III KK 91/24

WyrokIzba Karna2024-03-05

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku złożony w związku z wniesieniem kasacji powinien zostać uwzględniony, jeśli strona powołuje się na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej, a uzasadnienie wyroku jest oderwane od realiów sprawy?
Ratio decidendi
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samym faktem wniesienia kasacji. Potrzeba jej zastosowania powstaje, gdy można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić zasadność kasacji lub gdy istnieją szczególne okoliczności powodujące nieodwracalne skutki. Samo powołanie się na zarzuty kasacyjne, w tym na bezwzględną podstawę odwoławczą, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku, a ocena tych zarzutów należy do merytorycznego rozpoznania kasacji.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, który zmieniał wyrok sądu pierwszej instancji. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego oraz wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej, wskazując na „rażący błąd proceduralny polegający na wydaniu uzasadnienia oderwanego od realiów sprawy”. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 91/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie D.N. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt IV Ka 616/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gryfinie w Zamiejscowym VI Wydziale Karnym z siedzibą w Chojnie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt VI K 396/20, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego oraz wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. W konkluzji zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, z uwagi – jak to ujęto – „na rażący błąd proceduralny polegający na wydaniu uzasadnienia oderwanego od realiów sprawy”. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od III KK 91/24 2 przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Innymi słowy, ze względu na wagę podniesionych zarzutów, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może mieć miejsce, jeżeli zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890; z dnia 30 stycznia 2014 r., II KK 361/13, LEX nr 1427396). A zatem, powołanie się na treść zarzutów przez autora kasacji nie może być uznane za wystarczające w tym przypadku – nie mogą one bowiem automatycznie przesądzać o tym, że na pierwszy rzut oka skazany nie powinien ponieść w ogóle kary, bądź z dużą dozą prawdopodobieństwa zaskarżony wyrok zostanie uchylony. Jakkolwiek nie można tego wykluczyć, to jednak brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że zarzuty podniesione w kasacji wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego. Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą również samo w sobie nie uzasadnia wstrzymania wykonania orzeczenia. Stwierdzenie, czy istotnie tego rodzaju naruszenie prawa wystąpiło, czy jest to tylko formalnie postawiony zarzut (iluzoryczne wystąpienie wskazanej podstawy odwoławczej), również może nastąpić podczas merytorycznego rozpoznania kasacji. Chociaż i w tym przypadku nie można wykluczyć owego naruszenia, to nie jawi się ono wprost jako oczywiście zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. III KK 91/24 3 [ał] [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPK§ 1§ 1 pkt 9§ 1 pkt 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy