III KO 135/24
Izba Karna2026-02-04
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Igora Zgolińskiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z uwagi na brak bezstronności?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wada nominacyjna, wynikająca z procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją, skutkuje uznaniem sądu z udziałem takiego sędziego za nienależycie obsadzony, co uzasadnia jego wyłączenie. W szczególności, rozpoznawanie przez sędziego sprawy zainicjowanej wnioskiem o wznowienie postępowania w związku z nienależytą obsadą sądu odwoławczego, gdy sam sędzia referent posiada wadę nominacyjną, narusza zasadę nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońca skazanego E.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie III KO 135/24. Wniosek opierał się na wątpliwościach co do bezstronności sędziego, wynikających z jego nominacji w procedurze uznanej za niezgodną z Konstytucją. Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 135/24.Pełny tekst orzeczenia
III KO 135/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie E. S. skazanego z art. 87 § 1 k.k.s. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r., wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 135/24, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 135/24. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy E.S. o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa 93/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K 11/18. Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą III KO 135/24, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 14 kwietnia 2025 r. została przydzielona do referatu SSN Igora Zgolińskiego.
III KO 135/24 2 W dniu 20 stycznia 2026 r. obrońca po raz kolejny wniosła o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w niniejszej sprawie, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Złożony przez obrońcę E. S. wniosek opiera się na okolicznościach kwestionujących tę bezstronność, a związanych z powołaniem Igora Zgolińskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego tego rodzaju wada nominacyjna skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tych względów wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN Igora Zgolińskiego od rozpoznania przydzielonych mu spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (por. m.in. postanowienia SN z dnia 21 stycznia 2025 r., I KK 399/24; z dnia 29 stycznia 2025 r., I KK 59/24; z dnia 30 września 2025 r., I KK 272/24; z dnia 15 października 2025 r., I KK 162/23 i z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KK 209/23). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie wyrażone w tych judykatach poglądy w pełni aprobuje. Warto nadmienić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznawanie przez SSN Igora Zgolińskiego sprawy zainicjowanej wnioskiem o wznowienie postępowania karnego z urzędu w związku z nienależytą obsadą Sądu odwoławczego, na skutek okoliczności, które w równym stopniu odnoszą się do samego sędziego referenta, prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. W takiej sytuacji udział sędziego SN Igora Zgolińskiego w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku mógłby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22 i
III KO 135/24 3 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22), czemu należy zapobiec. W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w niniejszej sprawie. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KK 291/24 2024-10-22Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, również nominowanego w wadliwej procedurze?
- II KK 542/25 2026-02-04Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na istnienie uza…
- IV KK 333/22 2023-05-17Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w następstwie procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co uzasadnia jego wyłą…
- V KO 141/24 2025-03-27Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli jego powołanie do pełnienia urzędu nastąpiło w procedurze, która budzi wątpliwości co do bezstronności, a okoliczności te są pr…
- III KS 52/25 2026-07-02Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury nominacyjnej?
Powołane przepisy
art. 87 § 1 KKart. 42 § 4 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy