III KKN 166/98

WyrokIzba Karna2000-09-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli odstępuje od wymierzenia kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli odstępuje od wymierzenia kary. Zakaz skazania przez sąd odwoławczy, przewidziany w art. 383 § 2 d.kpk (obecnie art. 454 § 1 kpk), dotyczy wszystkich form skazania. Orzeczenie o odstąpieniu od wymierzenia kary ma charakter sądowego potępienia czynu i sprawcy, co jest formą skazania.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy oskarżył A. A. o utrudnianie postępowania przygotowawczego poprzez zacieranie śladów przestępstwa. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżoną. Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację prokuratora, zmienił wyrok i uznał oskarżoną za winną, odstępując od wymierzenia kary. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 383 § 2 d.kpk.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KKN 166/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2000 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN – Feliks Tarnowski (spraw.) Sędziowie SN: - Andrzej Deptuła Jerzy Steckiewicz Protokolant: Teresa Jarosławska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Krzysztofa Parchimowicza po rozpoznaniu w dniu 6 września 2000 r. sprawy A. A. oskarżonej z art. 252 § 1 d.kk z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonej – PR III KnP […] od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. II Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 września 1996 r., sygn. II K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi 2 Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej. U Z A S A D N I E N I E Prokurator Rejonowy w K. oskarżył A. A. o to że: „w nocy 24 grudnia 1995 roku w K. utrudniała postępowanie przygotowawcze w sprawie zabójstwa J. W. w ten sposób, że będąc na miejscu przestępstwa zatarła ślady przez umycie noża, którym zadano cios i odłożyła go w inne miejsce” tj. o czyn z art. 252 § 1 d.kk. Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 25 września 1996 roku sygn. II K […] uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu. Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone przez Prokuratora Rejonowego w K. na niekorzyść oskarżonej. W apelacji zarzucającej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Wojewódzki w K., po rozpoznaniu apelacji, wyrokiem z dnia 17 grudnia 1996 roku sygn. II Ka […] zmienił zaskarżone orzeczenie w sposób, że oskarżoną A. A. uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 252 § 1d. kk i na podstawie art. 252 § 3 d.kk odstąpił od wymierzenia kary. Od wyroku Sądu Wojewódzkiego kasację na korzyść A. A. złożył Prokurator Generalny z a r z u c a j ą c 3 rażące naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 383 § 2 d.kpk polegające na skazaniu oskarżonej, która została uniewinniona przez sąd pierwszej instancji od popełnienia zarzucanego jej przestępstwa i w n o s z ą c o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, bowiem zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisu art. 383 § 2 d.kpk. Przepis ten (obecnie art.. 454 § 1 kpk) statuował, iż sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono bądź warunkowo umorzono postępowanie. W sprawie niniejszej – jak wyżej wskazano – Sąd Wojewódzki w K. zmienił uniewinniający wyrok Sądu Rejonowego w K. w ten sposób, że uznał A. A. za winną przestępstwa określonego w art. 252 § 1 d.kk i na podstawie art. 252 § 3 d.kk odstąpił od wymierzenia oskarżonej kary. Orzeczenie sądu o odstąpieniu od wymierzenia kary oznacza niewątpliwie, że sprawca dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa, jednakże ze względu na istnienie przesłanek przewidzianych w ustawie albo innych okoliczności decydujących o sędziowskim wymiarze kary, nie jest celowe orzekanie w stosunku do niego kary zasadniczej nawet w minimalnym rozmiarze. Orzeczenie takie ma charakter sądowego potępienia czynu i jego sprawcy z jednoczesnym stwierdzeniem niecelowości stosowania względem niego środków represji karnej. A zatem odstąpienie od wymierzenia kary różni się w sposób zasadniczy od orzeczeń o uniewinnieniu, umorzeniu, czy też warunkowym umorzeniu postępowania, o których mowa w art. 383 § 2 d.kpk. 4 Sąd Najwyższy wypowiadając się wielokrotnie w kwestii zakresu zakazu skazania oskarżonego przez sąd odwoławczy prezentował konsekwentną linię orzeczniczą, w myśl której zakaz przewidziany w art. 383 § 2 d.kpk dotyczy wszystkich form skazania (zob. uchwała z 12 października 1990 r., V KZP 23/90, OSNKW 1991, z. 4-6, poz. 17, uchwała z 22 grudnia 1993 r., I KZP 34/93, OSNKW 1994, z. 1-2, poz. 9; wyrok z 27 października 1995 r., III KRN 120/95, OSNPrPr 1996, z. 5, poz. 9; wyrok z 6 stycznia 1997 r., V KKN 125/96, OSNKW z. 3-4, poz. 33; wyrok z 7 grudnia 1994 r., II KRN 234/94, Przegląd orzecznictwa: Z.Doda, J.Grajewski, PS 1996, z. 6, poz. 33; wyrok z 22 marca 1978 r., V KR 30/78, OSNKW z. 7-8, poz. 88; wyrok z 13 września 1975 r., III KR 81/75, OSNPG 1976, z. 1-2, poz. 9). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – uwzględniając kasację – uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej. Przewodniczący: SSN (Feliks Tarnowski) Sędziowie: SSN (Andrzej Deptuła) f/ak (Jerzy Steckiewicz) aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 252 § 1art. 252 § 3art. 383 § 2§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy