III KO 56/13
Izba Karna2013-11-20
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny, wydane wskutek nieuzupełnienia braku formalnego, jest prawidłowe, jeśli właściwszym było wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny zamiast zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku stanowiło nieprawidłowość formalną, to nie miała ona wpływu na tok postępowania i skuteczność zażalenia. Postępowanie wznowieniowe może być wszczęte tylko na wniosek sporządzony przez adwokata, a jego sporządzenie zależy od istnienia ustawowych podstaw, a nie od woli skazanego. Prawo do pomocy prawnej z urzędu nie oznacza obowiązku spełnienia oczekiwań skazanego w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego.Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został uznany za bezskuteczny przez Przewodniczącego Wydziału III Izby Karnej SN z powodu nieuzupełnienia braku formalnego. Skazany wniósł zażalenie, podnosząc zarzut naruszenia Konstytucji i błędnych ustaleń faktycznych, wskazując, że obrońca z urzędu postąpił niezgodnie z jego wolą. Skazany domagał się uchylenia zarządzenia i ustanowienia nowego adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Izby Karnej Sądu Najwyższego o uznaniu wniosku skazanego za bezskuteczny.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 56/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z wniosku skazanego A. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 kwietnia 2012 r., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 20 listopada 2013 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2013 r. o uznaniu wniosku skazanego za bezskuteczny na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 §1 k.p.k. i w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 30 września 2013 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Karnej Sądu Najwyższego uznał za bezskuteczny wniosek skazanego o wznowienie postepowania, albowiem skazany nie uzupełnił braku formalnego wniosku (k. 35 akt SN). W zażaleniu na to zarządzenie skazany podniósł zarzut naruszenia przepisów Konstytucji oraz błędnych ustaleń faktycznych, wskazując w tym ostatnim przypadku, że obrońca z urzędu postąpił niezgodnie z jego wolą nie sporządzając wniosku o wznowienie postępowania. W konkluzji wniósł o uchylenie tego zarządzenia i ustanowienie nowego adwokata z urzędu.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie może zostać uwzględnione, choć stosownie do treści art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5345 § 1 k.p.k. nieuzupełnienie braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania (także w trybie art. 120 § 2 k.p.k.) winno prowadzić do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku wznowienie postępowania, a nie do uznania go za bezskuteczny. Okoliczność ta nie ma jednak jakiegokolwiek znaczenia dla toku dalszego postępowania oraz skuteczności złożonego zażalenia. Analiza akt sprawy nie pozostawia bowiem wątpliwości, że zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wydane zostało po tym, jak w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego oraz wypracowanymi przez orzecznictwo Sądu Najwyższego standardami postępowania, poinformowano wnioskodawcę o tym, iż wyznaczony z urzędu obrońca nie złożył wniosku o wznowienie postępowania, i wskazano mu, że wniosek taki może zostać wniesiony tylko przez adwokata ustanowionego przez wnioskodawcę (pismo k. 28 oraz dowód doręczenia k. 33). W zakreślonym terminie brak formalny nie został uzupełniony, co musiało skutkować odmową przyjęcia wniosku. Argumenty wskazane w zażaleniu są zupełnie chybione. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem już po uprawomocnieniu się postępowania karnego i może być wszczęte tylko wówczas, gdy stosowny wniosek (będący środkiem zaskarżenia) zostanie sporządzony przez adwokata (lub w określonej sytuacji przez radcę prawnego). Sporządzenie takiego wniosku nie jest zależne od woli skazanego, ale od tego, czy w realiach sprawy istnieją ustawowe podstawy do sporządzenia takiego wniosku. Podstawy te wskazane są w treści art. 540 k.p.k. oraz art. 540 a i b k.p.k. i w żadnej z nich nie wymienia się ”woli skazanego”. Trzeba więc stanowczo podkreślić, że prawo do skutecznej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu wznowieniowym lub kasacyjnym nie należy utożsamiać z obowiązkiem spełnienia oczekiwań skazanego w oderwaniu od określonego stanu faktycznego i prawnego, ale z rzetelnym i starannym wykonywaniem swych obowiązków - w zakresie określonym decyzją sądu - zgodnie z posiadaną wiedzą i kwalifikacjami oraz przy przestrzeganiu obwarowań ustawowych określających możliwość wniesienia jednego z tych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Jeśli więc wyznaczony w oparciu o przepis art. 84 § 3 k.p.k. obrońca z urzędu nie stwierdził podstaw do
3 wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, to brak jest podstaw prawnych, aby wyznaczać skazanemu kolejnego obrońcę, tylko dlatego, że decyzja taka nie spełnia oczekiwań skazanego (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1997 r., V KZ 57/97, OSNKW 1997, z. 9-10, poz. 82; z dnia 10 września 2008 r., II KZ 43/08, OSNKW 2008, z. 10, poz. 86) Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 59/15 2015-10-30Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego z naruszeniem wymogu jego podpisania przez adwokata, jest prawidłowe, jeśli obrońca z urzędu poinformował o braku podstaw do jego złoże…
- III KO 88/12 2013-04-26Czy zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny, wydane z powodu nieusunięcia przez skazanego braku formalnego polegającego na niesporządzeniu i niepodpisaniu wniosku przez adwokata lub radcę…
- III KO 60/13 2013-10-24Czy zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny z powodu braku uzupełnienia braków formalnych (przymus adwokacki) jest prawidłowe, jeśli skazany nie został odrębnie pouczony o możliwości skorz…
- III KZ 35/20 2020-08-20Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, wydane z powodu nieuzupełnienia jego braków formalnych, jest prawidłowe, gdy skazany nie uzupełnił wniosku mimo wezwania, a wyznaczony obrońc…
- III KZ 106/14 2015-01-22Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, sporządzony osobiście przez stronę, może zostać przyjęty do merytorycznego rozpoznania, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 545 §1 KPKart. 530 § 3 KPKart. 530 § 2 KPKart. 5345 § 1 KPKart. 120 § 2 KPKart. 540 KPKart. 540art. 84 § 3 KPK§ 1§1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy