III KO 19/13

Izba Karna2013-07-16

Skład orzekający: Dariusz Świecki, Józef Szewczyk, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe fakty ujawnione przez skazanego po prawomocnym wyroku, dotyczące jego motywacji do popełnienia zabójstwa, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nowe fakty ujawnione przez skazanego po prawomocnym wyroku, dotyczące jego motywacji do popełnienia zabójstwa, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na błędność prawomocnego wyroku. Zatajenie przez skazanego przez ponad 7 lat tak istotnej okoliczności jak pomówienia pokrzywdzonego jawi się jako nieracjonalne i niewiarygodne, a przedstawione przez obrońcę nowe fakty nie podważyły prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. P., prawomocnie skazanego za zabójstwo na karę dożywotniego pozbawienia wolności, złożył wniosek o wznowienie postępowania. Jako podstawę wskazał nowe fakty dotyczące prawdziwego podłoża konfliktu ze zmarłym D. B., które według obrońcy wskazywały na szantażowanie skazanego przez pokrzywdzonego i doprowadziły do zabójstwa pod wpływem silnego wzburzenia. Skazany przez ponad 7 lat nie ujawnił tych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego i zwolnił skazanego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 19/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie R. P. skazanego z art. 148 § 2 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 12 października 2006 r., zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 maja 2006 r., na podstawie art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k. i art. 623 k.p.k. p o s t a n o w i ł I. oddalić wniosek, II. zwolnić skazanego R. P. z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2006 r, uznając R. P. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., i za to skazał oskarżonego na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W dniu 17 kwietnia 2013 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wznowienie wyżej opisanego postępowania karnego. 2 Na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. i art. 547 § 2 k.p.k. obrońca wniósł o wznowienie postępowania karnego, z uwagi „na nowe fakty, które w dacie wyrokowania nie były znane Sądom I i II instancji, jak również Sądowi Najwyższemu dotyczące powodów zrealizowania przez niego zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 148 § 2 k.k.” (k. 18 akt SN). Zdaniem autora wniosku, po 6 latach od skazania, R. P. przemyślał sprawę i postanowił ujawnić prawdziwe podłoże konfliktu z pokrzywdzonym D. B., w świetle którego winien być ukarany za zabójstwo pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami tj. z art. 148 § 4 k.k., zagrożonego karą pozbawienia wolności do lat 10. Według obrońcy nowo ujawnione okoliczności wskazują na wielokrotne szantażowanie skazanego przez D. B., że ujawni nieprawdziwe wiadomości o rzekomym molestowaniu seksualnym R. P. w czasie jego pobytu w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym […]. Szantażowanie powodowało, że skazany opłacał się pokrzywdzonemu pieniędzmi, srebrem i złotem, a w konsekwencji doprowadziło R. P. do depresji, a nawet hospitalizacji. Krytycznego dnia 5 września 2005 r. o czym skazany dotychczas nie wyjaśniał pokrzywdzony zaczął ubliżać R. P. oraz wyzywać „od pedałów” i z tych powodów doszło między nimi do bójki, w konsekwencji do zabójstwa D. B. Autor wniosku wystąpił o uchylenie wyroków skazujących R. P. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, gdzie należy przeprowadzić dodatkowe dowody z wyjaśnień R. P., a także współoskarżonych R. M. i A. C. oraz zeznań matki i siostry skazanego na okoliczność pomówień R. P. przez pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Taki wniosek złożony na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, który może być skuteczny tylko wtedy, gdy wykazane w nim zostanie, że istnieją nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, które wskazują na to, że R. P. skazano za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono 3 okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary. W orzecznictwie wielokrotnie wskazano, że nowe fakty lub dowody, aby stały się podstawą wznowienia, muszą wskazywać na wysokie prawdopodobieństwo błędności prawomocnego wyroku, a więc na realną możliwość uniewinnienia skazanego w ponownym postępowaniu lub skazania go za inne łagodniej zagrożone przestępstwo. Muszą zatem w sposób wiarygodny podważać ustalenia faktyczne przyjęte w prawomocnie zakończonym postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 1996 r., OSNKW 1996, nr 7-8, poz. 47). Analiza akt sprawy jednoznacznie dowodzi, że zaprezentowane przez obrońcę nowe fakty wynikające ze znanych dowodów, nie mogą podważyć prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie. Ocena przydatności nowych faktów do wznowienia postępowania musi być dokonywana w ścisłym związku z oceną dotychczas zgromadzonych w postępowaniu faktów i dowodów. Argumenty podniesione w uzasadnieniu wniosku wymienionych wcześniej wymagań nie spełniają. Zatajenie przez skazanego przez ponad 7 lat tak istotnej okoliczności jak pomówienia pokrzywdzonego, w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego jawi się jako nieracjonalne i niewiarygodne. W dniu 8 września 2005 r. tuż po zabójstwie, skazany wyjaśnił, że z pokrzywdzonym byli dobrymi kolegami poznali się w Pogotowiu Opiekuńczym. Skazany nie pamiętał, który z nich, on czy pokrzywdzony rozpoczął bójkę, która doprowadziła do zabójstwa (k. 194, 276-279). Z wyjaśnień wymienionych we wniosku współoskarżonych R. M. i A. C. wynika, że R. P. mówił, że pobił D. B. bo był on konfidentem, kiedyś go „sprzedał”, a nadto cwaniakował i obrażał koleżanki. Powodem zabójstwa pokrzywdzonego była obawa, że o pobiciu doniesie policji (k. 239, 270-272, 281-285). Skazany powiedział matce, że D. B. to konfident, natomiast siostra skazanego M. P. zeznała, że podczas pobicia poprzedzającego zabójstwo D. B. nie było jej w domu w związku z czym nic nie wie na temat przyczyn zdarzenia. Podsumowując w sprawie nie zostały ujawnione nowe fakty wskazujące z dużym prawdopodobieństwem na błędność prawomocnego wyroku skazującego R. P. 4 O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 639 k.p.k. w zw. z art. 623 k.p.k. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 2 pkt 1 KKart. 4 § 1 KKart. 544 § 2 KPKart. 639 KPKart. 623 KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 547 § 2 KPKart. 148 § 2 KKart. 148 § 4 KK§ 2 pkt 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy