III KK 89/20

Sygn. akt III KK 89/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Kala SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) Protokolant Elżbieta Wawer w sprawie J. A. B. skazanego za przestępstwo z art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 91 § 3 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 15 kwietnia 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do czynu zakwalifikowanego z art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 91 § 3 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. 2 UZASADNIENIE J.A.B. został oskarżony o to, że „1. w dniu 26 listopada 2018 r. w Z., woj. [...] przenosił uprzednio wprowadzony na terytorium RP towar w postaci 1180 paczek wyrobów tytoniowych różnych bez uprzedniego oznaczenia znakami skarbowymi akcyzy oraz bez przedstawienia ich organowi celnemu stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 63 § 2 k.k.s. i 86 § 1 k.k.s. marek o łącznej wartości celnej 2.5774,00 zł narażając budżet Wspólnot Europejskich na uszczuplenie należności celnych w kwocie 1549,00 zł oraz narażając Skarb Państwa na uszczuplenie należnego podatku akcyzowego w kwocie 20.178,00 zł oraz podatku VAT w kwocie 5596,00 zł”, tj. o czyn z art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 91 § 3 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s.; 2. w dniu 26 listopada 2018 r. w Z., woj. [...] przy ul. B. w Z. nie zastosował się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt II W […], zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy w ten sposób, że prowadził samochód osobowy marki O. o nr rej. [...] w ruchu lądowym, przy czym czynu tego dokonał w okresie obowiązywania decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Z. nr […]. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na okres od 29.09.2018 r. do 28.05.2019 r., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu ca najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt VII K […] za umyślne przestępstwa podobne, którą odbywał w okresie od 24.12.2014 r. do dnia 19.08.2015 r., tj. o czyn z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 3. w dniu 26 listopada 2018 r. w Z., woj. [...] przy ul. B. prowadził samochód osobowy marki O. o nr rej. [...] w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,63 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Z., sygn. akt II K […], oskarżonego J.A.B. uznał za winnego dokonania czynu z pkt 1 wyczerpującego dyspozycję art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 91 § 3 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., przy czym ustalił, że wyroby akcyzowe w postaci papierosów oskarżony przenosił oraz przewoził w samochodzie, ich wartość celna wynosi 2690,00 zł, a podatek VAT 5616,00 zł i za to na podstawie art. 65 § 3 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, oraz za winnego tego, że w dniu 26 listopada 2018 r. w Z., woj. [...] przy ul. B. będąc uprzednio skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt VII K […]/10, w okresie obowiązywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w wymiarze 8 miesięcy orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II W […]/18 oraz w okresie obowiązywania decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Z. nr […].R.W. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na okres od 29.09.2018 r. do 28.05.2019 r. prowadził samochód osobowy marki O. o nr rej. [...] w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,63 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 03.11.2011 r., sygn. akt VII K […]/11 za umyślne przestępstwo podobne, którą odbywał w okresie od 24.12.2014 r. do dnia 19.08.2015 r., tj. dokonania czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 4 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zb. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności., a na podstawie art. 39 § 1 i 2 k.k.s. orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności połączył i jako karę łączną wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 8 marca 2019 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości w zakresie czynu I oraz w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej, na korzyść oskarżonego J.A.B., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a to art. 91 § 1, 3 i 4 k.k.s., art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. i art. 12 § 2 k.k.s. poprzez przyjęcie wadliwej kwalifikacji prawnej czynu I przypisanego oskarżonemu J.A.B. z art. 91 § 1 k.k.s. w z. art. 91 § 3 k.k.s. w zb. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., podczas gdy ani wartość należności celnej narażonej na uszczuplenie, ani wartość celna towaru nie przekraczała ustawowego progu określonego w art. 53 § 6 k.k.s. w zw. z art. 56 § 3 k.k.s., a zatem w tym zakresie zachowanie oskarżonego wyczerpywało jedynie znamiona wykroczenia określonego w art. 91 § 4 k.k.s. oraz wymierzenie na podstawie art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy sankcja tego przepisu przewiduje jedynie możliwość orzekania kary grzywny, co w 4 konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego objęcia tej kary oraz kary 8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo określone w innej ustawie, węzłem kary łącznej, na podstawie art. 39 § 1 i 2 k.k.s., w wymiarze roku pozbawienia wolności i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu. W Kodeksie karnym skarbowym kwalifikacja prawna przestępstwa zależy od wysokości uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartości przedmiotu czynu. Zgodnie z art. 53 § 3 k.k.s., aby czyn mógł zostać zakwalifikowany jako przestępstwo, wartość ta musi przekroczyć pięciokrotną wysokość minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Natomiast typ uprzywilejowany przestępstwa tworzy „mała wartość”, tj. wartość, która w chwili czynu nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (art. 53 § 14 k.k.s.). W czasie popełnienia przez skazanego przypisanego mu jako pierwszy w zaskarżonym wyroku czynu, tj. w dniu 26 listopada 2018 r., minimalne wynagrodzenie za pracę zostało ustalone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1747) i wynosiło 2100 zł. Na tej podstawie granicę pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem wyznaczała kwota 10500 zł. Natomiast mała wartość nie mogła przekroczyć kwoty 420.000 zł. Wobec tego Sąd Rejonowy w Z. błędnie zaakceptował wskazaną w akcie oskarżenia kwalifikację prawną czynu. Zarzucony skazanemu czyn powinien być - zgodnie z art. 53 § 3 i § 14 k.k.s. - zakwalifikowany z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 65 § 3 k.k.s. w zb. z art. 91 § 4 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., albowiem wskazana w opisie czynu wysokość podatku narażonego na uszczuplenie wynosiła 20.178 zł, zaś wartość uszczuplenia celnego wynosiła 1.549 zł. W konsekwencji tego trafnie podnoszonego w kasacji uchybienia wymierzono też inną karę niż powinna zostać orzeczona. Przy przyjęciu prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, żaden ze wskazanych przepisów, tj. art. 65 § 3 k.k.s. i art. 91 § 4 k.k.s. nie przewiduje bowiem zagrożenia karą pozbawienia wolności, którą wymierzono, a jedynie karę grzywny do 720 stawek dziennych. Z tych też względów Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Prokuratora Generalnego i uchylił wyrok w zaskarżonej części oraz przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. W ponownym 5 postępowaniu Sąd Rejonowy - biorąc pod uwagę przedstawione zapatrywanie prawne - dokona prawidłowej subsumcji i dostosuje do niej środki represji karnej. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.