III KK 537/25
WyrokIzba Karna2026-05-15
Skład orzekający: Dariusz Kala, Anny Dziergawki, Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który miałby orzekać w sprawie kasacyjnej, może być wyłączony od udziału w sprawie, jeśli zarzut kasacyjny dotyczy okoliczności związanych z powołaniem go na urząd?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego ulega wyłączeniu od udziału w sprawie kasacyjnej, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sytuacja, w której sędziego dotyczyłaby ta sama okoliczność, która stała się podstawą jednego z zarzutów kasacyjnych, nie tylko mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońca skazanego I. S. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, podnosząc zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wynikającej z faktu, że w składzie sądu orzekającego zasiadał sędzia powołany na urząd w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sprawa została przydzielona do referatu SSN Anny Dziergawki, która została powołana na urząd w tożsamej procedurze nominacyjnej. Obrońca wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 537/25.Pełny tekst orzeczenia
III KK 537/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie I. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2026 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie III KK 537/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 537/25. UZASADNIENIE W kasacji, wywiedzionej przez obrońcę skazanego I. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 72/24, podniesiono m.in. zarzut wskazujący na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wynikłej z faktu, że w składzie sądu, który wydał ww. wyrok zasiadał SSO X.Y., powołany na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Sprawa zainicjowana ww. kasacją została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym w repertorium KK pod numerem 537/25, a następnie - zarządzeniem z dnia 12 marca 2026 r. - przydzielona do referatu SSN Anny Dziergawki.
III KK 537/25 2 Pismem z dnia 12 marca 2026 r., uzupełnionym pismami z dnia 17 marca 2026 r. oraz z dnia 12 maja 2026 r., obrońca skazanego, powołując się na przepisy art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w ww. sprawie kasacyjnej. Wnioskodawca podniósł m.in., że SSN Anna Dziergawka została powołana na swój urząd w tożsamej procedurze nominacyjnej, co kwestionowana w kasacji procedura nominacyjna SSO X.Y.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny w tym sensie, że doprowadził do wyłączenia SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 537/25. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bez wątpienia sytuacja, w której sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy kasacyjnej, dotyczyłaby ta sama okoliczność, która stała się podstawą jednego z zarzutów kasacyjnych, nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua. Taki pogląd należy uznać za ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r. IV KK 130/24 oraz z dnia 3 lipca 2024 r., III KO 61/24). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardu bezstronności w aspekcie obiektywnym, nakazywał zatem uwzględnienie wniosku. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej. postanowienia. [J.J.] [a.ł]
III KK 537/25 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 66/22 2022-07-06Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej, jeśli zarzut kasacyjny dotyczy sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji, a sam sędzia Sądu Najwyższego został powołany na u…
- II KK 493/22 2023-12-21Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w procedurze uznanej za wadliwą, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej, w której podniesiono zarzut wadliwości składu sądu ze względu na udział sędziego powołane…
- I KK 398/22 2022-12-06Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, jeśli okoliczności jego powołania na stanowisko są tożsame z tymi, które stanowią podstawę zarzutu kasacji dotyczącego nienależytej obsa…
- II KO 70/22 2022-07-21Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej, jeśli zarzut kasacyjny dotyczy statusu Krajowej Rady Sądownictwa, która rekomendowała jego nominację?
- V KK 65/25 2025-04-30Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na okoliczności związane z procedurą powołania sędziego?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy