III KO 117/23
Izba Karna2023-12-12
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Marka Motuka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu oparty na tym samym kryterium?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu oparty na tym samym kryterium. Udział takiego sędziego w rozpoznaniu zarzutu dotyczącego jego własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego prowadzi do uzasadnionego przekonania stron o braku bezstronności, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońcy skazanego J. L. złożyli wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, podnosząc zarzut nienależytej obsady Sądu Najwyższego, ponieważ w składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W związku z tym złożyli wniosek o wyłączenie sędziego Marka Motuka od udziału w sprawie, argumentując, że jego udział w rozpoznaniu zarzutu dotyczyłby pośrednio jego własnego statusu jako sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KO 117/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie skazanego J. L. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2023r. wniosku obrońców skazanego J. L. o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Marka Motuka na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie J. L. o wznowienie postępowania kasacyjnego prowadzonej pod sygn. akt III KO 117/23. UZASADNIENIE Pismem z dnia 29 września 2023r. obrońcy skazanego J.L. wnieśli o rozważenie wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania kasacyjnego w sprawie III KK 81/23, zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2023r. Następnie, kolejnym pismem z dnia 26 października 2023r. obrońcy złożyli wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka wymogów bezstronności. Wniosek ten odrzucony został zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2023r., sygn. akt III KB 24/23, ale jednocześnie, z uwagi na treść jego uzasadnienia, uznano, że jest to wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w sprawie zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III KO 117/23, złożony w trybie art. 41§1 k.p.k. W tym zakresie nadano temu wnioskowi odrębny bieg. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III KO 117/23 2 We wniosku o rozważenie możliwości wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego, zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2023r., sygn. akt III KK 81/23, podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy Marek Motuk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego we wniosku wznowieniowym, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP] [ał]
III KO 117/23 3
Powiązane orzeczenia
- V KO 66/24 2024-11-06Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, jeśli w składzie sądu orzekającego brała udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownict…
- IV KO 7/25 2025-03-11Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształt…
- II KO 18/24 2024-03-19Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, jeżeli w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictw…
- IV KO 124/25 2025-12-30Czy wznowienie postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne z powodu nienależytej obsady Sądu Najwyższego, w którym orzekał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 g…
- III KO 59/24 2024-06-05Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, w sytuacji gdy w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształto…
Powołane przepisy
art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy