III KO 25/55

PostanowienieIzba Karna1956-05-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umyślne nieudokumentowanie przez kasjera banku wpływu gotówki wpłaconej przez klienta, w celu ukrycia powstałego niedoboru, stanowi działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w rozumieniu art. 286 § 2 k.k.?
Ratio decidendi
Umyślne nieudokumentowanie przez kasjera we właściwej formie wpływu gotówki wpłaconej przez klienta, gdy ma ono na celu ukrycie przed władzami nadzorczymi powstałego w kasie niedoboru, nie stanowi karalnego w myśl art. 286 § 2 k.k. działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Do bytu takiego działania niezbędna jest chęć sprawcy przysporzenia sobie wartości, której dotychczas nie posiadał. Działanie podyktowane myślą, iż uchroni ono sprawcę przed odpowiedzialnością sądową karną czy cywilną, nie może być uznane za przedsięwzięte w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.
Stan faktyczny
Kasjer banku nie udokumentował wpływu gotówki wpłaconej przez klienta do kasy. Celem tego działania było ukrycie powstałego w kasie niedoboru. Sąd Najwyższy rozpatrywał, czy takie zachowanie można zakwalifikować jako działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w rozumieniu art. 286 § 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umyślne nieudokumentowanie wpływu gotówki w celu ukrycia niedoboru nie jest działaniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w rozumieniu art. 286 § 2 k.k. Działanie takie wyczerpuje znamiona występku z art. 286 § 1 k.k., a w przypadku ukrywania niedoboru powstałego wskutek zagarnięcia lub niedopełnienia obowiązków, stosuje się kwalifikację właściwą dla pierwotnego czynu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Ludwika P., osk. z art. 286 § 2 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pokrycie przez kasjera banku zaistniałego niedoboru kasowego przez przyjęcie od klienta gotówki do kasy, lecz nieudokumentowanie wpływu tej gotówki, jest działaniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez tegoż kasjera w rozumieniu art. 286 § 2 k.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUmyślne nieudokumentowanie przez kasjera we właściwej formie wpływu gotówki wpłaconej przez klienta do kasy, gdy ma ono na celu ukrycie przed władzami nadzorczymi powstałego w kasie niedoboru, nie stanowi karalnego w myśl art. 286 § 2 k.k. działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, albowiem do bytu takiego i działania niezbędna jest chęć sprawcy przysporzenia sobie wartości, której dotychczas nie posiadał. Działanie podyktowane myślą, iż uchroni ono sprawcę przed odpowiedzialnością sądową karną czy cywilną, nie może być również uznane zgodnie z dotychczasową judykaturą Sądu Najwyższego za przedsięwzięte w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej (art. 286 § 2 k.k.).Ze względu na powyższe działanie takie wyczerpuje znamiona występku z art. 286 § 1 k.k., przy czym należy zauważyć, że jeśli działanie to zostało przedsięwzięte w celu ukrycia niedoboru powstałego na skutek zagarnięcia pieniędzy z kasy przez tegoż sprawcę lub w celu ukrycia niedoboru powstałego wskutek niedopełnienia przezeń obowiązków służbowych, działanie to, jako służące do zatarcia śladów popełnionego przestępstwa, nie stanowi nowego przestępstwa, a zatem w tym przypadku należy stosować kwalifikację właściwą dla spowodowania niedoboru, dla którego ukrycia sprawca przedsięwziął to działanie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 390 KPKart. 286 § 1 KK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.