III KK 644-24/12

WyrokIzba Karna2026-06-24

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania kasacji, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału w składzie sądu niższej instancji osób powołanych na wniosek tej samej Rady?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie, uznając zasadność wniosku o wyłączenie. Stwierdzono, że sędzia, powołany na stanowisko SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., biorąc udział w rozpoznaniu sprawy i decydując w przedmiocie zarzutu nienależytej obsady sądu niższej instancji z tego samego powodu, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego SN. Z tej przyczyny strony mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty nie zostaną rozpoznane bezstronnie, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionych na korzyść skazanych R.P. i M.B. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że sędzia A.R. został powołany na urząd sędziego SN w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu niższej instancji z tego samego powodu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił wyłączyć sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 644/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku o wyłączenie SSN A.R. od udziału w sprawie, której przedmiotem są kasacje skazanych R.P. i M.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2024r. (II AKa 85/23), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2016r. (II K 127/13) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2026r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionych na korzyść R.P. i M.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2024r. (II AKa 85/23), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2016r. (II K 127/13), a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24. [WB] UZASADNIENIE W dniu 26 lutego 2026r. do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny wniosek obrońcy skazanych R.P. i M.B. o wyłączenie sędziego A.R. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść skazanych. III KK 644/24 2 Uzasadniając wniosek odwołano się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego SN wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu rozpoznającemu kasację. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24 sędziego SN A.R. jest zasadny. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziego na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy A.R. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także III KK 644/24 3 wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy