III KK 537/18

WyrokIzba Karna2019-09-05

Skład orzekający: Dariusz Świecki, Przemysław Kalinowski, Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), popełnione w innym miejscu, stanowi przeszkodę procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej w późniejszym postępowaniu karnym dotyczącym kolejnych zachowań z tego samego okresu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w warunkach czynu ciągłego, popełnione w innym miejscu, z wykorzystaniem innych podmiotów gospodarczych i innych przedmiotów wykonawczych, nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej w późniejszym postępowaniu. Kluczowe jest rozróżnienie między "tym samym zamiarem" a "takim samym zamiarem", a także tożsamość czynów, która nie zachodzi, gdy kolejne zachowania są podejmowane w różnych miejscach, nawet jeśli mieszczą się w tym samym okresie czasowym co czyn ciągły. Koncepcja ciągłości czynu związana jest z popełnieniem jednego przestępstwa "na raty", a nie z popełnianiem wielu przestępstw w miarę pojawiania się okoliczności umożliwiających kolejne działania. Każde nowe miejsce prowadzenia gry hazardowej bez wymaganej koncesji stanowi odrębny czyn, nawet jeśli czas jego popełnienia mieści się w okresie czynu ciągłego ustalonego w poprzednim wyroku.
Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani za urządzanie gier hazardowych na automatach bez wymaganej koncesji w okresie od maja do grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie wobec oskarżonych, uznając, że ich zachowanie stanowiło element czynu ciągłego, za który zostali już prawomocnie skazani wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 2017 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że sąd odwoławczy błędnie przyjął powagę rzeczy osądzonej. Sąd Najwyższy wskazał, że czyny przypisane w obu postępowaniach różnią się miejscem popełnienia i nie można mówić o tożsamości czynów w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 537/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej w sprawie T. Ł. i M. W. oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 5 września 2019 r., kasacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w S. i Naczelnika (…)Urzędu Celno-Skarbowego w B. na niekorzyść oskarżonych, od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II Ka (…), w zaskarżonej części i przekazuje sprawę T. Ł. i M. W. temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II K (…): 2 - oskarżonego T. Ł. uznał za winnego tego, że w okresie od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 19 grudnia 2014 r. będąc pełnomocnikiem prezesa spółki z o.o. „H.” w krótkich odstępach czasu wykonaniu tego samego zamiaru oraz z wykorzystaniem takiej samej sposobności, działając wspólnie i w porozumieniu z T. M. J., M. W. , T. W. i D. T. w miejscowości S. w lokalach „M.” ul. P., „J.” ul. N., „J.” ul. K., „H.” ul. M., „L.” ul. A. oraz w miejscowości S. w lokalu „J.” ul. K. prowadził grę na automatach do gier o nazwach i oznaczeniach opisanych w akcie oskarżenia, wbrew przepisowi art. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych bez wymaganej koncesji, przy czym uczynił sobie z popełnienia przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, tj. popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. i za to na mocy art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 1 pkt 3 k.k.s. skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 150 zł. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41 a § 1 i 2 k.k.s. wykonanie orzeczonej oskarżonemu T. Ł. kary pozbawienia wolności Sąd I instancji warunkowo zawiesił na okres próby 4 lat oddając go w tym okresie pod dozór kuratora sądowego oraz na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. zobowiązał oskarżonego T. Ł. do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. - oskarżonego M. W. uznał za winnego tego, że w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 19 grudnia 2014 r., będąc prezesem spółki z o.o.. „T.”, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru oraz z wykorzystaniem takiej samej sposobności, działając wspólnie i w porozumieniu z T. Ł., T. M. J., T. W. i D. T. w miejscowości S. w lokalach „M.” ul. P., „J.” ul. N. , „J.” ul. K., „H.” ul. M., „L.” ul. A. oraz w miejscowości S. w lokalu „J.” ul. K. prowadził grę na automatach do gier o nazwach i oznaczeniach opisanych w akcie oskarżenia, wbrew przepisowi art. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych bez wymaganej koncesji, przy czym uczynił sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, tj. popełnienia czynu z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt. 2 k.k.s. i za to na mocy art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 3 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 1 pkt. 3 k.k.s. skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 150 zł. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41 a § 1 i 2 k.k.s wykonanie orzeczonej oskarżonemu M. W. kary pozbawienia wolności Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił na okres próby 4 (czterech) lat oddając go w tym okresie pod dozór kuratora sądowego, a na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. zobowiązał oskarżonego M. W. do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Na podstawie art. 30 § 5 k.k.s. w zw. z art. 29 pkt 1 i 2 k.k.s. orzeczono wobec oskarżonego M. W. przepadek urządzeń do gier i pieniędzy zakwestionowanych w toku postępowania i obciążono obu oskarżonych opłatami i kosztami sądowymi. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli: Prokurator Rejonowy w S., Naczelnik (…) Urzędu Celno-Skarbowego w B., oskarżeni M. W. i T. Ł. oraz obrońca T. Ł. . Po rozpoznaniu zwykłych środków odwoławczych Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r., sygn. II Ka (…), zaskarżony wyrok uchylił w częściach dotyczących T. Ł. oraz M. W. i postępowanie karne dotyczące ich czynów - umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd odwoławczy wskazał, że mając na uwadze treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017r., sygn. II K (…), uznał iż stanowi on podstawę uchylenia wyroku Sądu I instancji w tej sprawie i umorzenia postępowania wobec M. W. i T. Ł.. Podkreślił przy tym, że pozytywnym skutkiem prawomocnego orzeczenia jest bowiem to, iż nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i całą treść prawomocnego orzeczenia sądu. Obecnie, wyrok sądu odwoławczego na niekorzyść oskarżonych M. W. i T. Ł. zaskarżyli: Prokurator Rejonowy w S. i Naczelnik (…) Urzędu Celno - Skarbowego w B.. 4 Kasacja Prokuratora Rejonowego w S. zarzucała: 1) rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny upływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. przez ich błędną wykładnię prowadzącą do umorzenia postępowania w stosunku do T. Ł. oraz M. W. w oparciu o te przepisy, podczas gdy art. 6 § 2 k.k.s. nie znajduje zastosowania do przestępstw skarbowych, których czasownikowe określenie strony podmiotowej dopuszcza wielokrotność działania sprawcy, a więc m.in. do przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. 2) rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez błędne ich zastosowanie wynikające z przyjęcia przez Sąd Okręgowy w S., że w sytuacji prawomocnego skazania T. Ł. oraz M. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 03.04.2017 r., sygn. II K (…), zaszła bezwzględna przyczyna odwoławcza wynikająca z powagi rzeczy osądzonej, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., podczas gdy zachowanie skazanych nie jest fragmentem czynu ciągłego z art. 6 § 2 k.k.s. przypisanego im w/wymienionym wyrokiem, w związku z czym nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w S. w części dotyczącej T. Ł. i M. D. W. oraz uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 28.09.2017 r., sygn. II K (…), również w części dotyczącej w/w i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. Natomiast w kasacji Naczelnika (…) Urzędu Celno-Skarbowego w B. podniesiono zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: - art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., przez błędne ich zastosowanie wynikające z przyjęcia przez Sąd II instancji, iż w sytuacji wydania przeciwko M. W. i T. Ł. wyroku przez Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny z dnia 3 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II K (…)), skazującego ich za czyny z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza wynikająca z powagi rzeczy osądzonej, co w 5 rzeczywistości nie miało miejsca, gdyż oskarżeni popełniając przedmiotowe czyny nie kierowali się tym samym zamiarem, lecz takim samym zamiarem, czyny zostały popełnione w innym miejscu, w innej konfiguracji osobowej sprawców i za pomocą innych narzędzi przestępstw w postaci automatów do gier; - art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. przez błędną ich wykładnię, prowadzącą do umorzenia postępowania w stosunku do M. W. i T. Ł. w oparciu o te przepisy, podczas gdy art. 6 § 2 k.k.s. nie znajduje zastosowania do przestępstw skarbowych, których czasownikowe określenie strony podmiotowej dopuszcza wielokrotność działania sprawcy, a więc m.in. do przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. Na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k., skarżący wniósł o uchylenie punktu I. i II. zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 marca 2018 r. (sygn. akt II Ka (…)) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Obie kasacje wniesione w tej sprawie okazały się zasadne, a zarzuty przywołane przez obu skarżących zasługiwały należało w pełni podzielić, choć finalny wniosek zamieszczony w nadzwyczajnym środku zaskarżenia skierowanym przez Prokuratora Rejonowego w S. zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części postulującej uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w S. w odniesieniu do obu oskarżonych. Dalej idący wniosek o uchylenie także wyroku Sądu I instancji – ani nie został umotywowany ani nie znajduje wsparcia w prawnych uwarunkowania sprawy. Należało przyznać rację skarżącym, co do tego, że sąd odwoławczy umarzając postępowanie w tej sprawie dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., stwierdzając wystąpienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej wskazanej w tym przepisie w postaci powagi rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy w S. wyraził pogląd, że prawomocne skazanie T. Ł. i M. W. za czyn ciągły prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), prowadzi do sytuacji o jakiej mowa w przepisach wyżej powołanych, co wyklucza przypisanie obu oskarżonym kolejnych 6 jednostkowych zachowań z okresu opisanego w prawomocnym wyroku, ujawniających się w tym samym okresie. Pogląd ten opierał się na założeniu o tożsamości przestępstw skarbowych przypisanych w/w wyrokami z czynem będącym przedmiotem niniejszego postępowania. We wszystkich tych wypadkach chodziło bowiem o zachowania polegające na urządzaniu – w konkretnie wskazanym miejscu - gry na indywidualnie określonym automacie wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.), przy czym czas działania sprawców zakreślony w czynie zarzuconym oskarżonym w niniejszej sprawie, mieścił się w czasie czynu ciągłego ustalonego w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…). Sąd Okręgowy odwołując się do treści w/w wyroku Sądu Rejonowego w K. podkreślił, że rozstrzygnięciem tym przypisano oskarżonym T. Ł. i M. W. popełnienie czynów ciągłych zakwalifikowanych art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., które co do czasu popełnienia obejmują łącznie m.in. okres od dnia 19 sierpnia 2013 r. do dnia 27 marca 2015 r. Natomiast w rozpatrywanej sprawie czas czynów przypisanych osk. M. W. w wyroku Sądu I instancji objął okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 19 grudnia 2014 r., a osk. T. Ł. – okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 19 grudnia 2014 r., tj. okres mieszczący się w łącznym czasie popełnienia czynów ciągłych przypisanych prawomocnie wskazanym wcześniej wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w K.. Te właśnie okoliczności dotyczące czasu czynów i podobnej kwalifikacji przemawiały – w ocenie sądu odwoławczego – za poglądem, że zachowanie, o które zostali oskarżeni T. Ł. i M. W. w niniejszej sprawie, stanowiło element przestępstw z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnionych czynami ciągłymi wynikającymi z prawomocnych skazań w wymienionej wcześniej sprawie Sądu Rejonowego w K., sygn. II K (…). Jednocześnie, sąd odwoławczy wskazał, że oskarżeni nie podejmowali kolejnych zachowań w sposób przypadkowy, ale w sposób powtarzający ten sam schemat, z wykorzystaniem tych samych okoliczności i sposobności, w ramach tej samej działalności. Miało to świadczyć również o istnieniu tego samego zamiaru dotyczącego każdego kolejnego zachowania polegającego na wstawianiu kolejnych automatów do gry w kolejnych lokalach. Stąd też oba elementy konstytutywne dla 7 przypisania im działania w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. zostały – w przekonaniu sądu odwoławczego – wypełnione. Sąd Najwyższy nie podziela poglądu co do tożsamości zachowania przypisanego osk. T. Ł. i M. W. przez Sąd I instancji w tej sprawie, z czynami, za które zostali oni skazani w sprawie Sądu Rejonowego w K. wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…). Nie zmienia tej oceny nawet przyjęcie we wspomnianym orzeczeniu, że czyny w nim opisane zostały popełnione w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. Zakres samodzielności jurysdykcyjnej pozwala bowiem uznać, że inne zachowania tego samego sprawcy, o zbliżonym przedmiotowo kształcie i zaistniałe w tych samych okresach, nie spełniają kryterium ciągłości czynu i nie są objęte ujemną przesłanką procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej. Problem tożsamości czynu polegającego na urządzaniu gry hazardowej w postaci gry na automatach o charakterze losowym, był już przedmiotem wielu rozważań Sądu Najwyższego. W szczególności w wyroku z dnia 19 września 2018 r., w sprawie V KK 415/18 (OSNKW 2018/10/71), Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że: „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s. co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi, w tym późniejszym procesie, przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.” To stanowisko w pełni aprobuje skład rozpoznający niniejszą sprawę, podobnie jak już zostało ono zaaprobowane także 8 w innych licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, m.in. w wyroku z dnia 24 czerwca 2019 r., III KK 359/18. Stąd też – nie chcąc powtarzać tej samej argumentacji należy – w tym miejscu - do tych orzeczeń odesłać. Odnosząc zaś to stanowisko do rozpoznawanej sprawy, należy ponadto zauważyć, że gry hazardowe, których dotyczy wyrok zaskarżony obecnie kasacjami oskarżycieli publicznych, prowadzone były w S. w lokalu „J.” na ul. K. oraz w S. w lokalach szczegółowo opisanych w zarzutach aktu oskarżenia. Natomiast wyrok Sądu Rejonowego w K., na który powołał się sąd odwoławczy, ustalał sprawstwo oskarżonych w zakresie urządzania takich gier w lokalach położonych w R., woj. podkarpackie. Przypomnieć trzeba również, że koniecznym elementem normatywnym konstrukcji prawnej opisanej w art. 6 § 2 k.k.s. jest „ten sam zamiar”, a nie ”taki sam zamiar”, a więc zasadniczy element strony podmiotowej zachowania sprawcy czynu zabronionego, istotnie różnicujący psychiczne nastawienie sprawcy. Także na tę różnicę zwrócono uwagę w piśmiennictwie stwierdzając, że nie spełnia przesłanki subiektywnej czynu ciągłego sytuacja, w której sprawca podejmuje poszczególne zachowania z nowym zamiarem, pojawiającym się przed rozpoczęciem kolejnych zachowań. Nawet w wypadku skierowania akcji przestępczej przeciwko tym samym dobrom prawnym i zastosowania zbliżonych form podejmowanego zachowania w takim wypadku sprawca działa wprawdzie z takim samym zamiarem, lecz w odniesieniu do każdego zachowania innym, co wyklucza spełnienie warunku tożsamości określonego w art. 6 § 2 k.k.s. (por. P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski: Kodeks karny skarbowy. Komentarz, WKP 2017, teza 34). Koncepcja ciągłości czynu związana jest z zachowaniem polegającym na popełnieniu niejako „na raty” jednego przestępstwa i nie stanowi jej realizacji popełnianie wielu przestępstw w miarę pojawiania się, czy też tworzenia okoliczności umożliwiających podjęcie kolejnych działań wyczerpujących każdorazowo cały zespół znamion. Chodzi zatem o zachowania podejmowane sukcesywnie, a więc jedno po drugim. W wypadku oskarżonych T. Ł. i M. W. nie może być żadnych wątpliwości co do tego, że zachowania polegające na prowadzeniu gry w określonej miejscowości, w danym lokalu i przy wykorzystaniu indywidualnie oznaczonych automatów, było przez nich podejmowane każdorazowo ze świadomością naruszenia swoim 9 zachowaniem po raz kolejny przepisów ustawy (wyczerpania wszystkich znamion czynu zabronionego), nawet jeżeli już wcześniej takie gry urządzane były przez nich w innych miejscowościach lub w tej samej miejscowości, ale w innym (określonym geograficznie) miejscu. Oskarżeni mieli świadomość, że na każde nowe miejsce określone geograficznie (miejscowość, lokalizacja w danej miejscowości), w którym chcieliby urządzać gry na automatach jako gry hazardowe, wymagana byłaby od nich nowa koncesja na kasyno gry (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 42 pkt 3 w zw. z art. 35 pkt 5 u.g.h.). Nie występując o nią i urządzając gry w nowym miejscu, postępowali po raz kolejny wbrew wskazanym przepisom ustawy. Na znaczenie tej okoliczności z punktu widzenia zagadnienia ciągłości czynu w aspekcie ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, trafnie zwrócił już uwagę Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18. Nie można również przyjąć, że skazany wykorzystywał tę samą sposobność (która stanowi jedną z przesłanek wymienionych w art. 6 § 2 k.k.s.), gdyż dla urządzania i prowadzenia gier losowych nie było konieczne wystąpienie jakiejś określonej sposobności, do wykorzystania której miałoby dojść. Zdaniem Sądu Najwyższego, w realiach spraw tego rodzaju, co do zasady nie może być mowy o tym, by sprawca wykorzystywał sprzyjającą okazję. W realizacji takich zachowań (urządzanie gier na automatach bez posiadania koncesji) nie ma przecież żadnego elementu już istniejącego albo takiego, który pojawia się na początkowym etapie realizacji czynu przestępczego i jest później wykorzystywany. Sprawca więc niczego nie wykorzystuje dla realizacji znamion czynu zabronionego. Tym samym brak było warunków do przyjęcia zaistnienia przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Ta wszak zmaterializowałaby się tylko wówczas, gdyby wystąpiła tożsamość czynów, tj. – w realiach niniejszej sprawy – zaistniała procesowa możliwość uznania, że przedmiotowe zachowanie oskarżonych stanowiło część składową czynów ciągłych prawomocnie im przypisanych w wyrokach wydanych w sprawie wskazanej przez sąd odwoławczy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 2019 r. III KK 359/18). Tego zaś nie sposób stwierdzić zestawiając stan faktyczny ustalony in concreto z podstawą faktyczną orzeczeń wydanych w tych postępowaniach. Dlatego też należało 10 podzielić pogląd wyrażony przez autorów obu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, że wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. w warunkach czynu ciągłego, ale popełnione w innym miejscu, z wykorzystaniem innych podmiotów gospodarczych i innych przedmiotów wykonawczych w postaci automatów do gry, w którym czas popełnienia obejmuje okres popełnienia innego czynu z art. 107 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody w postaci powagi rzeczy osądzonej. Z tych wszystkich względów należało uznać za trafne zarzuty zamieszczone w kasacjach obu oskarżycieli wskazujących na rażące naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. wobec wadliwego przyjęcia przez sąd odwoławczy tezy o spełnieniu przesłanek czynu ciągłego określonych w art. 6 § 2 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na treść wyroku. Konsekwencją takiej oceny była konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w odniesieniu oskarżonych T. Ł. i M. W. oraz przekazanie ich sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W jego toku, sąd odwoławczy – będąc związany poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd Najwyższy (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.) – ponownie rozpozna wniesione apelacje. W tych warunkach Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1 KKart. 6art. 2 § 2 KKart. 6 § 2 KKart. 37 § 1 pkt 2 KKart. 38 § 1 pkt 3 KKart. 69 § 1art. 20 § 2 KKart. 41art. 72 § 1 pkt 1 KKart. 9 § 3 KKart. 37 § 1 pkt. 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy