III KKN 76/01
WyrokIzba Karna2001-05-25
Skład orzekający: Piotr Hofmański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo z art. 209 § 1 KK w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 KK może być oparte na uprzednim skazaniu na karę pozbawienia wolności w wymiarze krótszym niż 6 miesięcy lub na popełnieniu nowego przestępstwa po upływie 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut kasacji dotyczący rażącego naruszenia art. 64 § 1 KK jest zasadny. Zgodnie z tym przepisem, warunkiem zastosowania instytucji powrotu do przestępstwa jest uprzednie skazanie na karę pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 miesięcy. Skazanie na karę krótszą niż 6 miesięcy lub popełnienie nowego przestępstwa po upływie 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności nie spełnia wymogów określonych w art. 64 § 1 KK.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał H. B. za uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego (art. 209 § 1 KK) w warunkach powrotu do przestępstwa (art. 64 § 1 KK). Podstawą do zastosowania art. 64 § 1 KK było m.in. uprzednie skazanie na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz popełnienie nowego przestępstwa po upływie 5 lat od odbycia poprzedniej kary. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonego, zarzucając naruszenie art. 64 § 1 KK.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 25 maja 2001 r. III KKN 76/01 SSN Piotr Hofmański (przewodniczący) SN Henryk Gradzik (sprawozdawca) SN Halina Gordon - Krakowska Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2001 r. sprawy H. B. oskarżonego z art. 209 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego (...) od wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia 22 grudnia 1998 r., sygn. akt (...) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E. Uzasadnienie Wyrokiem Sądu Rejonowego w E. z dnia 22 grudnia 1998 r. sygn. akt (...) H. B. został skazany za to, że w okresie od września 1992 r. do czerwca 1996 r. oraz od 13 sierpnia 1996 r. do 15 stycznia 1997 r. w P. i D., po uprzednim skazaniu wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś., sygn. akt (...) za przestępstwo z art. 186 § 1 KK69 w zw. z art. 60 § 1 KK69 na karę roku pozbawienia wolności, którą odbył od 24 października 1986 r. do 21 sierpnia 1987 r., oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. sygn. akt (...) za przestępstwo z art. 186 § 1d KK w zw. z art. 60 § 1d KK na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 8 maja 1988 r. do 12 maja 1988 r. i od 27 czerwca 1988 r. do 23 września 1988 r., uporczywie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku łożenia alimentów na rzecz swoich synów R. K. i P. J., przez co naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych - tj. za występek z art. 209 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK na karę roku
pozbawienia wolności. Wyrok powyższy nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w pierwszej instancji. Prokurator Generalny wniósł w trybie art. 521 KPK kasację na korzyść oskarżonego. Zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego w E. rażące naruszenie art. 64 § 1 KK, polegające na zastosowaniu tego przepisu, mimo niespełnienia wymogu popełnienia nowego przestępstwa w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E. Sąd Najwyższy zważył: Zarzut kasacji jest zasadny. Jako przesłankę popełnienia przez H. B. przestępstwa z art. 209 § 1 KK, w warunkach powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 1 KK, przyjął Sąd Rejonowy, m.in., uprzednie skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie sygn. akt (...) i odbycie orzeczonej nim kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 miesięcy. Tymczasem z brzmienia art. 64 § 1 KK wynika jednoznacznie, że jednym z warunków zastosowania tego przepisu jest uprzednie skazanie na karę pozbawienia wolności w wysokości co najmniej 6 miesięcy. Tylko wtedy bowiem może być spełniony ustawowy wymóg odbycia przez oskarżonego takiej kary „za przestępstwo umyślne (...) za które był już skazany”. Powołany wyrok Sądu Rejonowego w Ś., jako skazujący H. B. na karę pozbawienia wolności krótszą od 6 miesięcy, nie może być zatem przyjęty za podstawę ustalenia, że kolejne skazanie oskarżonego za umyślne przestępstwo podobne nastąpiło w warunkach wskazanych w art. 64 § 1 KK. Podstawą do przyjęcia powrotu do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1 KK nie może być również skazanie oskarżonego wyrokiem Sądu
Rejonowego w Ś. w sprawie sygn. akt (...). Wymierzoną tym orzeczeniem karę pozbawienia wolności H. B. odbył do dnia 21 sierpnia 1987 r., a za początek ponownego popełnienia przestępstwa podobnego przyjęto wrzesień 1992 r. Powrót do przestępstwa nastąpił po upływie 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności wymierzonej za poprzednie przestępstwo. Autor kasacji trafnie zatem zarzucił, że skazanie H. B. zaskarżonym wyrokiem nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 64 § 1 KK. Zważywszy, że przepis ten określa także zasady wymiaru kary, jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie mogło mieć wpływ na treść wyroku. Z uwagi na to, że kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego jest oczywiście zasadna Sąd Najwyższy rozpoznał ją w trybie art. 535 § 3 KPK na posiedzeniu bez udziału stron. W uwzględnieniu wniosku zawartego w kasacji uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 300/25 2025-09-24Czy popełnienie czynu w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k. jest możliwe, gdy kary jednostkowe za przestępstwa podobne, objęte karą łączną, nie osiągnęły wymiaru co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolnoś…
- IV KK 529/23 2024-02-07Czy ponowne skazanie za czyn z art. 209 § 1a k.k. obejmujący w całości okres, za który sprawca był już prawomocnie skazany, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae)?
- V KK 198/19 2019-12-30Czy sąd prawidłowo zastosował przepis o powrocie do przestępstwa (art. 64 § 1 k.k.) w sytuacji, gdy skazany korzystał z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności?
- V KK 369/23 2023-10-04Czy kara pozbawienia wolności orzeczona na podstawie art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności rażąco przekracza ustawowe zagrożenie przewidziane w art. 209 § 1 k.k.?
- IV KK 177/21 2021-05-25Czy popełnienie przestępstwa uchylania się od obowiązku alimentacyjnego w warunkach recydywy szczególnej podstawowej z art. 64 § 1 k.k. jest możliwe, gdy skazany nie odbył co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności…
Powołane przepisy
art. 209 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 186 § 1 KKart. 60 § 1 KKart. 186 § 1art. 60 § 1art. 521 KPKart. 64 § 1 KK.art. 535 § 3 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy