III KO 157/25

Izba Karna2025-11-17

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania środka odwoławczego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja ma miejsce, gdy pokrzywdzoną jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania środka odwoławczego, co w odbiorze społecznym może ugruntować przekonanie o braku rzetelności i stronniczości postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Chrzanowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania zażalenia. Dodatkowo wskazano na bliskie relacje zawodowe i prywatne między sędziami w niewielkim sądzie rejonowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę sygn. akt II Kp 444/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 157/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie zażalenia X.Y. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 25 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie o przekazanie sprawy sygn. akt II Kp 444/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę II Kp 444/25 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Chrzanowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy zainicjowanej zażaleniem X.Y. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 226 § 1 k.k. i in. III KO 157/25 2 Z uzasadnienia wniosku wynika, że podstawowym argumentem przemawiającym za skorzystaniem z inicjatywy art. 37 k.p.k. jest okoliczność, iż pokrzywdzoną w tej sprawie jest X.Y. - wieloletnia sędzia sądu właściwego do rozpoznania zażalenia. Zwrócono także uwagę, że Sąd Rejonowy w Chrzanowie działa w niedużym mieście i zatrudnia relatywnie niewielu sędziów i asesorów, co powoduje, że sędziowie i asesorzy co do zasady znają się i mają ze sobą częsty kontakt, co w naturalny sposób doprowadziło do powstania bliskich, koleżeńskich relacji zawodowych i prywatnych. Zdaniem sądu występującego z wnioskiem wskazane okoliczności dają podstawę do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu innemu niż Sąd Rejonowy w Chrzanowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. „Dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Celem takiej decyzji jest wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Podkreślić trzeba, że nie chodzi o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby powstać u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli organów procesowych, a zatem rozumie kontekst procesu i zna podstawowe zasady procesowe. Zdaniem Sądu Najwyższego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której pokrzywdzoną i stroną skarżącą postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 25 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania tego środka odwoławczego. Nie ma wątpliwości co do tego, że rozpoznanie wniesionego III KO 157/25 3 zażalenia przez ten sąd w odbiorze społecznym, ugruntować mogłoby przekonanie o braku rzetelności oraz stronniczości prowadzonego postępowania i to niezależnie od jego wyniku. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego dla Krakowa -Śródmieścia w Krakowie. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 226 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy