III KKN 198/99
WyrokIzba Karna2001-05-28
Skład orzekający: Stanisław Zabłocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie sprawy karnej w postępowaniu zwyczajnym przez sąd w składzie jednoosobowym, zamiast w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, stwierdzając rażące naruszenie art. 28 § 1 kpk. Sprawa, która podlegała rozpoznaniu w postępowaniu zwyczajnym, została rozpoznana w składzie jednoosobowym, podczas gdy właściwy skład orzekający w takim przypadku to jeden sędzia i dwóch ławników. Nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 kpk, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Oskarżony S. M. został skazany przez Sąd Rejonowy w S. za przestępstwa popełnione z użyciem przerobionego prawa jazdy i usiłowanie wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę w postępowaniu zwyczajnym w składzie jednoosobowym i wydał wyrok skazujący. Wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonego, zarzucając rażące naruszenie przepisów o składzie sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KKN 198/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Stanisław Zabłocki Sędziowie SN: Ewa Strużyna Feliks Tarnowski (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2001 r. sprawy S. M. oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 272 kk oraz z art. 270 § 1 kk z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego – (…) od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 października 1998 r., sygn. II K (…) działając na podstawie art. 535 § 3 kpk I. uznaje kasację za oczywiście zasadną,
2 II. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E S. M. oskarżony został o przestępstwa: I. z art. 11 § 1 kk w zw. z art. 267 kk z 1969 r. polegające na tym, że: „w dniu 22 stycznia 1998 r. w B. poprzez wprowadzenie w błąd pracownika Referatu Komunikacji usiłował wyłudzić poświadczenie nieprawdy w postaci nowego blankietu prawa jazdy z uprawnieniami do kierowania pojazdami, do których nie posiadał kwalifikacji, przy czym zamierzonego celu nie osiągnął na skutek dokonania stosownych sprawdzeń”, II. z art. 265 § 1 kk z 1969 r. polegające na tym, że: „w 1991 r. w miejscowości T., przerobił prawo jazdy Nr (…) wydane na nazwisko H. S. poprzez wklejenie swego zdjęcia i wpisanie swoich danych personalnych, które następnie używał jako autentyczne do stycznia 1998 r.”. Prokurator w akcie oskarżenia wskazał, iż sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwyczajnym. Sąd Rejonowy w S. w składzie jednoosobowym rozpoznał w dniu 8 października 1998 r. sprawę w postępowaniu zwyczajnym i wydał wyrok, którym uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i skazał go: za czyn opisany w pkt. I aktu oskarżenia – na podstawie art. 13 § 1 w zw. z art. 272 kk z 1997 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a za czyn opisany w pkt. II aktu oskarżenia na podstawie art. 270 § 1 kk z 1997 r. na karę
3 6 m-cy pozbawienia wolności. Na mocy art. 85 i 86 § 1 kk Sąd wymierzył karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony procesowe i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 15 października 1998 r. Wyrok ten na korzyść S. M. zaskarżył kasacją Prokurator Generalny zarzucając rażące naruszenie art. 28 § 1 kpk polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zwyczajnym i wydaniu wyroku w składzie jednoosobowym, zamiast w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, bowiem zaskarżony wyrok istotnie zapadł z rażącą obrazą przepisu art. 28 § 1 kpk i z tego powodu winien być uchylony. Niewątpliwie sprawa przeciwko S. M. podlegała rozpoznaniu w postępowaniu zwyczajnym, na co zresztą wskazał prokurator w akcie oskarżenia. Właściwym składem dla postępowania zwyczajnego jest jeden sędzia i dwóch ławników, stosownie do unormowania art. 28 § 1 kpk, obowiązującego od dnia 1 września 1998 r. oraz w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w S.. Tymczasem sąd ten rozpoznał niniejszą sprawę w postępowaniu zwyczajnym (brak jest postanowienia o zmianie trybu), w składzie jednoosobowym i mimo, że sąd był nienależycie obsadzony, wydał wyrok, naruszając w sposób rażący wyżej powołany przepis procesowy, co w konsekwencji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą przewidzianą w art. 439 § 1 pkt 2 kpk.
4 Stwierdzenie tego uchybienia w pełni uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania w składzie właściwym dla obowiązującego trybu postępowania.
Powiązane orzeczenia
- V KK 289/13 2013-11-26Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie w pierwszej instancji toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?
- V KKN 194/01 2001-08-30Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo procesowe, utrzymując w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego, poprzez nienależyte rozpatrzenie zarzutów apelacji dotyczących braku połączenia spraw do wspólnego rozpoznania oraz…
- II KK 143/10 2010-11-16Czy rozpoznanie sprawy karnej w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonego, który nie stawił się na rozprawę, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, jeśli jego obecność była obowiązkowa?
- III KKN 52/01 2001-04-10Czy uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, które nie odnosi się do zarzutów odwołania i nie wyjaśnia przyczyn nieuwzględnienia zeznań świadków obrony, narusza przepisy postępowania karnego, w tym art. 457 § 2 kpk i…
- V KK 312/12 2012-12-06Czy utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji, który nie został podpisany przez sędziego orzekającego, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia obu orzeczeń i pr…
Powołane przepisy
art. 13 § 1 kkart. 272 kkart. 270 § 1 kkart. 535 § 3 kpkart. 11 § 1 kkart. 267 kkart. 265 § 1 kkart. 13 § 1art. 85art. 28 § 1 kpkart. 439 § 1 pkt 2 kpk.§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy