III KK 545/25
WyrokIzba Karna2026-01-21
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Anny Dziergawki, Ryszarda Witkowskiego, Ryszard Witowski, Annę Dziergawkę
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, podlega rozpoznaniu w trybie przepisów o wyłączeniu sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, jest niedopuszczalny z mocy ustawy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, w szczególności art. 29 § 4, stanowią lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. i wyłączają możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze, zakazując podważania orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania kasacji. Następnie, do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Witkowskiego, wyznaczono sędzię Annę Dziergawkę. Obrońca złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędzi Anny Dziergawki, argumentując, że została ona powołana na urząd w trybie przewidzianym w ustawie z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, co jego zdaniem skutkowałoby zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędzi Anny Dziergawki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt III KK 545/25 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
III KK 545/25 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie M. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2026 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania kasacji obrońcy w sprawie sygn. akt III KK 545/25 postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt III KK 545/25 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 25 września 2025 r., SSN Ryszard Witowski został wyznaczony do rozpoznania kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 29/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z 31 maja 2021 r., sygn. akt II K 3/20, którą to sprawę zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod sygn. III KK 545/25.
III KK 545/25 2 Wnioskiem z 26 września 2025 r. obrońca skazanego wniósł o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania ww. kasacji obrońcy. Ostatecznie, do rozpoznania ww. wniosku, wyznaczono SSN Annę Dziergawkę, o której wyłączenie wniósł obrońca pismem z 13 listopada 2025 r. Wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki zarejestrowano pod sygn. KRI 1372. Uzasadniając wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki obrońca wskazał, że ww. sędzia została powołana na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem autora wniosku rozpoznanie sprawy przez ww. sędzię będzie skutkować zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy o sygn. III KK 545/25, należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Wbrew twierdzeniom obrońcy - przedstawione w treści wniosku okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta
III KK 545/25 3 Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21). Wobec powyższego należy uznać, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego. Mając powyższe okoliczności na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] [a.ł]
III KK 545/25 4
Powiązane orzeczenia
- III KK 146/26 2026-06-10Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy jest zasadny z uwagi na jego powołanie w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.?
- I KK 336/24 2025-05-14Czy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na stanowisko w wyniku postępowania prowadzonego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownic…
- II KK 564/23 2024-10-23Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r., podlega wyłączeniu od udziału w sprawie ze względu na domni…
- IV KK 458/24 2025-03-18Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną po 17 stycznia 2018 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z uwagi na potenc…
- II KK 179/25 2026-06-10Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwej procedury powołania sędziego, może zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 41 § 1art. 42 § 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 4art. 29art. 29 § 5§ 1§ 4§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy