III KO 84/20

Izba Karna2020-09-29

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sąd występujący z inicjatywą przekazania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na zasadę nemo iudex idoneus in propria causa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sąd występujący z inicjatywą. Instytucja przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. ma zastosowanie, gdy zasada nemo iudex idoneus in propria causa jest naruszona, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Rozpoznanie sprawy przez sąd, który jest pokrzywdzonym, stanowi naruszenie tej zasady.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej P. B. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że sąd występujący z inicjatywą był jednocześnie pokrzywdzonym w tej sprawie, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności postępowania. Oskarżony P. B. był również stroną w wielu innych sprawach toczących się przed tym sądem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę P. B. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 84/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie P. B. oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w J. z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę P. B. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy P. B. , któremu zarzucono popełnienie czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. na szkodę Skarbu Państwa – reprezentowanego przez Prezesa Sądu właściwego miejscowo i jednocześnie referenta w tej sprawie (na podstawie losowania w Systemie Losowego Przydziału Spraw). Zdaniem sądu występującego z inicjatywą powyższe uwarunkowania, przy uwzględnieniu i tego, że oskarżony występuje przed tym sądem w szeregu innych spraw karnych, cywilnych i wykroczeniowych, powodują, iż w istniejącym układzie procesowy po stronie obiektywnego obserwatora mogłyby powstać uzasadnione 2 wątpliwości co do możliwości przeprowadzenia niniejszego postępowania w sposób obiektywny i bezstronny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest oczywiście zasadny. W niniejszym postępowaniu pokrzywdzonym jest m. in. sąd występujący z inicjatywą. W orzecznictwie wskazuje się konsekwentnie, że pomimo wyjątkowości instytucji uregulowanej w art. 37 k.p.k. bez wątpienia ma ona zastosowanie, gdy w grę wchodzi zasada nemo iudex idoneus in propria causa (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2005 r., III KO 42/05; z dnia 19 stycznia 2006 r., II KO 75/05; z dnia 19 maja 2006 r., IV KO 31/06). Sytuacja, gdy sąd miałby orzekać we własnej sprawie jest bowiem w sposób oczywisty sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które wszakże stanowi jedyną przesłanką odstąpienia od reguły właściwości miejscowej. Ponieważ taki wypadek ma miejsce w związku z oskarżeniem P. B. , o czym przekonuje treść zawartego w akcie oskarżenia zarzutu, a rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w J. stanowiłoby naruszenie powołanej wyżej zasady, konieczne stało się przekazanie całości postępowania do innego sądu równorzędnego. Wskazując jako właściwy do rozpoznania tej sprawy Sąd Rejonowy w B. kierowano się z kolei względami ekonomiki procesowej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy