III KO 1/15
Izba Karna2015-03-11
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego, oparty wyłącznie na nowo ujawnionych okolicznościach faktycznych, jest dopuszczalny na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego, oparty wyłącznie na nowo ujawnionych okolicznościach faktycznych (przesłanka propter nova z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Instytucja przewidziana w art. 24 § 1 k.k.w. umożliwia zmianę lub uchylenie formalnie prawomocnego orzeczenia wykonawczego w przypadku ujawnienia się nowych lub poprzednio nieznanych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, co wyklucza możliwość wzruszenia takiego orzeczenia w trybie wznowienia postępowania na podstawie tej przesłanki.Stan faktyczny
Przewodniczący III Wydziału Karnego Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wykonawczego. Wniosek dotyczył postanowienia utrzymującego w mocy odmowę zmiany postanowienia o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia kary pozbawienia wolności. Wnioskodawca powołał się na nowe okoliczności faktyczne, które jego zdaniem nie były znane sądowi rozstrzygającemu w postępowaniu wykonawczym. Na powyższe zarządzenie złożono zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału Karnego Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie A. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 marca 2015 r., na skutek zażalenia A. B. na zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału Karnego Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2015 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący III Wydziału Karnego Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku A.B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt II AKzw […], utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt VI Kow […], w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia z dnia 12 marca 2014 r. o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, z uwagi na jego niedopuszczalność. Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył wnioskodawca, w którym - nie formułując konkretnych zarzutów - wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia wobec naruszenia art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 24 § 1 k.k.w., art. 1 § 2 k.k.w., art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 540 § 2 i 3 k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. oraz art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Zażalenie nie jest zasadne, albowiem prawidłowo odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie uznaje się, że wznowienie postępowania, jako nadzwyczajny sposób wzruszania prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie, dotyczy jedynie takich orzeczeń, które z racji swej prawomocności nie mogą być wzruszone w innym trybie. Brak wymaganej ostateczności orzeczenia skutkuje tym, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2008 r., II KO 55/08, OSNKW 2008/12/105, Biul.SN 2008/12/16). Orzeczenie jest nieostateczne, jeżeli mimo swej prawomocności formalnej może być skorygowane w innej procedurze. Przewidziana w art. 24 § 1 k.k.w. instytucja, inicjowana na wniosek strony lub z urzędu, umożliwia w każdym czasie zmianę lub uchylenie także formalnie prawomocnego już orzeczenia wykonawczego, jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. Nie można tym samym mówić o ostateczności takiego, wydanego w postępowaniu wykonawczym orzeczenia, co w konsekwencji uniemożliwia wzruszenie go z powołaniem się na nowe fakty lub dowody, a więc na podstawie art. 540 § 1 pkt. 2 k.p.k. Przyjąć tym samym należy, że wznowienie postępowania wykonawczego może wchodzić w grę, jako środek wzruszania postanowień wydawanych w postępowaniu wykonawczym, wyłącznie w trzech sytuacjach, tj. na podstawie propter falsa (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), gdy w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub organu międzynarodowego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny (art. 540 § 2 i 3 k.p.k.), lub też w razie ujawnienia się którejś z bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia ( art. 542 § 3 k.p.k.). Mając na uwadze, że we wniosku o wznowienie postępowania A.B. powołuje się wyłącznie na fakty, które w jego mniemaniu nie były znane sądowi rozstrzygającemu w postępowaniu wykonawczym i których nieuwzględnienie zaważyło, jego zdaniem, na podjęciu decyzji o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, tj. odwołuje się do przesłanki propter nova z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., słusznie stwierdzono, że jest on niedopuszczalny z mocy ustawy. Z tego też względu Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 55/08 2008-11-04Czy wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. jest dopuszczalny w odniesieniu do prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu wykonawczym, jeśli istnieje możliwość ich zmiany lub uchylenia…
- III KZ 61/14 2014-10-08Czy wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego, które nie jest ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, jest niedopuszczalny z mocy prawa?
- III KO 95/19 2019-10-23Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wykonawczej dotyczącej odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, złożony na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., jest dopuszczalny, jeśli nie ujawniono nowych fakt…
- I KZ 2/19 2019-08-28Czy wniosek o wznowienie postępowania, który dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, może być uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
- IV KZ 29/24 2024-10-02Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie zawiera podstaw wskazanych w art. 540 k.p.k., może zostać przyjęty do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 540 § 1 pkt 2 KPKart. 24 § 1 KKart. 1 § 2 KKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 540 § 2art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt. 2 KPK§ 1 pkt 2§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy