III KK 71/17

WyrokIzba Karna2017-03-21

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania karnego i rażącej niewspółmierności kary, może być uwzględniona przez Sąd Najwyższy, jeśli zarzuty te dotyczą w istocie oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji i nie wskazują na istotne wady postępowania odwoławczego?
Ratio decidendi
Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy eliminacji prawomocnych orzeczeń obarczonych wadami o doniosłości, które nie pozwalają na ich funkcjonowanie w obrocie prawnym. Niedopuszczalne jest podnoszenie w kasacji zarzutów skierowanych bezpośrednio przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a także zarzutów dotyczących oceny materiału dowodowego, które zostały już rozpatrzone przez sąd odwoławczy. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał A.L. za przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i art. 207 § 1 k.k., wymierzając karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 71/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 marca 2017 r., sprawy A.L., skazanego z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i in., z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II AKa …/16, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...], z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II K 35/15, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. C. – Kancelaria Adwokacka – kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) – w tym 23 % podatku VAT – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym; 3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II K …/15, A. L. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 6 (sześciu) lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II AKa …/16, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego A.L., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w [...]. Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] wniósł obrońca skazanego A.L., podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 201 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. w zw. z art. 192 § 2 k.p.k. i art. 193 § 1 k.p.k., art. 186 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., a także zarzut rażącej niewspółmierności kary. W konkluzji obrońca skazanego wniósł o „uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi”. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego A.L. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy eliminacji prawomocnych orzeczeń sądowych, które ze względu na doniosłość wadliwości, jaką są obarczone, nie mogą ostać się i funkcjonować w obrocie prawnym. Podnoszone w kasacji zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, lecz na tyle istotne i rażące naruszenia prawa, do jakich doszło w postępowaniu odwoławczym, że w konsekwencji mogły one mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu II instancji. Niedopuszczalne jest natomiast podnoszenie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wprost zarzutów pod adresem orzeczenia Sądu I instancji. Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zmierzała do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji i zaakceptowanej w pełni przez Sąd odwoławczy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych 3 ustaleń faktycznych. W szczególności wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja nie zawiera takich zarzutów procesowych, które mogłyby wskazywać, iż Sąd odwoławczy przy rozpoznaniu apelacji naruszył treść art. 433 § 2 k.p.k., czy też art. 457 § 3 k.p.k. O ile bowiem obrońca podnosi zarzut naruszenia tych przepisów (prawdopodobnie przez niedopatrzenie powołując § 2 a nie § 3 art. 457 k.p.k.), to jednak jego uzasadnienie sprowadza się do subiektywnego twierdzenia, że „uzasadnienie wyroku Sądu II instancji jest niezwykle ogólnikowe i pobieżne”. Twierdzenie to nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy, albowiem lektura uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego prowadzi do wniosku, że Sąd ten zastosował się do nakazu z art. 433 § 2 k.p.k., i rozpoznał, a w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z wymogiem określonym w art. 457 § 3 k.p.k., podał, dlaczego uznał zarzuty podniesione w apelacji za niezasadne. Pozostałe zarzuty kasacji dotyczą wprost wyroku Sądu I instancji, a autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia stara się doprowadzić do poddania ocenie przez Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy. Co więcej, zarzuty te zostały już podniesione w apelacji od wyroku Sąd I instancji, a Sąd odwoławczy – o czym była już mowa – w trafny i wyczerpujący sposób odniósł się do nich na kartach pisemnych motywów wyroku. Jeżeli chodzi bowiem o zarzut z pkt I kasacji, w którym podjęto próbę wykazania błędności decyzji Sądu I instancji o oddaleniu wniosku dowodowego o powołanie zespołu biegłych celem zbadania pokrzywdzonej, to zarzut ten stanowi powielenie zarzutu z pkt 4.2 apelacji. Do zarzutu tego Sąd Apelacyjny odniósł się na k. 444-445 akt sprawy, a zawarta na tych kartach argumentacja jest pozbawiona błędu. W toku postępowania uzyskano bowiem opinie biegłych sądowych z zakresu psychologii (A. P. i W. G.), a skoro opinie te obdarzone zostały walorem wiarygodności to nie było podstaw do dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii biegłych. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 186 k.p.k. to zauważyć należy, że zarzut ten stanowi wierne odzwierciedlenie zarzutu z pkt 3 apelacji, do którego Sąd Apelacyjny odniósł się już na k. 443v-444 akt sprawy. Nie powielając zatem motywów Sądu odwoławczego, wskazać jedynie należy, że pokrzywdzona została pouczona o prawie do odmowy składania zeznań, z którego nie skorzystała 4 (k. 178), a jednocześnie nie zachodziła konieczność, by w przedmiocie tego uprawnienia wypowiedziała się w toku postępowania sądowego. Nie sposób także nie zauważyć, że w toku całego postępowania obrońca nie składał wniosku o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonej. Podnoszone w pkt III kasacji zarzuty naruszenia art. 7 i 410 k.p.k. również zostały podniesione w apelacji. Podnosząc obecnie ten zarzut obrońca zdaje się podejmować oczywiście nieskuteczną próbę, by oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonych A. L. oraz I. L., a także świadka I. S. dokonał obecnie Sąd Najwyższy. W tym zakresie ponownie należy odesłać do lektury k. 444 - 445v akt sprawy, na których to kartach wyczerpująco odniesiono się do zastrzeżeń obrońcy w tym zakresie. W tym miejscu przypomnieć natomiast należy, że nie stanowi naruszenia art. 410 k.p.k. dokonanie oceny materiału dowodowego przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie w sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań stron procesowych (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2015 r., III KK 70/15, LEX nr 1758785). Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.k., to może on być bezpośrednio stawiany wyrokowi Sądu odwoławczego tylko wtedy, gdy Sąd ten prowadził postępowanie dowodowe, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albo wydał orzeczenie o charakterze reformatoryjnym, a zatem gdy zmienił wyrok Sądu I instancji dokonując oceny dowodów odmiennej od tej, która legła u podstawy faktycznej wyroku tego Sądu. W realiach niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny nie dokonywał natomiast żadnej zmiany ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, który dokonał prawidłowej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów i wyciągnął z niej trafne wnioski. Poza zakresem rozpoznania pozostał natomiast zarzut z pkt V kasacji, skoro obrońca wprost zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec A.L. kary, który to zarzut jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalny (art. 523 § 1 k.p.k.). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty obrońcy skazanego za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym zwolnił skazanego od kosztów sądowych 5 postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążył Skarb Państwa. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z § 17 ust. 3 pkt 2 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. poz. 1714). kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 197 § 3 pkt 3 KKart. 12 KKart. 207 § 1 KKart. 31 § 2 KKart. 201 KPKart. 170 § 1 pkt 3art. 192 § 2 KPKart. 193 § 1 KPKart. 186 § 1 KPKart. 7 KPKart. 410 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy