III KO 132/24

III KO 132/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V Kp 104/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V Kp 104/24, Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecnie wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi mającemu siedzibę poza okręgiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy z zażalenia pełnomocnika P.W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Płocku z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że sprawa dotyczy przekroczenia uprawnień prokuratorów Prokuratury Regionalnej w Szczecinie, a więc osób związanych zawodowo z sędziami sądu właściwego miejscowo. To samo dotyczy osoby zawiadamiającej o przestępstwie, która jest adwokatem. Podniesiono III KO 132/24 2 również, iż Sądowi znane są z urzędu nie tylko strony postępowania, ale również konflikt między nimi. Sprawy z udziałem P.W. i prokurator B.Z. angażują dużą część szczecińskiego środowiska prawniczego, a jego przedstawiciele, w tym sędziowie, ma już wyrobione zdanie na temat tego sporu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Nie można uznać, że sytuacja uzasadniająca skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. powstaje tylko z tego powodu, że sprawa dotyczy osób znanych sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. W tej kwestii Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażany w literaturze i orzecznictwie, że gdy uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika, samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1–424, wyd. VII, Warszawa 2024, art. 37, teza 5 i powołane tam orzeczenia Sądu Najwyższego). Okoliczności świadczących o tym, że relacje sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy z osobami, których dotyczy postępowanie, wykraczają poza to, co w kontaktach zawodowych jest konieczne, w uzasadnieniu inicjatywy zastosowania instytucji z art. 37 k.p.k., nie wskazano. III KO 132/24 3 Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. WB. [ms]