III KK 82/25
WyrokIzba Karna2025-04-16
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie przez sąd odwoławczy obowiązku naprawienia szkody, mimo uniewinnienia oskarżonego od czynów, z którymi ten obowiązek był związany, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. z powodu wewnętrznej sprzeczności wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że utrzymanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych, mimo uniewinnienia oskarżonej od czynów, z którymi ten obowiązek był związany, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Wskazano, że w sytuacji, gdy sąd odwoławczy uniewinnił oskarżoną od części zarzucanych czynów, rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody, które były immanentnie związane z tymi czynami, tracą moc prawną i nie mogą być wykonane. Brak odrębnego wyeliminowania tych rozstrzygnięć w sentencji wyroku sądu odwoławczego nie tworzy sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku, jeśli treść i zakres wyroku są jasne, a konsekwencje prawne dla oskarżonej są oczywiste.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. M. za siedem czynów z art. 284 § 1 k.k., orzekając karę łączną i obowiązek naprawienia szkody. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok, uchylając rozstrzygnięcie o karze łącznej i uniewinniając oskarżoną od części czynów. W pozostałym zakresie wyrok został utrzymany. Obrońca wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie obowiązku naprawienia szkody pomimo uniewinnienia od czynów, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KK 82/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy M. M. skazanej za czyn z art. 284 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę, od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt IV Ka 660/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 724/19, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć M.M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 724/19, M. M. została uznana za winną siedmiu czynów z art. 284 § 1 k.k. i innych, za co została skazana na karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia
III KK 82/25 2 wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby w wymiarze 3 lat. Nadto, zasądzono od oskarżonej obowiązki naprawienia szkody. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt IV Ka 660/22, zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie o karze łącznej i uniewinniono oskarżoną od popełnienia czynów zarzuconych jej w punktach 1, 2, 3, 4, 6 i 7 aktu oskarżenia. Odniesiono do sankcji dotyczącej niewyeliminowanego czynu z pkt. 5 aktu oskarżenia środek probacyjny orzeczony uprzednio względem kary łącznej. W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanej, zaskarżając go w części – co do pkt. II, tj. w zakresie utrzymującym wyrok Sądu I instancji w mocy w jego punkcie VII lit. a i b, na jej korzyść i zarzucając: „na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. naruszenie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie przez Sąd Okręgowy obowiązku naprawienia szkody na rzecz A. C. i E. C. pomimo uniewinnienia M. M. od czynów w związku z którymi orzeczono ww. obowiązek, co stanowi wewnętrzną sprzeczność wyroku Sądu Okręgowego uniemożliwiającą jego wykonanie, a co stanowi z kolei bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.”. W oparciu o wyżej wskazany zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w zakresie utrzymującym wyrok Sądu I instancji w mocy w jego punkcie VII lit. a i b oraz uchylenie tej części wyroku Sądu Rejonowego. W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Myśliborzu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Sformułowany w kasacji, jedyny, zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ w treści wyroku nie zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie wyroku. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej (pkt. I a. wyroku Sądu odwoławczego), uniewinnił oskarżoną od
III KK 82/25 3 czynów z pkt. 1, 2, 3, 4, 6, 7 aktu oskarżenia (pkt. I.b), odniósł środek probacyjny warunkowego zawieszenia wykonania kary do sankcji orzeczonej w odniesieniu do pozostającego w mocy czynu z pkt. 5 aktu oskarżenia (pkt. Ic), a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy (pkt II). Wobec jasnego uniewinnienia za czyny z pkt. 1, 2, 3, 4, 6, 7 aktu oskarżenia, objęte pkt. I, II i IV wyroku Sądu Rejonowego, utraciły moc także immanentnie z nimi związane rozstrzygnięcia zawarte w pkt. VII wyroku Sądu Rejonowego, w którym Sąd ten orzekł o obowiązkach naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. i art. 4 k.k.: „w związku z popełnieniem czynów przypisanych w pkt I…” oraz „w związku z popełnieniem czynu przypisanego w pkt II…”. Nie budzi więc wątpliwości fakt, że powiązane wprost z pkt. I i II wyroku orzeczenia akcesoryjne z art. 46 § 1 k.k. (pkt. VII a i b) utraciły moc i nie mogą być wykonane. Nie tworzy stanu sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku okoliczność, że w wyroku Sądu odwoławczego nie dokonano odrębnego wyeliminowania rozstrzygnięć z pkt. VII a i b. Dobitnym tego potwierdzeniem są także fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego w rubrykach 5.1.1., gdzie wskazano, że: „Utrzymanie w mocy wyroku pierwszoinstancyjnego w związku z tym dotyczyło też rozstrzygnięcia zawartego w punkcie VII c, to jest naprawienia szkody wynikłej z tego czynu” oraz 5.2.1.: „Skutkowało to uniewinnieniem oskarżonej od popełnienia tych czynów, a w rezultacie uchyleniem dotyczących tych czynów rozstrzygnięć z punktu VII a i b.”. Te okoliczności są więc niesporne i na etapie postępowania wykonawczego nie powinny budzić żadnych wątpliwości. Nie ma zatem potrzeby uchylać wyroku tylko z powodu sposobu sformułowania sentencji, gdy jasne są jego treść i zakres, w tym przede wszystkim konsekwencje prawne dla M. M. Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie zaistnienia zarzucanej ani żadnej innej z wymienionych w treści art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanej jako oczywiście bezzasadnej. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w treści reguły ogólnej z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
III KK 82/25 4 Wobec niewyznaczenia obrońcy z urzędu do postępowania kasacyjnego, a zatem braku obowiązku jego działania na tym etapie procesu, za niezasadny uznać należało zawarty w treści kasacji r. pr. M. W. wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skazanej z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PŁ] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KK 525/18 2018-12-20Czy orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody, który istniał w ustawie zarówno w dacie popełnienia czynu, jak i w dacie orzekania, ale mógłby być wyłączony przez przedawnienie roszczenia na skutek…
- V KK 357/19 2019-07-16Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od popełnienia czynu, może utrzymać w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji o obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. związane z tym czynem?
- V KK 386/24 2024-11-07Czy sprzeczność w treści wyroku sądu odwoławczego, polegająca na utrzymaniu w mocy kary łącznej przy jednoczesnym uniewinnieniu od części czynów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. i sku…
- V KK 396/16 2017-01-25Czy utrzymanie w mocy obowiązku naprawienia szkody, mimo uniewinnienia oskarżonego od czynu, z którego szkoda wynikła, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 383/17 2018-02-20Czy sprzeczność w wyroku sądu pierwszej instancji, polegająca na podaniu podwójnych kwot odszkodowania (wyższej i niższej, pomniejszonej o wypłacone już kwoty), stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 284 § 1 KKart. 284 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 7 KPKart. 46 § 1 KKart. 413 § 2 pkt 2 KPKart. 4 KKart. 439 § 1 KPKart. 636 § 1 KPKart. 637a KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy