III KO 118/17
Izba Karna2018-01-23
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o wadliwej ocenie dowodów przeprowadzonych w zakończonym postępowaniu, może zostać przyjęty, jeśli nie wskazano nowych faktów lub dowodów ujawnionych po wydaniu prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wskazano, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być uruchomiony wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie (art. 540-542 k.p.k.). Wnioskodawczyni nie przedstawiła nowych dowodów ani nie powołała się na okoliczności mieszczące się w katalogu podstaw wznowienia, a jedynie kwestionowała ocenę dowodów przeprowadzoną w zakończonym postępowaniu. Ponadto, sprawa była już przedmiotem wznowienia, a przedstawiane przez wnioskodawczynię dowody były już wcześniej brane pod uwagę lub nie stanowiły nowych okoliczności ujawnionych po wydaniu prawomocnego orzeczenia.Stan faktyczny
B. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w którym oddalono jej wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za pozbawienie wolności jej ojca. Wnioskodawczyni powołała się na nowe dowody dotyczące aresztowania ojca, wykonania na nim wyroku śmierci oraz spreparowania części dokumentacji z IPN. Wskazała również, że jej ojciec należał do grupy dywersyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu i odmówił jego przyjęcia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 118/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie B. S., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2018 r., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt IV Ko […], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE B. S. po raz kolejny wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt IV Ko […], którym oddalono wniosek B. S., W. G., X. G., P. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za pozbawienie wolności A. G.. Obecnie w uzasadnieniu swojego wniosku B. S. powołała się na to, że pojawiły się nowe dowody, iż jej ojciec był aresztowany przez UB, a następnie był na niego wydany i wykonany wyrok śmierci. Część dokumentacji z IPN była spreparowana, a inne dokumenty wskazują, że jej ojciec był w grupie dywersyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, nr 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie przedstawia dowodów, ani nie odwołuje się do okoliczności, które mieszczą się w katalogu podstaw wznowienia postępowania, o których mowa w art. 540 § 1 i 2 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. oraz art. 542 § 3 k.p.k. Dołączony natomiast odpis aktu zgonu A. G. był już przedstawiany we wcześniejszym wniosku o wznowienie postępowania, którego również odmówiono przyjęcia z uwagi na jego oczywistą bezzasadność (sygn. akt III KO 31/17). Przypomnieć również należy, że we wcześniejszym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2017 r. (sygn. akt III KO 31/17) wskazano nadto,
3 że „postępowanie w sprawie, której dotyczy wniosek było już wznawiane. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 lipca 2013 r., II AKo […] uchylono prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 stycznia 2012 r., IV Ko […] i wznowiono zakończone nim postępowanie. W toku wznowionego postępowania przeprowadzono dowody, których ujawnienie się stanowiło podstawę wzruszenia wymienionego wyżej prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego i na które ponownie powołuje się B. S.. Treść jej pisma nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że zawarty w nim wniosek o wznowienie postępowania nie opiera się na przesłance określonej w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Przepis ten dopuszcza wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeżeli po jego wydaniu ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że jest ono błędne. Rzecz jednak w tym, że domagając się wznowienia postępowania, B. S. nie wskazuje żadnych nowych dowodów, które miałyby się ujawnić już po wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2015 r., II AKa […]. Podnosi jedynie, że dowody przeprowadzone w postępowaniu zakończonym tym wyrokiem zostały – w jej przekonaniu – wadliwie ocenione”. Z tego też względu należało i obecnie odmówić przyjęcia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby wzywania B. S. do uzupełnienia pozostałych braków formalnych. Kontrola bowiem wniosku o wznowienie postępowania określona w § 3 znowelizowanego od 1 lipca 2015 r. art. 545 k.p.k. nie polega na jego merytorycznym rozpoznaniu, lecz na wstępnej ocenie pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia postępowania (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., sygn. II KO 49/15). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. aw
Powiązane orzeczenia
- II KO 51/21 2021-08-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który opiera się na ponownej ocenie dowodów i kwestionowaniu wiarygodności przeprowadzonych dowodów, a nie na ujawnieniu nowych faktów lub dowodów, może zostać przyjęty prze…
- IV KO 128/20 2020-12-15Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który opiera się na ponownej ocenie dowodów już przeprowadzonych i ocenionych w zakończonym postępowaniu, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny?
- V KZ 58/22 2022-12-29Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych dowodów, które nie zostały przedstawione w poprzednim postępowaniu, może zostać uwzględniony, jeśli te dowody nie wskazują na z…
- V KO 34/20 2020-06-23Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o niesprawiedliwym wyroku i potrzebie ponownego przesłuchania świadków, które nie wskazują na nowe fakty lub dowody, może zostać przyjęty przez Sąd N…
- V KO 103/21 2022-01-19Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na kwestionowaniu oceny dowodów i twierdzeniu o rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, bez wskazania nowych faktów lub dowodów, może zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1art. 540 § 1 pkt 2art. 545 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy