III KO 18/21

Izba Karna2021-03-26

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawienie się w sądzie właściwym miejscowo, ale pozwalający na stawienie się w sądzie bliżej jego miejsca zamieszkania, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, obejmuje konieczność zapewnienia sprawnego i szybkiego rozpoznania sprawy. Gdy rozpoczęcie procesu w sądzie właściwym miejscowo nie jest możliwe z uwagi na stan zdrowia oskarżonego, ale możliwe jest stawiennictwo w sądzie bliżej jego miejsca zamieszkania, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko D.S. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwiał mu podróż i udział w rozprawie przed Sądem Okręgowym w R., ale pozwalał na stawiennictwo przed sądem w W. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 18/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie D. S., oskarżonego o czyn z art. 299 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w R. z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. UZASADNIENIE Akt oskarżenia przeciwko D. S., któremu przedstawiono zarzut z art. 299 § 1 k.k. w zb. z art. 233 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., wpłynął do Sądu Okręgowego w B. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w B., na podstawie art. 36 k.p.k., zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w (…) o rozważenie możliwości przekazania sprawy przeciwko D. S. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKo (…), uwzględnił wniosek Sądu Okręgowego w B. i przekazał sprawę D. S. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. Sprawa ta wpłynęła do Sądu Okręgowego w R. i została zarejestrowana pod sygn. akt II K (…). Zarządzeniem z dnia 11 września 2019 r. wyznaczono pierwszy termin rozprawy na dzień 17 października 2019 r. W związku z prośbą obrońcy oskarżonego ww. termin rozprawy odwołano i wyznaczono kolejny na dzień 14 listopada 2019 r. Oskarżony nie stawił się na ww. terminie rozprawy z uwagi na stan zdrowia. Jego obrońca wniósł o 2 odroczenie rozprawy. Kolejny termin wyznaczono na 24 stycznia 2020 r. Oskarżony nie stawił się. Obrońca przedłożył zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza sądowego, z którego wynikało, że niezdolność do uczestnictwa w rozprawie D.S. będzie trwała do 14 lutego 2020 r. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w R. dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza celem ustalenia aktualnego stanu zdrowia D. S. oraz rozstrzygnięcia, czy w aktualnym stanie zdrowia może on brać udział w rozprawie sądowej i ewentualnie określenia terminu, kiedy taka możliwość zaistnieje. W dniu 15 czerwca 2020 r. do Sądu Okręgowego w R. wpłynęła opinia lekarska biegłego z zakresu chorób wewnętrznych. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w R. na podstawie art. 22 § 1 i 2 k.p.k. zawiesił postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy po raz kolejny dopuścił dowód z opinii lekarza internisty celem ustalenia, czy stan zdrowia oskarżonego uległ poprawie, a jeśli tak, to czy może on brać udział w postępowaniu. W dniu 22 grudnia 2020 r. wpłynęła kolejna opinia biegłego z zakresu chorób wewnętrznych. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w R., na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. a contrario, podjął zawieszone postępowanie. Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek uzasadniono stanem zdrowia oskarżonego D. S., który zgodnie z załączonymi do akt sprawy opiniami biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych, uniemożliwia odbycie podróży i udział w rozprawie przed Sądem Okręgowym w R. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, pod pojęciem wskazanej w art. 37 k.p.k. przesłanki „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniającej przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, należy rozumieć między innymi konieczność zapewnienia sprawnego i możliwie szybkiego rozpoznania każdej sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2006 r., III KO 61/06 oraz z dnia 12 marca 2008 r., II KO 5/08). Toteż w sytuacji, kiedy rozpoczęcie procesu w sądzie właściwym miejscowo nie jest możliwe z uwagi na stan zdrowia oskarżonego, który w praktyce uniemożliwia mu stawienie się w tym sądzie, ale nie wyklucza możliwości jego stawiennictwa w równorzędnym sądzie, bliżej jego miejsca zamieszkania, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby sprawę rozpoznał ten właśnie sąd (por. 3 postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 maja 2018 r., V KO 30/18; z dnia 25 lutego 2010 r., II KO 6/10, OSNwSK 2010, poz. 432; z dnia 10 lutego 2021 r., III KO 5/21). Przytoczone przez wnioskujący Sąd Okręgowy argumenty, znajdujące potwierdzenie w zawartych w aktach sprawy opiniach biegłego z zakresu chorób wewnętrznych z dnia 5 czerwca 2020 r. i 16 grudnia 2020 r. (k. 909 – 911, k. 965 – 967), w pełni uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. Ze sporządzonych opinii lekarskiej wynika, że oskarżony cierpi na przewlekłą krańcową niewydolność nerek – V stadium, kłębuszkowe zapalenie nerek z nefropatią IgA, wtórną nadczynność przytarczyc, niedokrwistość, przewlekłą niewydolność serca na tle niedokrwiennym i szereg innych schorzeń. Z omawianej opinii wynika również, że stan zdrowia oskarżonego jest przeciwwskazaniem do jego uczestnictwa w rozprawie przed Sądu Okręgowym w R. Możliwe jest natomiast jego uczestniczenie w rozprawie przed Sądem w W., przy czym z ograniczeniem czasu tego uczestnictwa do 1,5 godziny dziennie. Biegły zaznaczył, że przeszkoda w postaci przewlekłej ciężkiej niewydolności nerek ma charakter trwały (k. 965). W związku z powyższym należy stwierdzić, że określona przepisem art. 37 k.p.k. przesłanka przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu została spełniona. Jak wynika z pozyskanych przez Sąd wnioskujący opinii biegłych, możliwe jest prowadzenie postępowania karnego z udziałem oskarżonego, jeżeli będzie się ono toczyło bliżej jego miejsca zamieszkania. Wobec tego uzasadnione jest odstąpienie od pierwotnie wyznaczonej właściwości sądu do rozpoznania tej sprawy i przekazanie jej do rozpoznania sądowi, przed którym oskarżony - uwzględniając jego stan zdrowia - może się stawić. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 299 § 1 KKart. 37 KPKart. 233 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 36 KPKart. 22 § 1art. 22 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy