III KK 539/24
WyrokIzba Karna2024-11-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa materialnego przy wymierzaniu kary łącznej ograniczenia wolności, polegające na orzeczeniu kary przekraczającej ustawowe granice, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów prawa materialnego przy wymierzaniu kary łącznej ograniczenia wolności, polegające na orzeczeniu kary przekraczającej ustawowe granice określone w art. 86 § 1 k.k., nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Sprzeczność w treści orzeczenia, o której mowa w tym przepisie, musi być tego rodzaju, że uniemożliwia wykonanie wyroku, a nie tylko wynika z błędnego obliczenia kary.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, skazując D. J. m.in. za znieważenie i naruszenie przepisów dotyczących ciągu przestępstw. W ramach kary łącznej orzeczono 5 miesięcy ograniczenia wolności, mimo że kary poszczególne wynosiły 1 miesiąc i 3 miesiące. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. z powodu błędnego obliczenia kary łącznej, co miało stanowić sprzeczność uniemożliwiającą wykonanie orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KK 539/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2024 r., sprawy D. J. skazanej z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., art. 216 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej, od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2024 r., sygn. akt IV Ka 1283/23 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 49/22 oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazaną. [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrokiem z 1 lipca 2024 r., sygn. akt IV Ka 1283/23, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 49/22, skazujący D. J. w ten sposób, że: - uchylił rozstrzygnięcie o przyjęciu ciągu przestępstw i wymierzonej, na podstawie art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, zawarte w pkt. 1 jego części
III KK 539/24 2 dyspozytywnej, - w opisie czynu wskazanego w pkt. XIV jego części wstępnej w miejsce zwrotu „wyzywała” przyjął zwrot „znieważyła” i z tego opisu wyeliminował sformułowanie „które to działanie mogło poniżyć E. D. w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla stanowiska Sekretarza Gminy, przy przyjęciu, że sprawca dopuścił się tego czynu w obecności osób postronnych”, czyn ten zakwalifikował z art. 216 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 216 §1 k.k. wymierzył D. J. karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, - przyjął, że czyny opisane w pkt. I, II, III i IX jego części wstępnej, których popełnienie przypisano D. J. w pkt. 1 części dyspozytywnej, stanowią ciąg przestępstw opisany w art. 91 § 1 k.k. i za ten ciąg przestępstw na podstawie art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył jej karę 3 miesięcy ograniczenia wolności i z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, - na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył kary ograniczenia wolności wymierzone D. J. i orzekł karę łączną 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, - za podstawę wszystkich rozstrzygnięć w zw. z art. 4 § 1 k.k. przyjął przepisy kodeksu karnego, obowiązujące w czasie czynów, których popełnienie przypisano D.J., a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od tego wyroku kasację złożył adwokat J. L. - obrońca skazanej D. J. . W kasacji zarzucił zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazanej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Podniósł w kasacji, iż Sąd Okręgowy Szczecinie w zaskarżonym wyroku, łącząc kary ograniczenia wolności, na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k., dokonał nieprawidłowego obliczenia łącznego czasu trwania kary ograniczenia wolności. D. J. została skazana kolejno na karę jednego miesiąca ograniczenia wolności oraz na karę trzech miesięcy ograniczenia wolności, zatem Sąd Okręgowy w Szczecinie łącząc obie te kary (1 miesiąca ograniczenia wolności i 3 miesięcy ograniczenia wolności),
III KK 539/24 3 powinien był orzec karę łączną w przedziale od 3 do 4 miesięcy ograniczenia wolności, a nie 5 miesięcy ograniczenia wolności. W niniejszej sprawie doszło zatem, zdaniem Autora kasacji, do zmaterializowania się bezwzględnej podstawy odwoławczej, o której mowa w przepisie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., tj. do sprzeczności w treści orzeczenia uniemożliwiającej jego wykonanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy D. J. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Przed wykazaniem powodów takiej jej oceny, należy zauważyć, iż rodzaj orzeczonej wobec skazanej D. J. prawomocnie kary (tzw kara wolnościowa), spowodował, że mają w zakresie kasacji wniesionej przez jej obrońcę zastosowanie ustawowe ograniczenia, wskazane w przepisach § 2 w zw. z § 4 pkt. 1 art. 523 k.p.k. Dlatego też Sąd Najwyższy ograniczył się do rozpoznania jedynie zarzutu obrazy art. 439 k.p.k., uznając pozostałe zarzuty za niedopuszczalne. Obrońca skazanej D. J. w kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, zarzucił uchybienie z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględny powód odwoławczy, polegające na wydaniu orzeczenia wewnętrznie sprzecznego, uniemożliwiającego jego wykonanie. Podniósł, że Sąd Okręgowy w Szczecinie, działający jako sąd odwoławczy, łącząc, w zaskarżonym kasacja wyroku, kary ograniczenia wolności, dokonał nieprawidłowego obliczenia wymiaru kary łącznej ograniczenia wolności. D. J. została skazana bowiem na karę 1 miesiąca ograniczenia wolności oraz na karę 3 miesięcy ograniczenia wolności i w tej sytuacji Sąd Okręgowy w Szczecinie łącząc obie te kary powinien był orzec karę łączną w granicach od 3 do 4 miesięcy ograniczenia wolności, a nie karę łączną 5 miesięcy ograniczenia wolności. W ocenie Sądu Najwyższego, argumentacja przedstawiona na poparcie w/w zarzutu nie wskazuje na zaistnienie wskazanego w kasacji uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą. Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II KK 42/10, OSNKW 2010, nr 11, poz. 101, sprzeczność w treści wyroku, uniemożliwiająca jego wykonanie (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.), to sprzeczność między poszczególnymi jego rozstrzygnięciami i to nie każda, lecz jedynie taka, która
III KK 539/24 4 powoduje, że niemożliwe staje się wykonanie wyroku. W niniejszej sprawie sprzeczność taka nie występuje. Należy jednak przyznać rację Autorowi kasacji, iż w postępowaniu apelacyjnym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, w sprawie oznaczonej sygnaturą IV Ka 1283/23, doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., polegającego na wymierzeniu kary powyżej granic wskazanych w treści tego przepisu. Zgodnie z art. 86 § 1 k.k., sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności, orzeka się tę karę jako karę łączną. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w Szczecinie, działający jako sąd odwoławczy, łącząc obie kary ograniczenia wolności (1 miesiąca ograniczenia wolności i 3 miesięcy ograniczenia wolności), powinien był orzec karę łączną w granicach od 3 do 4 miesięcy ograniczenia wolności, nie zaś, jak to uczynił, 5 miesięcy ograniczenia wolności. Uwzględniając jednak ustawowe ograniczenia w możliwości wnoszenia kasacji przewidziane w art. 523 k.k., to uchybienie Sądu Okręgowego w Szczecinie może być wyeliminowane w przypadku ewentualnego wniesienia tzw. kasacji nadzwyczajnej na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, mogą wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k., rozstrzygnął jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]
III KK 539/24 5
Powiązane orzeczenia
- III KK 414/16 2016-11-23Czy sprzeczność między punktem IV (łączenie kar) a punktem VII (umorzenie postępowania) wyroku łącznego, dotycząca tej samej kary, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. i czy wymierzenie ka…
- V KK 413/15 2016-01-27Czy sprzeczność w określeniu wymiaru kary pozbawienia wolności w wyroku łącznym, polegająca na podaniu liczby cyframi i słowami w różnej wysokości, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą uniemożliwiającą wykonanie wyro…
- III KK 580/19 2021-03-17Czy zaniechanie sądu odwoławczego w oznaczeniu dodatkowych obowiązków przy orzekaniu kary łącznej ograniczenia wolności stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, uniemożliwiającą wykonanie wyroku?
- V KK 403/21 2021-10-01Czy kara łączna pozbawienia wolności wymierzona w wysokości przekraczającej sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 282/24 2024-07-25Czy wymierzenie kary łącznej przekraczającej górną granicę określoną w art. 86 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 216 §1 KKart. 91 § 2 KKart. 86 § 1 KKart. 4 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 7 KPKart. 535 § 3 KPKart. 523 KPKart. 439 KPKart. 523 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy