III KK 90/18
WyrokIzba Karna2018-04-10
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowód z opinii biegłego toksykologa i czy nie naruszono zasady reformationis in peius przy orzekaniu surowszej kary w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił opinię biegłego toksykologa, odnosząc się wyczerpująco do wątpliwości strony i uznając dowód za pełnowartościowy, mimo pewnych rozbieżności metodycznych. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie surowszej kary przez Sąd Okręgowy było zgodne z zasadą reformationis in peius, gdyż prokurator wniósł apelację na niekorzyść skazanej, a Sąd Okręgowy szczegółowo umotywował swoje rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
A.G. została skazana za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny i środki karne. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, ustalając stan nietrzeźwości na 0,83 promila i wymierzając karę 3 miesięcy pozbawienia wolności zamiast grzywny. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając błędy w ocenie opinii biegłego, naruszenie prawa do obrony oraz przekroczenie granic środka odwoławczego przy orzekaniu surowszej kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 90/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018r. sprawy A.G. skazanej z art. 178a § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 grudnia 2017r., sygn. akt II Ka […]/16, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 24 października 2016r., sygn. akt II K […]/16 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 24 października 2016r. A.G. została uznana za winną popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. i skazana na karę grzywny; orzeczono też wobec niej dwa środki karne przewidziane w art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 2 k.k. Po rozpatrzeniu apelacji prokuratora i obrońcy Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017r., zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że ustalił, iż stan nietrzeźwości skazanej wynosił 0,83 promila alkoholu etylowego we krwi, oraz w miejsce orzeczonej kary grzywny wymierzył A.G. karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
2 Kasację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł obrońca skazanej, zarzucając rażące naruszenie przepisów: art. 7 k.p.k. w zw. z art. 438 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez niewystarczające rozważenie opinii biegłego z zakresu toksykologii; art. 6 k.p.k. w zw. z art. 168 k.p.k. i w zw. z art. 458 k.p.k. przez niepoinformowanie strony o uprawomocnieniu się kolejnego wyroku karnego wobec A.G. za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., co uniemożliwiło obrońcy skuteczną obronę; art. 433 § 1 k.k. i art. 434 § 1 k.k. przez rozpoznanie sprawy z przekroczeniem granic środka odwoławczego i orzeczenie surowszej kary niż wymierzona przez Sąd I instancji; art. 440 k.p.k. przez uznanie, że wyrok Sądu I instancji był rażąco niesprawiedliwy w kwestii kary i wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w M. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanej A.G. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym i skutkowała wydaniem rozstrzygnięcia w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Odnośnie sformułowanego zarzutu podważającego ocenę Sądu w kwestii opinii biegłego toksykologa stwierdzić należało, że Sąd Okręgowy na etapie postępowania apelacyjnego odniósł się do tej okoliczności i uczynił to wyczerpująco, czemu dal wyraz w pisemnych motywach swojego rozstrzygnięcia, stosownie do treści art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Zarówno lektura uzasadnienia tegoż Sądu na str. 8-12, jak i analiza opinii biegłego wraz z przedstawionymi przez eksperta wnioskami w formie pisemnej oraz ustnej na rozprawie odwoławczej, nie potwierdziły zasadności wątpliwości skarżącego i pozwalały uznać, że procedowanie w podważanym przez skarżącego zakresie było prawidłowe. Ewentualne rozbieżności wskazane przez obrońcę pomiędzy sposobem przeprowadzenia badania a uregulowaniami rozporządzenia z 6 maja 1983r., zauważone przez Sąd Okręgowy i wzięte pod uwagę podczas rozpatrywania apelacji, nie mogły zdyskwalifikować przeprowadzonego dowodu jako bezużytecznego. Należało podzielić pogląd przedstawiony przez Sąd
3 Okręgowy, że już samo podejrzenie, że skazana, jako osoba prowadząca pojazd, była pod wpływem alkoholu, upoważniało do podjęcia działań zmierzających do potwierdzenia jej stanu nietrzeźwości i ustalenia jego poziomu, co ostatecznie pozwoliło stwierdzić zaistnienie przesłanek przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Rzeczywiście, placówka, która zleciła wykonanie badania, nie była organem procesowym, jednak wobec tego, że skazana wprowadziła funkcjonariuszy w błąd, przekonując ich, że to nie ona była kierowcą, badanie krwi mające służyć potem za dowód w sprawie przeprowadzono dopiero w warunkach jej hospitalizacji. Metoda zastosowana podczas badania była porównywalna do metody wskazanej w rozporządzeniu z 6 maja 1983r., co pozwalało uznać dowód za pełnowartościowy. Sąd odwoławczy, dostrzegając konieczność weryfikacji wyniku badania krwi A.G., pobranej najszybciej jak to było możliwe (o godz. 9.20, a więc ok. 1,5 godziny po zdarzeniu), a przeprowadzonego przez Laboratorium Toksykologiczne Szpitala P. w W., dopuścił dowód z opinii biegłego toksykologa, co wbrew wywodom skarżącego nastąpiło prawidłowo na podstawie art. 193 § 1 k.p.k. Biorąc pod uwagę, że sporządzona opinia była pełna, jasna i rzetelna oraz pozwoliła stwierdzić okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, wątpliwości skarżącego należało ocenić jako polemikę z prawidłowym procedowaniem, zaś zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k., art. 458 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. jako oczywiście nietrafny. Jako bezzasadny w stopniu oczywistym był również zarzut naruszenia prawa do obrony przez niepoinformowanie strony o uprawomocnieniu się wyroku z dnia 16 listopada 2017r., skazującego A.G. za czyn z art. 178a § 1 k.k., co zdaniem skarżącego odbyło się wbrew treści art. 168 k.p.k. Należało wskazać obrońcy, że żaden przepis procedury karnej nie obliguje sądu odwoławczego do informowania stron o możliwości wymierzenia surowszej kary, szczególnie że oskarżyciel publiczny wniósł apelację na niekorzyść skazanej. Ponadto w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 listopada 2017r. autor kasacji również reprezentował skazaną, więc miał świadomość wszystkich uwarunkowań prawnych. Wobec tego całkowicie nieuprawnione było zarzucenie Sądowi odwoławczemu rażącego naruszenia art.168 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.
4 Nie ma racji obrońca skazanej, wywodząc, że doszło do rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. (3 punkt kasacji) i art. 440 k.p.k. (4 punkt kasacji). Zasada zakazu reformationis in peius jest jedną z fundamentalnych zasad gwarancyjnych procesu karnego. Stosownie do jej treści Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy, w granicach zaskarżenia i w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w tym środku. Taka sytuacja miała właśnie miejsce w przedmiotowej sprawie. Oskarżyciel publiczny wniósł apelację od wyroku Sądu I instancji na niekorzyść skazanej, zaskarżając go w całości i uszczegóławiając w treści uzasadnienia wskazane uchybienie przez wykazanie, iż w pierwszej instancji wymierzono skazanej karę rażąco łagodną. Nie ma tu nic do rzeczy, że Sąd Okręgowy nie podzielił wyrażonego w apelacji prokuratora żądania zastosowania wobec skazanej surowszej kwalifikacji prawnej. Wskazane przesłanki uprawniały Sąd do odwoławczy do orzeczenia surowszej kary. Sąd ten stanowisko swoje w tej materii wszechstronnie i wyczerpująco umotywował. Wobec powyższego nie można mówić o rażącym naruszeniu przez Sąd Okręgowy ani przepisów art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., ani art. 440 k.p.k., co spowodowało uznanie kasacji za ewidentnie chybioną także w tej części. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, oddalając kasację w trybie art. 535 § 3 k.p.k., obciążył skazaną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. a.ł.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 191/20 2020-07-01Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące wykorzystania materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu oraz odmowy dopuszczenia dowodu z opinii dodatkowych biegłych?
- IV KK 567/18 2019-05-22Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów w sprawie o znęcanie się oraz prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, a także czy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego dotyc…
- III KK 250/21 2021-11-23Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne dotyczące oceny dowodów, w szczególności opinii toksykologicznych, oraz czy naruszył przepisy postępowania karnego, co mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia…
- IV KK 723/21 2022-01-20Czy Sąd Okręgowy rażąco naruszył prawo, odmawiając dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu weryfikacji wcześniejszych opinii, co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 448/24 2025-09-11Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał apelację obrońcy dotyczącą oceny dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych oraz eksperymentu procesowego, a także oceny dowodu z dokumentu prywatnego?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 178a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 43 § 2 KKart. 7 KPKart. 438 § 1art. 433 § 1art. 457 § 3 KPKart. 6 KPKart. 168 KPKart. 458 KPKart. 433 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy