III KO 17/16

Izba Karna2016-10-14

Skład orzekający: Andrzej Ryński, Krzysztof Cesarz, Przemysław Kalinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody w postaci zeznań świadków, które jedynie potencjalnie mogą podważyć ustalenia faktyczne przyjęte w prawomocnym wyroku skazującym, stanowią wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k.?
Ratio decidendi
Nowe fakty lub dowody, o których mowa w art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., muszą wprost wskazywać na możliwość błędności wyroku skazującego, tworząc wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia lub skazania za przestępstwo zagrożone łagodniejszą karą. Postępowanie wznowieniowe nie służy poszukiwaniu dowodów ani weryfikacji wersji przedstawionych przez strony, lecz musi opierać się na dowodach, które same w sobie obalają prawomocny wyrok.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. W., skazanego prawomocnie m.in. za udział w pobiciu ze skutkiem śmiertelnym, złożył wniosek o wznowienie postępowania. Jako podstawę wskazał nowe dowody w postaci zeznań świadka S. W. oraz potencjalnych zeznań świadków B. C. i A. Z. Świadek S. W. miał potwierdzić, że skazany przyznał się do innego przebiegu zdarzenia niż przyjęty w wyroku. Pozostali świadkowie mieli potwierdzić groźby karalne kierowane wobec świadka N. N. Sąd Najwyższy oddalił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadny i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 17/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Ryński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski w sprawie M. W. skazanego z art. 158 § 3 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 października 2016 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II AKa (...), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt XIV K (…), na podstawie art. 544 § 2 k.p.k., 618 § 1 pkt 11 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: 1) oddalić wniosek; 2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Powołanym wyrokiem Sądu Okręgowego w G., zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…), M. W. został skazany: 1) za czyn wypełniający dyspozycję art. 158 § 3 k.k. i art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i 64 § 1 k.k., za udział w nocy z 2 na 3 września 2012 r. w K. w pobiciu J. L. i spowodowanie u niego ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez trzykrotne skoczenie pokrzywdzonemu nogami na głowę, czego następstwem była jego śmierć – na karę 10 lat pozbawienia wolności, 2 2) za czyn z art. 245 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. za kierowanie dwukrotnie gróźb bezprawnych wobec N. N. w celu wywarcia na nią wpływu jako na świadka zdarzenia opisanego w pkt 1 – na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 3) za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie na karę łączną 11 lat pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem M. U. i P. K. również skazani zostali za pobicie J. L., lecz realizujące znamiona tylko art. 158 § 1 k.k. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt III KK [x], oddalił kasację obrońcy M. W. od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), jako oczywiście bezzasadną. Obrońca skazanego wniósł na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k. o wznowienie postępowania, uchylenie wyroków obu Sądów i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, po przeprowadzeniu dowodów z zeznań S. W. (odnośnie do czynu z pkt 1) oraz B. C. i A. Z. (co do czynu z pkt 2) „na okoliczność potwierdzenia stanu faktycznego przedstawionego przez skazanego”. Obrońca powołał się we wniosku na oświadczenie S.W. z dnia 28 maja 2016 r., że między 8 października 2014 r. a 15 grudnia 2014 r. M. U. opowiadając o zdarzeniu w nocy 2/3 września 2012 r. m.in. podał, iż M. W. tylko raz na początku uderzył pokrzywdzonego, po czym wyszedł z jego mieszkania, raz uderzył go M.U., zaś P. K. „wpadł w szał” i kopał pokrzywdzonego leżącego na podłodze. Natomiast gdy idzie o B. C. i A. Z., to mieli być obecni przy rozmowie N. N. z M. W., kiedy ten drugi raz rzekomo groził świadkowi. Prokurator Prokuratury Krajowej w odpowiedzi na wniosek postulował jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony. Trafnie podnosi się w nim, przywołując fragmenty judykatów Sądu Najwyższego, że na gruncie podstawy wznowieniowej określonej w art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k. wystarczające jest, aby nowe fakty lub dowody mogły wiarygodnie podważyć prawdziwość przyjętych ustaleń faktycznych, a więc stworzyć wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia oskarżonego po wznowieniu postępowania. 3 Czyli, nowe fakty lub dowody powinny wskazywać na poważne prawdopodobieństwo błędności wyroku skazującego. Rzecz jednak w tym, że nawet jeżeli w toku przesłuchania przeprowadzonego na podstawie art. 97 k.p.k. w zw. z art. 546 k.p.k. S. W. potwierdziłby nie tylko fakt rozmów z M.U., ale i treść przekazanych mu przez tego skazanego informacji, nie byłby to dowód na okoliczność przebiegu zdarzenia; w szczególności, dowód niewinności M. W. albo naruszenia przez niego zaledwie nietykalności cielesnej pokrzywdzonego, ale tylko dowód, wymagający weryfikacji zeznaniami M.U., że rozmawiał o zdarzeniu ze S.W., któremu powiedział to, co jest napisane w oświadczeniu. Skoro wznowienie postępowania ma obalić prawomocny wyrok, z którym przecież wiąże się prawne domniemanie jego prawidłowości, to nowe fakty lub dowody, o których mowa w art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., muszą wprost wskazywać, że skazany nie popełnił czynu albo skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą. Oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym oferowane dowody nie mogą zmierzać do wykrycia albo oceny właściwego dowodu, co jest dopuszczalne, w myśl art. 169 § 2 k.p.k., tylko w postępowaniu rozpoznawczym. Najdalej idąc, gdyby nawet M. U. przesłuchany w trybie art. 97 k.p.k. podał, że zdarzenie przebiegało w sposób opisany w oświadczeniu S. W., to w dalszym ciągu istniałyby obciążające M. W. wyjaśnienia P. K. i zeznania N. N., M. U. dalej podważałby linię obrony M. W., że w ogóle nie było go na miejscu zdarzenia, (fakt bytności tam i uderzenia pokrzywdzonego przyznał dopiero w osobistej kasacji i własnym wniosku o wznowienie postępowania). W związku z powyższym powtórzyć należy, że siła nowych faktów lub dowodów musi być taka duża, aby tylko na ich podstawie konieczne było zniweczenie prawomocnego wyroku, a nie dopiero przeprowadzenie ponownie tych samych dowodów w trybie art. 97 k.p.k. albo w ponownym postępowaniu w celu spełnienia nadziei skazanego, że z tych samych osobowych źródeł dowodowych uzyskana zostanie odmienna wiedza oraz o takiej wymowie, że być może doprowadzi dopiero do wydania korzystniejszego wyroku. Powyższe uwagi dotyczą również oferowanych dowodów w postaci zeznań B. C. i A. Z. Dodatkowo, we wniosku nawet nie próbuje się sugerować, że osoby te, o ile w ogóle były obecne przy rozmowie M. W. i N. N., nie słyszały gróźb pod jej adresem. Na tę okoliczność należałoby B.C. i A.Z. dopiero przesłuchać. 4 Postępowanie wznowieniowe nie służy poszukiwaniu dowodów niewinności skazanego, ani weryfikowaniu wersji przedstawionych przez oskarżonego i pokrzywdzonego, do czego wprost zmierza wniosek (zob. s. 4 in princ.). Wreszcie, stwierdzić należy, że w odniesieniu do czynu z pkt 3 we wniosku nie powołano żadnych nowych faktów lub dowodów. Z wszystkich przytoczonych względów oddalono wniosek o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadny.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 158 § 3 KKart. 544 § 2 KPKart. 624 § 1 KPKart. 156 § 3 KKart. 11 § 2 KKart. 245 KKart. 64 § 1 KKart. 178a § 1 KKart. 158 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 2art. 97 KPKart. 546 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy