III KO 60/23
Izba Karna2023-06-21
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy wystąpił o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy powinien uwzględnić taki wniosek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie, gdy przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu, co podważałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W takich okolicznościach, dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia potencjalnych spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie, konieczne jest przekazanie sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko D. S. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem wniosku były okoliczności związane z pozwem D. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w K. o ochronę dóbr osobistych, wynikające z udzielenia przez ten sąd informacji dotyczących oskarżonego. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez niego samego mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
III KO 60/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie D. S. wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 maja 2023 r. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.1 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. D. S. został oskarżony o czyn z art. 191 § 1 k.k. popełniony na szkodę X. Y. – Prezesa I.. Jednocześnie w dniu 12 maja 2021 r. D. S. pozwał Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w K. o ochronę dóbr osobistych w związku z udzieleniem przez ten Sąd informacji mających jego dotyczyć Radzie I. w K. Jak stwierdza dalej wnioskujący Sąd – „zarzewiem całego sporu oskarżonego z I. (…), w tym pokrzywdzonym w niniejszej sprawie X. Y. (obecnym jej Prezesem), było udzielenie przez tutejszy Sąd informacji dotyczących osoby oskarżonego, w tym jego karalności, ukaraniach za wykroczenia oraz toczącej się przeciwko niemu sprawy o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Informacje te następnie posłużyły I. do podjęcia uchwały w przedmiocie odmowy przyjęcia ślubowania, przy czym treść uchwały wskazuje, że były to okoliczności decydujące o kierunku rozstrzygnięcia”.
III KO 60/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności oskarżenia. Trafnie wskazał Sąd Rejonowy, iż rozpoznanie sprawy przez tutejszy Sąd mogłoby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego Sądu w aspekcie zewnętrznym i braku postrzegania go jako takiego w odbiorze społecznym. Zaistniała w sprawie sytuacja z racji swego charakteru mogłaby nie tylko wpływać na swobodę orzekania sędziów wnioskującego Sądu, ale także rodzić w społecznym odbiorze racjonalne – w tych warunkach – przekonanie o niezdolności Sądu do rozstrzygnięcia sprawy w sposób wolny od wszelkiego rodzaju nacisków. Te okoliczności faktyczne w istocie rzeczy mogłyby prowadzić w konsekwencji do ograniczenia w sposób obiektywny niezawisłości orzekania, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu w/w przepisu, chociaż wypada podkreślić, że Sąd Najwyższy nie ma wątpliwości, iż wnioskujący Sąd byłby w stanie rozpoznać przedmiotową sprawę całkowicie obiektywnie i w sposób niezawisły. W rezultacie wystąpienia okoliczności opisanych szczegółowo we wniosku, Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji, przekazanie sprawy winno nastąpić do sądu rejonowego na obszarze właściwości innego sądu okręgowego, niż właściwy dla Sądu Rejonowego w K.. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w K.1.
III KO 60/23 3 HK [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- V KO 29/19 2019-05-30Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów orzekających w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
- IV KO 129/19 2019-11-22Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony obawą o bezstronność orzekania ze względu na pokrzywdzonych będących przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uw…
- IV KO 24/20 2020-04-28Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy bezpośrednio działań sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na d…
- IV KO 62/25 2025-05-27Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia sądu miejscowo właściwego?
- V KO 1/21 2021-01-29Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uwzględniony, gdy sprawa dotyczy sędziów orzekających w tym s…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 191 § 1 KKart. 288 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy