III KO 101/18

Izba Karna2018-10-03

Skład orzekający: Andrzej Ryński, Małgorzata Gierszon, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o właściwej obsadzie sądu, w szczególności delegowanie sędziego sądu niższego szczebla do przewodniczenia jednoosobowemu składowi sądu apelacyjnego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą uzasadniającą wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów o właściwej obsadzie sądu, polegające na tym, że przewodniczącym jednoosobowego składu sądu apelacyjnego był delegowany do tego sądu sędzia sądu okręgowego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, takie uchybienie uzasadnia wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem sądu apelacyjnego utrzymującym w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia apelacji.
Stan faktyczny
Prezes Sądu Apelacyjnego złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego, które utrzymało w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia apelacji. Powodem wniosku było wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na tym, że przewodniczącym jednoosobowego składu sądu apelacyjnego był sędzia sądu okręgowego delegowany do tego sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 101/18 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Ryński (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) w sprawie J. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 października 2018 r. kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz […]), postanowił: 1) wznowić postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz […]) 2) uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz […]) utrzymujące w mocy zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia apelacji i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w […] w celu ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 3) kosztami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz […]) utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie dotyczące odmowy przyjęcia apelacji w sprawie J. R.. 2 Prezes Sądu Apelacyjnego w […] złożył wniosek o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 542 § 1 i § 3 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Stanowisko dotyczące konieczności wznowienia postępowania podzielił także Dyrektor Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Potrzeba wznowienia przedmiotowego postępowania wynika z braku należytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był delegowany do tego Sądu sędzia sądu okręgowego. Zgodnie z obowiązującym w czasie orzekania art. 46 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, w składzie sądu mógł brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Sędzia sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu z wyjątkiem przypadku, gdy Minister Sprawiedliwości przyznał takie prawo sędziemu sądu rejonowego, delegowanemu do sądu okręgowego. Brak było analogicznej normy dotyczącej przewodniczenia składowi Sądu Apelacyjnego. Oznacza to, że na moment orzekania w sprawie przez Sąd Apelacyjny w […] ustawa nie przewidywała możliwości przewodniczenia składowi tego sądu przez sędziego delegowanego. W przypadku zaś składu jednoosobowego wykluczało to równocześnie orzekanie. Innymi słowy pierwotna delegacja sędziego sprawozdawcy nie obejmowała, (bo i z uwagi na jednoznaczne uregulowania ustawowe - obejmować nie mogła) orzekania w Sądzie Apelacyjnym w […] w składzie jednoosobowym. Tego rodzaju uchybienia orzecznictwo Sądu Najwyższego jednomyślnie kwalifikuje, jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. niewłaściwie obsadzony sąd (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011 r., III KK 213/11 LEX nr 955023). Wobec powyższego należało uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz […]) i wznowić zakończone nim postępowanie zażaleniowe. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 1art. 544 § 2 KPKart. 9 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 46§ 1§ 3§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy