III KO 116/20
Izba Karna2021-03-17
Skład orzekający: Rafał Malarski, Kazimierz Klugiewicz, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o składzie sądu (np. orzekanie przez sędziego, który przeszedł w stan spoczynku) stanowi podstawę do wznowienia postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Jeśli sędzia, który wydał orzeczenie, z dniem wydania orzeczenia lub wcześniej przeszedł w stan spoczynku, należy uznać, że w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona do orzekania. Stanowi to uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., skutkujące wznowieniem z urzędu postępowania, uchyleniem orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. odmówił skazanemu K.D. zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Po wydaniu tego postanowienia okazało się, że sędzia L.L., który orzekał w tej sprawie, z dniem 3 grudnia 2020 r. przeszedł w stan spoczynku. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego zwrócił akta do Sądu Najwyższego w celu rozważenia możliwości wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wznowić z urzędu postępowanie, uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 116/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) w sprawie K. D. skazanego z art. 189 § 1 k.k. i in. procedując w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 marca 2021 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKzw (…), zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt III Kow (…), postanowił: na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. wznowić z urzędu postępowanie w sprawie K. D. zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKzw (…), uchylić to postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania temu Sądowi w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 grudnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., akta sprawy K. D. o sygn. II AKzw (…) przedstawiono Sądowi Najwyższemu
2 w celu rozważenia możliwości wznowienia postępowania z urzędu. Ogląd akt sprawy wykazał, co następuje. Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt III Kow (…), udzielił skazanemu K. D. zezwolenia na wykonywanie pozostałej do odbycia kary 1 roku pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (…), poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, w miejscu stałego pobytu. Sprawa z zażaleniem złożonym przez prokuratora została przekazana do Sądu Apelacyjnego w (…) i zarejestrowana pod sygn. akt II AKzw (…) Zarządzeniem z dnia 6 października 2020 r. wyznaczono termin posiedzenia na dzień 19 października 2020 r. W tym dniu posiedzenie zostało odroczone z uwagi na niezawiadomienie skazanego o terminie posiedzenia. Następnie wyznaczono kolejny termin na dzień 9 listopada 2020 r., który został odwołany, z wyznaczeniem terminu posiedzenia na dzień 7 grudnia 2020 r. W tym dniu Sąd Apelacyjny w (…) w składzie jednego sędziego – sędziego Sądu Apelacyjnego L. L. – wydał postanowienie zmieniające postanowienie Sądu I instancji w ten sposób, że odmówiono udzielenia skazanemu K. D. zezwolenia na odbycie kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 czerwca 2016 r. w sprawie II K (…) w systemie dozoru elektronicznego. Po wydaniu tego postanowienia do sekretariatu Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…) w dniu 8 grudnia 2020 r. wpłynęło pismo Ministra Sprawiedliwości adresowane do sędziego L. L., informujące tego sędziego, że w związku z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I NO 190/19, z dniem 3 grudnia 2020 r. przeszedł w stan spoczynku. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wymieniona na wstępie inicjatywa Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) nie była bezpodstawna. Skoro bowiem sędzia tego Sądu L. L. z dniem 3 grudnia 2020 r. przeszedł w stan spoczynku, to po 2 grudnia 2020 r. nie mógł pełnić czynności orzeczniczych. W konsekwencji trzeba przyjąć, że w wydaniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) w sprawie K. D., II AKzw (…), w dniu 7 grudnia 2020 r. brała udział osoba nieuprawniona do orzekania, co stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., skutkujące wznowieniem z urzędu
3 postępowania w tej sprawie, uchyleniem wymienionego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…) Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 2/16 2016-02-12Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy wnioskodawca zarzuca udział sędziego w wydaniu orzeczenia, który brał udział w rozpoznaniu wcześniejszego środka odwoławczego w tej samej sprawie?
- V KO 78/17 2017-12-14Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli strona podnosi zarzuty dotyczące rzekomo odmiennego składu sądu orzekającego w toku postępowania apelacyjnego or…
- V KO 119/24 2024-11-19Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy skazany sygnalizuje udział osoby nieuprawnionej lub niezdolnej do orzekania w wydaniu orzeczeń sądowych, a postępowanie to zostało już zakończone…
- II KO 17/17 2017-05-11Czy brak udziału obrońcy lub skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego, mimo ich wniosku o doprowadzenie lub udział, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia w postępowaniu wykonawczym, uzasadniającą wznowienie…
- III KO 46/17 2017-10-18Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, na podstawie okoliczności wskazanych przez skazanego, które miałyby stanowić bezwzględne przyczyny uc…
Powołane przepisy
art. 189 § 1 KKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy