III KK 608/23

III KK 608/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie M.S. skazanego z art.178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 października 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt IV Ka 69/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Sulęcinie z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt II K 459/21, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M.S., niezależnie od licznie podniesionych zarzutów rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku do czasu rozpoznania kasacji, w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego M.S. nie jest zasadny. III KK 608/23 2 Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, LEX nr 50206; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493; z 15 marca 2017 r., II KK 52/17, LEX nr 2242367; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 3176621). Oceniając niniejszy wniosek przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia (po merytorycznym rozpoznaniu wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia), nie zachodzą wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. III KK 608/23 3 Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie może być jednak tylko dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary, czy też stosowania środka karnego. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też generalne tylko odwołanie się przez obrońcę do treści przepisu art. 532 § 1 k.p.k. i do słuszności zarzutów afirmowanych w kasacji. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Nadmienić przy tym należy, że rozstrzygnięcie niniejszego wniosku, złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k., nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie wniesionej kasacji. Ranga sformułowanych w skardze zarzutów jest niewątpliwie wysoka. Rzecz jednak w tym, że podobnie jak i przy innych uchybieniach, należy wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN: z 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21, LEX nr 3329386; z 7 marca 2022 r., V KK 21/22, LEX nr 3409382; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24, LEX nr 3714385; z 28 czerwca 2024 r., I KK 163/24). Niewątpliwie zaś zasadność zarzutów kasacji zostanie szczegółowo i wnikliwie przeanalizowana przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania niniejszej kasacji, w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność. a tym samym nieomal realną pewność uwzględnienia kasacji. Tym samym przedmiotowy wniosek obrońcy, w tej perspektywie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na złożoną skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście wręcz bezzasadnej. III KK 608/23 4 W tym stanie rzeczy, nie przesądzając (w kontekście wcześniejszych uwag) w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy przemawiające za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku obrońcy i zastosowaniem wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. WB. [ms]