III KK 537/23
WyrokIzba Karna2024-09-20
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od zarzutu uczestniczenia w obrocie znaczną ilością środków odurzających, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów i obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację prokuratora za oczywiście bezzasadną, oddalając ją. Stwierdził, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją apelacyjną i wymaga wykazania poważniejszych uchybień niż te właściwe dla postępowania odwoławczego. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, nie dopatrując się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego A. K. w zakresie czynu uczestniczenia w obrocie znaczną ilością środków odurzających nie zostały usunięte, a poszlaki nie tworzyły zamkniętego łańcucha dowodowego prowadzącego do jednego wniosku.Stan faktyczny
Oskarżony A. K. został skazany przez Sąd Okręgowy za udział w obrocie znaczną ilością marihuany. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, uniewinnił go od tego zarzutu, uznając, że dowody nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie jego sprawstwa. Kasację od wyroku uniewinniającego wniósł prokurator, zarzucając sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym dowolną ocenę dowodów i nierzetelną kontrolę instancyjną. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wniesioną przez prokuratora jako oczywiście bezzasadną i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KK 537/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), sprawy A. K., skazanego z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. III K 138/22, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE
III KK 537/23 2 A. K. został oskarżony m. in. o to, że w okresie od stycznia 2021 roku daty bliżej nie ustalonej do dnia 10 marca 2021 roku w S., województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu, w ramach czynu opisanej w punkcie I, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu z P. Z. oraz innymi nieustalonymi dotychczas osobami, wbrew przepisom art. 33-35, art. 37. art, 40 i art. 40a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze co najmniej 33 kg z której to łączną ilość co najmniej 20 kg 838.17 g przechowywał wraz z P. Z. w mieszkaniach przy ul. Ł. oraz ul. Z. celem ich wydania innym nieustalonym dotychczas osobom zaś co najmniej 10 kg przekazał wraz z ww. już uprzednio innym nieustalonym osobom oraz uczestniczył w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci kokainy o łącznej wadze netto co najmniej 26,99 gram, które to ww. środki odurzające w postaci marihuany i kokainy przyjął wraz z P. Z. uprzednio od nieustalonych dotychczas osób celem dalszej odsprzedaży za nieustaloną dotychczas kwotę pieniędzy, to jest o czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.2020.2050 t.j. z dnia2020.11.19) w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (pkt IV aktu oskarżenia). Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. III K 138/22 uznał A. K. winnym przestępstwa polegającego na tym, że w okresie od daty bliżej nie ustalonej do dnia 10 marca 2021 roku w S., województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu z P. Z. . wbrew przepisom art. 33-35, art. 37, art, 40 i art. 40a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze 20 kg 384.42 g, którą przechowywał wraz z P. Z. w mieszkaniach przy ul. Ł. oraz ul. Z, celem ich wydania innym nieustalonym dotychczas osobom, to jest przestępstwa z punktu IV aktu oskarżenia z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to przestępstwo na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy
III KK 537/23 3 z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., wymierzył mu karę 3 ( trzech ) lat i 6 ( sześciu ) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w liczbie 200 ( dwustu ) stawek dziennych w kwocie po 150 ( sto pięćdziesiąt) złotych każda (pkt 4); na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył kary grzywny wymierzone oskarżonemu A. K. i orzekł wobec niego karę łączną grzywny w liczbie 210 (dwustu dziesięciu) stawek dziennych w kwocie po 150 (sto pięćdziesiąt) złotych każda (pkt 7); zaliczył na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec A. K. okres zatrzymania od 25 maja 2021 r. godz. 11:00 do dnia 26 maja 2021 r. godz. 15:17 (pkt 8); na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku z czynem opisany w pkt 4 orzekł nawiązkę w kwocie 25.000 (dwudziestu pięciu) tysięcy złotych wobec A. K. na rzecz Stowarzyszenia M.", Poradni Profilaktyczno - Konsultacyjnej w S., przy ul. M. (pkt 9); zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe (pkt 12). Po poddaniu tergo wyroku kontroli apelacyjnej na skutek środków odwoławczych wniesionych m. in. przez obrońcę A. K. Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 lipca 2023 roku, sygn. II AKa 109/23 uchylił zawarte w pkt 7 części dyspozytywnej wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kary łącznej grzywny, i zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uniewinnił oskarżonego A. K. od popełnienia przestępstwa przypisanego mu w punkcie 4 jego części dyspozytywnej wyroku sądu a quo, - w punkcie 3 jego części dyspozytywnej z opisu czynu przypisanego P. Z. wyeliminował ustalenia, że oskarżony ten działał wspólnie i w porozumieniu z A. K. oraz, że z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu, zwrot „celem dalszej odsprzedaży za nieustaloną dotychczas kwotę pieniędzy” zastąpił zwrotem „celem wydania innym nieustalonym osobom”, z kwalifikacji prawnej tak opisanego przestępstwa i z podstawy wymiaru kary wyeliminował art. 65 § 1 k.k., i orzeczoną karę pozbawienia wolności obniżył do 3 (trzech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy, a orzeczoną karę grzywny do 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny przyjmując, że jedna stawka dzienna grzywny wynosi 150 (sto pięćdziesiąt) złotych,
III KK 537/23 4 - uchylił zawarte w punkcie 9 jego części dyspozytywnej orzeczenie w przedmiocie nawiązki orzeczone wobec A. K. , - obniżył orzeczoną wobec oskarżonego S. Z. w punkcie 6 jego części dyspozytywnej kary pozbawienia wolności do 6 (sześciu) miesięcy. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Sąd rozstrzygnął także o wydatkach za postępowanie odwoławcze. Kasację od tego wyroku wniósł Naczelnik [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Szczecinie, który w oparciu o przepisy art. 519 § 1 k.p.k. art. 520 § 1 k.p.k., art. 523 § 3 k.p.k. zaskarżył wyrok w części - w zakresie uniewinnienia oskarżonego A. K. od popełnienia przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. - na niekorzyść oskarżonego, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 427 § 2 k.p.k. wyrokowi temu zarzucając: rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., mające wpływ na treść orzeczenia, polegające na przeprowadzeniu nierzetelnej kontroli odwoławczej, w sposób odbiegający od standardów kontroli instancyjnej, poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej i sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, zaniechania ujawnienia w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, nie rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a w szczególności zaniechania rzetelnej oceny zeznań świadka A. K. 1 opisującego zachowanie oskarżonego A. K. podczas czynności w dniu 10 marca 2021 r., jak również nieprawdziwych i nieprzekonywujących wyjaśnień oskarżonych A. K. i P. Z. oraz dokonania nieprawidłowej oceny dowodów w postaci opinii z zakresu genetyki sądowej z dnia 18 stycznia 2022 r. uzupełnionej ustną opinią z dnia 18 listopada 2022 r., jak również protokołów przeszukania pomieszczeń mieszkalnia mieszkalnego położonego w S. przy ul. Ł. oraz osoby P. Z. z dnia 10 marca 2021 r.
III KK 537/23 5 czym naruszono nakaz dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych, zaniechania wnikliwego, rzetelnego, wyczerpującego i logicznego z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowania przekonania Sądu odwoławczego o wiarygodności lub niewiarygodności tych dowodów, co w następstwie doprowadziło do niesłusznego zastosowania reguły in dubio pro reo i w konsekwencji doprowadziło do zmiany wyroku Sądu I instancji i niesłusznego uniewinnienia oskarżonego A. K. od popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. W konkluzji nadzwyczajnego środka zaskarżenia jego Autorka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 roku, sygn. akt II Aka 109/23 w części - w zakresie uniewinnienia oskarżonego A. K. od popełnienia przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez oskarżyciela publicznego okazała się oczywiście bezzasadna, co uzasadniało jej oddalenie w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 3 zd. pierwsze k.p.k. W pierwszej kolejności tytułem porządkującej uwagi ogólnej należy podkreślić, że postępowanie kasacyjne ⎯ i to również w układzie procesowym, w którym (tak jak w niniejszej sprawie) dochodzi do orzekania reformatoryjnego przez organ drugiej instancji i wydania orzeczenia ekskulpujacego podsądnego od odpowiedzialności karnej (por. zaskarżony pkt II.a wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23) ⎯ nie powinno być traktowane jako kolejna instancja o charakterze apelacyjnym, tj. jako postępowanie dublujące funkcje i zadania postępowania zwykłego (postępowania apelacyjnego). Innymi słowy kontestowanie wyroku sądu odwoławczego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wymaga do skarżącego respektowania wymogów przewidzianych dla tego środka, co w praktyce przekłada się na obowiązek wykazania wystąpienia na
III KK 537/23 6 etapie rozpoznania sprawy przez sąd ad quem znacznie poważniejszych uchybień niż uchybienia o poziomie właściwym dla postępowania odwoławczego (skatalogowane w przepisie art. 438 pkt 1-4 k.p.k.). Ustawodawca znacznie bardziej rygorystycznie skalibrował podstawy kasacyjne w stosunku do zwyczajnych podstaw apelacyjnych. Podstawą sformułowania nadzwyczajnego środka zaskarżenia może bowiem (poza uchybieniami zaliczanymi do kategorii bezwzględnych przyczyn odwoławczych) oprzeć się na uchybieniu polegającym na cyt.: „rażącym naruszeniu prawa”, w dodatku konieczne jest wykazanie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Do zmaterializowania się tego rodzaju uchybień, wskazanych w petitum kasacji wniesionej od wyroku z dnia wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23, nie doszło. Wbrew bowiem temu, co się twierdzi w kasacji, sąd odwoławczy w sposób respektujący dyrektywy składające się na ustawową zasadę swobodnej oceny dowodów trafnie doszedł do wniosku, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na wyeliminowanie alternatywnych wersji zachowania oskarżonego A. K. m. in. w dniu 10 marca 2021 r., w którym także miało dojść do zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu i przypisania oskarżonemu czynu polegającego na tym, że „w okresie od daty bliżej nie ustalonej do dnia 10 marca 2021 roku w S., województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu z P. Z. , wbrew przepisom art. 33-35, art. 37, art, 40 i art. 40a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze 20 kg 384.42 g, którą przechowywał wraz z P. Z. w mieszkaniach przy ul. Ł. oraz ul. Z. celem ich wydania innym nieustalonym dotychczas osobom (przestępstwa z punktu IV aktu oskarżenia z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.)”.
III KK 537/23 7 Analiza zaprezentowana przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie nie wykazuje błędów w pryzmacie zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, bowiem rację ma sąd ad quem, że wszechstronna ocena wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów dokonana z uwzględnieniem ich wzajemnego relacji prowadzi do wniosku, że w sprawie w istocie materializują się niedające się usunąć wątpliwości co do sprawstwa A. K. (art. 5 § 2 k.p.k.) przestępstwa uczestniczenia w obrocie znaczną ilością środków odurzających (art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), zaś poszlaki w sprawie nie tworzą zamkniętego łańcucha, prowadzącego do jednego tylko możliwego wniosku w zakresie ustaleń faktycznych, tj. do wniosku o sprawstwie oskarżonego A. K. odnośnie czynu zarzuconego mu w pkt. IV aktu oskarżenia. W ocenie materiału dowodowego przeprowadzonej przez sąd odwoławczy ⎯ wbrew temu co twierdzi się w kasacji wniesionej przez prokuratora ⎯ nie sposób dopatrzyć się artykułowanego w kasacji naruszenia przepisów art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. czy art. 410 k.p.k. Uwzględniając w sposób kompleksowy wszystkie dowody przeprowadzone w sprawie i dokonując ich drobiazgowej, szczegółowej analizy w kontekście sprawy mającej od strony dowodowej charakter wybitnie poszlakowy, Sąd Apelacyjny w Szczecinie trafnie uznał, że łańcuch poszlak nie jest pełny w tym sensie, że uwzględnienie wszystkich jego ogniw prowadzi do niepodważalnego i koniecznego wniosku o sprawstwie oskarżonego A. K. . W sposób detaliczny instancja odwoławcza wykazała, dlaczego respektująca zasady określone w art. 7 k.p.k. ocena dowodów otwiera drogę do odmiennych interpretacji i innych wariantów (wersji) przebiegu zdarzeń z dnia 10 marca 2021 r. oraz zarzuconego w akcie oskarżenia uczestniczenia przez A. K. we współsprawstwie z P. Z. (od daty bliżej nieustalonej do dnia 10 marca 2021 r.) w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze 20 kg 384.42 g, którą przechowywał wraz z P. Z. w mieszkaniach przy ul. Ł. oraz ul. Z. w S. celem ich wydania innym nieustalonym dotychczas osobom (czyn z pkt IV-go aktu oskarżenia, pkt 4 wyroku sądu meriti), zaś przeprowadzone w sprawie dowody analizowane w pryzmacie dyrektyw określonych w art. 7 k.p.k. dają asumpt
III KK 537/23 8 do przyjęcia odmiennych interpretacji, niźli ta forsowana przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia. W zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia obszernej i szczegółowej ocenie dowodów relewantnych dla sprawstwa A. K. (s. 40-48 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23) nie sposób dopatrzyć się nie tylko rażącego naruszenia przepisów procedury powołanych w kasacji, ale nawet zwykłego, mającego niekasacyjny charakter, naruszenia tych przepisów. Zasadniczą kwestią jest tutaj z oczywistych względów kwestia prawidłowej, korespondującej z dyrektywami stypizowanymi w art. 7 k.p.k., oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Sąd ad quem podał w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23 ⎯ w sposób odpowiadający wymogom art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. ⎯ osiem zasadniczych argumentów odnoszących się do wszystkich doniosłych z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonego A. K. dowodów (oraz okoliczności wynikających z tych dowodów), wskazując na to, że nie pozwalają one na dokonanie kategorycznych ustaleń przemawiających za tym, że obecność i zachowanie oskarżonego A. K. w dniu 10 marca 2021 r. (a także ślady biologiczne ujawnione na folii zabezpieczonej w mieszkaniu P. Z. ) może być wytłumaczona jedynie tym, że A. K. w inkryminowanym okresie wskazanym w akcie oskarżenia uczestniczył w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze 20 kg 384.42 g, którą przechowywał wraz z P. Z. w mieszkaniach przy ul. Ł. oraz ul. Z. celem ich wydania innym nieustalonym dotychczas osobom. Są to w kolejności: (1) wyjaśnienia oskarżonych; (2) notatka urzędowa z dnia 11 marca 2021 r. (k. 2-2a), z której wynikało, że przyczyną obserwacji mieszkania przy ulicy Ł. były informacje dotyczące jedynie P. Z. i podejrzenia jego udziału w handlu narkotykami i przynależności do zorganizowanej grupy przestępczej; w zainteresowaniu policji nie był natomiast A. K. (podkr. — SN); (3) okoliczności dotyczące przekazania rolki z folią: samo w sobie na udział A. K. w obrocie narkotykami nie mogło to wskazywać; bowiem nie ujawniono żadnego dowodu, który podważyłby wyjaśnienia A. K. w tym zakresie; (4) wskazywana przez świadka
III KK 537/23 9 A. K. 1 kwestia wypowiedzi A. K. w chwili interwencji policji, tj. podanie, że czeka na kolegę, że nie wie gdzie ten dokładnie mieszka i podanie innego nazwiska kolegi niż nazwisko Z.; (5) dowód z ujawnionych śladów biologicznych na foliowym worku znalezionym w mieszkaniu na przy ul. Ł.); (6) intensywny zapach ujawnionej w mieszkaniu na ulicy Ł. marihuany; (7) logowanie się telefonu A. K. w okolicach ulic Ł. i Z. w S. Sąd odwoławczy w sposób obszerny i przekonywający, zgodny z przepisem art. 7 k.p.k. (oraz dyrektywami wynikającymi z art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k.), wyjaśnił dla każdego z tych dowodów (bądź okoliczności wynikających z oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie), dlaczego ich kompleksowa ocena, dokonana we wzajemnym powiązaniu, nie może prowadzić do koniecznego wniosku o sprawstwie oskarżonego w zakresie czynu opisanego w pkt. 4-ym wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2022 r. Bezzasadne jest artykułowane w kasacji stanowisko, że sąd ad quem cyt.: „przy wyrokowaniu nie rozważył wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych, a w szczególności zaniechania rzetelnej oceny zeznań świadka A. K. 1 opisującego zachowanie oskarżonego A. K. podczas czynności w dniu 10 marca 2021 r., jak również nieprawdziwych i nieprzekonywujących wyjaśnień oskarżonych A. K. i P. Z. oraz dokonania nieprawidłowej oceny dowodów w postaci opinii z zakresu genetyki sądowej z dnia 18 stycznia 2022 r. uzupełnionej ustną opinią z dnia 18 listopada 2022 r., jak również protokołów przeszukania pomieszczeń mieszkalnia mieszkalnego położonego w S. przy ul. Ł. oraz w szczególności osoby P. Z. z dnia 10 marca 2021 r. czym naruszył art. 4 k.p.k., jak również art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.”. Przeprowadzona przez sąd odwoławczy ocena dowodów miała charakter kompleksowy, zostały przezeń uwzględnione ⎯ jak powiedziano ⎯ wszystkie dowody istotne z punktu widzenia ewentualnego przypisania odpowiedzialności karnej A. K. . Odnosząc się li tylko przykładowo do okoliczności, na które oskarżyciel posiłkowy powołuje się w tym fragmencie kasacji, należało w sposób skondensowany wskazać na to, że: sąd odwoławczy dokonał drobiazgowej oceny
III KK 537/23 10 wszystkich wyjaśnień oskarżonych (składanych tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przed Sądem Okręgowym w Szczecinie) i słusznie wskazał na to, że brak jest jakiegokolwiek punktu zaczepienia w tych depozycjach dla budowania wersji o istniejącym pomiędzy oskarżonymi porozumieniu dotyczącym uczestniczenia przez A. K. w obrocie znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany o łącznej wadze 20 kg 384.42 g. Kwestie związane z zabezpieczonymi na folii śladami biologicznymi był przedmiotem uważnej analizy ze strony sądu przeprowadzającego kontrolę apelacyjną, który trafnie wywiódł w tym zakresie, że „A. K. wyraźnie wskazywał, że raz lub dwa razy przebywał w mieszkaniu na ulicy Ł., a tym samym mógł swój ślad na jakimś worku pozostawić [] [P. Z. ] [] stwierdził, że A. K. był w mieszkaniu na ulicy Ł. chyba raz lub dwa razy. Brak jest zatem podstaw do negowania tego faktu tylko na podstawie jednej nieprecyzyjnej wypowiedzi [A. K. ] w czasie pierwszego przesłuchania. [] oskarżeni P. Z. i A. K. znali się od wielu lat, a tym samym fakt pobytu w mieszkaniach wynajmowanych przez jednego z nich nie może dziwić. Zresztą skoro A. K. bywał także w mieszkaniu przy ulicy Z. gdzie P. Z. faktycznie mieszkał, to nie sposób wykluczyć nawet takiej sytuacji, w której A. K. dotknął jakiś worek w owym mieszkaniu, a później został on przeniesiony przez P. Z. do mieszkania przy ulicy Ł. [] należy podkreślić, że w worku ze śladem A. K. nie ujawniono narkotyków, a tym samym nie sposób uznać aby kwestia ta przesądzała o jego związku z obrotem środkami odurzającymi. Zresztą nawet gdyby w owym worku ujawniono narkotyki to nie przesądzałoby to o tym, że A. K. dotknął worek dopiero w momencie gdy owe narkotyki w nim były [] Sam w sobie zatem fakt ujawnienia śladu biologicznego A. K. na worku foliowym ujawnionym w mieszkaniu przy ulicy Ł., na pewno nie mógł być tym elementem, który przesądziłby o możliwości uznania, że A. K. brał udział w obrocie środkami znalezionymi w wymienionym wyżej mieszkaniu”. Odnosząc się zaś do kwestii przedmiotów zatrzymanych przy osobie P. Z. w dniu 10 marca 2021 r., to należy powiedzieć, że ujęcie tego zagadnienia w nadzwyczajnym środku zaskarżenia świadczy dobitnie o tym, że to nie
III KK 537/23 11 rozstrzygnięcie sądu odwoławczego, ale kasacja oparta została na cyt.: „nie rozważ[eniu] wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych”. Pisze bowiem Autorka kasacji, że cyt.: „na fakt, że ustalenia Sądu II instancji iż jedynym celem oskarżonego P. Z. było przekazanie niewielkiej ilości marihuany A. K. są błędne wskazuje zarówno ilość pakunków, jak również ich łączna masa” (podkr. — SN). I we wcześniejszym akapicie: cyt.: „Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku całkowicie sprzecznie z ustalonym stanem faktycznym stwierdził, że przy P. Z. w momencie jego zatrzymania ‘ujawniono także pakunki narkotyków o niedużej wadze’. Należy zaznaczyć, że w momencie zatrzymania oskarżonego P. Z. ujawniono przy nim torbę termiczną z napisem „K.” z zawartością foliowego pakunku o kształcie owalnym z zawartością suszu roślinnego koloru brunatno-zielonego o masie brutto ok. 547,60 grama, jak również dwanaście pakunków owalnych z zawartością suszu roślinnego barwy brązowo- zielono-brunatnej o masie brutto 47,2 grama. Oznacza to, że w momencie zatrzymania przy oskarżonym ujawniono łącznie 594,80 grama środka odurzającego w postaci marihuany, co niewątpliwie nie stanowi, jak to wskazuje Sąd II instancji pakunku narkotykowego ‘o niedużej wadze’. Jak wynika z uzyskanej w toku postępowania opinii z zakresu chemii działkę handlową marihuany może stanowić nawet 0,5 g tego narkotyku. Oznacza to, że dla osoby palącej każdego dnia po 0,5 g marihuany ilość zabezpieczonej od oskarżonego P. Z. w momencie jego zatrzymania byłaby wystarczająca na 3 lata i 3 miesiące ([594,8 x 2]/365). Analogicznie ilość taka byłaby wystarczająca na rok dla co najmniej 3 osób palących po 0,5 g, marihuany każdego dnia. Ponadto jak już wykazano zabezpieczona przy oskarżonym P. Z. marihuana była zapakowana w jeden duży pakunek i 12 małych pakunków poporcjowaną w sposób typowy dla handlu narkotykami”. Argumentacja prokuratora ma doniosłe znaczenie, bowiem ⎯ gdyby tylko miała się okazać trafna ⎯ mogłaby zdyskredytować założoną przez sąd odwoławczy wersję przebiegu zdarzeń, w myśl której A. K. oczekiwał na dostarczenie mu przez oskarżonego P. Z. porcji narkotyku. Ale twierdzenie oskarżyciela publicznego, że sąd ad quem „całkowicie sprzecznie z ustalonym
III KK 537/23 12 stanem faktycznym stwierdził, że przy P. Z. w momencie jego zatrzymania ‘ujawniono także pakunki narkotyków o niedużej wadze’ ” może zostać uznane za prawdziwe tylko w sytuacji dokonania wybiórczej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Wszak z protokołu przeszukania osoby (P. Z. ), odzieży i podręcznych przedmiotów (k. 6-7 akt), protokołu oględzin rzeczy zabezpieczonych podczas przeszukania P. Z. w dniu 10 marca 2021 r. (k. 45 akt) oraz opinii […] z dnia 28 która 2021 r. wydanej na podstawie badań chemicznych wykonanych w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w S. (k. 324v akt) wynika, że 12 opakowań foliowych marihuany zabezpieczonych w kieszeni kurtki P. Z. stanowiło „od 27 do 55 działek handlowych”. Uwzględnienie zatem wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów (czego wymaga powołany w kasacji art. 410 k.p.k.) prowadzi do wniosku, że A. K. jako osoba używającą tego narkotyku każdego mogła ⎯ tak jak to ustalił sąd ad quem ⎯ oczekiwać przy ul. Ł. na przyniesienie mu porcji marihuany (którą w małych porcjach handlowych miał przy sobie P. Z. w momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji). W kasacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego twierdzi się m. in., że instancja odwoławcza dokonała cyt.: „[] wybiórczej i sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny zeznań świadka A. K. , który to zeznał, że A. K. w chwili interwencji Policji wskazał że czeka na kolegę, że nie wie gdzie ten dokładnie mieszka i podał inne nazwiska kolegi niż nazwisko Z.”. Jednak opory w identyfikacji kolegi (najemcy mieszkania w S. przy ul. Ł.) mogły przecież wynikać z tego, że A. K. oczekiwał na przyniesienie przez P. Z. porcji narkotyku i dlatego właśnie zmierzał do ochrony tożsamości kolegi, nie udzielając funkcjonariuszom Policji dokładnych i prawidłowych danych Z.. Ma rację zatem instancja odwoławcza w zakresie oceny tego dowodu, gdy twierdzi że cyt.: „[n]ie świadczy [to] jednak automatycznie o świadomości ilości narkotyków znajdujących się w mieszkaniu, o przyniesieniu folii w celu zapakowania narkotyków czy zamiarze uczestniczenia w transakcji narkotykowej”. Dostarczenie folii P. Z. (w celu, który podał A. K. , tj. do pakowania mebli) i oczekiwanie na dostarczenie porcji narkotyku wzajemnie się nie wyklucza i
III KK 537/23 13 bynajmniej nie prowadzi do koniecznego wniosku o zasłanianiu się przed odpowiedzialnością za udział w transakcji narkotykowej, trudno też zaakceptować tezę Autorki kasacji wypowiedzianą w kontekście analizy zachowania A. K. przy czynności legitymowania, iż „[s]kładanie nieprawdziwych oświadczeń bez żadnego racjonalnego powodu jest całkowicie nieracjonalne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak również doświadczeniem życiowym”. Sąd odwoławczy w sposób przekonywający wskazał, dlaczego A. K. kluczył w zakresie podania tożsamości znajomego i podał imię A. i inne nazwisko (por. zeznania funkcjonariusza CBŚP-S.A. K. 1 k. 243v akt). Reasumując należało stwierdzić, że kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23, którym to wyrokiem uniewinniono oskarżonego A. K. od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w pkt. IV aktu oskarżenia nie wykazała, aby argumentacja leżąca u podstaw tego rozstrzygnięcia była wynikiem bądź to rażąco sprzecznej z art. 7 k.p.k. analizy dowodów, bądź też wybiórczego oparcia się tylko na części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (naruszenie art. 410 k.p.k.), która miałaby in casu prowadzić do „wygenerowania” wątpliwości, które dało się usunąć. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, o kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne rozstrzygając na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. [J.J.] [a.ł]
III KK 537/23 14
Powiązane orzeczenia
- IV KK 312/23 2025-01-17Czy obrońcy z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie podejmował on faktycznych czynności procesowych przed Sądem Najwyższym, a jedynie zapoznał się z a…
- III KK 350/20 2021-10-27Czy obrońcy z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wniosek o ich zasądzenie nie został złożony wraz z kasacją?
- III KK 254/24 2025-04-07Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym może być uwzględniony, jeśli pierwotne postanowien…
- II KK 218/24 2024-09-04Czy obrońcy z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej w postępowaniu kasacyjnym, jeśli kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został zwolniony z kosztów sądowych?
- V KK 47/26 2026-04-29Czy wniosek obrońcy o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 62 ust. 3art. 33art. 37art. 40aart. 56 ust. 3art. 12 § 1 KKart. 65 § 1 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1art. 70 ust. 4art. 519 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy