III KO 87/22

Izba Karna2022-11-09

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który orzekał w sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania, powinien zostać wyłączony od udziału w kolejnym postępowaniu w przedmiocie wznowienia tego samego postępowania, opartym na tych samych podstawach faktycznych i prawnych?
Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu od udziału w sprawie, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Taka wątpliwość powstaje, gdy sędzia uprzednio wyraził ocenę okoliczności, które będą podlegały osądowi w prowadzonym postępowaniu, nawet jeśli miało to miejsce w innym postępowaniu dotyczącym tego samego przedmiotu. W sytuacji, gdy sędzia orzekał w sprawie o wznowienie postępowania, oceniając argumenty wnioskodawcy, a następnie złożony zostaje kolejny wniosek oparty na tych samych podstawach, udział tego sędziego w rozpoznaniu nowego wniosku może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Barbara Skoczkowska wystąpiła z żądaniem wyłączenia jej od udziału w sprawie z wniosku skazanego P. R. o wznowienie postępowania. Powodem żądania był fakt, że sędzia zasiadała w składzie Sądu Najwyższego, który wcześniej utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności. Aktualny wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na tych samych podstawach co poprzedni.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Barbarę Skoczkowską od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 87/22.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 87/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie P. R. skazanego z art. 148 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2022 r. żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie z wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II K 54/17 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Barbarę Skoczkowską od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 87/22. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z wniosku P. R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazanym wyżej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, utrzymującym w mocy wyrok Sądu I instancji, którym za czyny z art. 148 § 1 k.k. i in., została skazanemu wymierzona kara łączna 18 lat pozbawienia wolności. Sprawa ta została przydzielona do referatu sędzi Sądu Najwyższego B. S. (zarządzenie z 28 lipca 2022 r., k. 23). Wskazana sędzia 2 pismem z 14 października 2022 r. wystąpiła z żądaniem wyłączenia jej na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. od udziału w rozpoznaniu wniosku skazanego P. R. (k. 33). Według treści tego pisma, konieczność wyłączenia od udziału w sprawie ma wynikać z faktu, że sędzia Barbara Skoczkowska zasiadała w składzie Sądu Najwyższego, który postanowieniem z 11 maja 2022 r., III KZ 23/22, utrzymał w mocy postanowienie z 31 marca 2022 r., III KO 13/22, którym z kolei na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówiono skazanemu przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. Wniosek złożony w tej sprawie był oparty na takich samych podstawach jak wniosek inicjujący aktualne postępowanie w przedmiocie wznowienia, co wskazuje na dokonanie przez sędzię Barbarę Skoczkowską oceny okoliczności uzasadniających ten wniosek i wyrażenie tej oceny w formie orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żądanie wyłączenia jest zasadne. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że okolicznością uzasadniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie jest fakt uzewnętrznienia, wyrażenia przez niego oceny okoliczności, które będą podlegały osądowi w prowadzonym postępowaniu, w którym sędzia ten, orzekając w składzie określonego sądu ma dopiero wydać rozstrzygnięcie. Nie ma przy tym znaczenia sposób tego uzewnętrznienia, a także to, czy doszło do niego w ramach prowadzonych czynności procesowych w tym samym lub w innym postępowaniu (zob. np. uchwałę Sądu Najwyższego z 30 września 2003 r., I KZP 26/03, wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., V KK 235/09), czy też poza takimi czynnościami (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10). Jak wynika z akt sprawy III KZ 23/22, sędzia Barbara Skoczkowska orzekała w składzie Sądu Najwyższego, który postanowieniem z 11 maja 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie z 31 marca 2022 r., III KO 13/22, którym oddalono wniosek P.R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem 3 Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18, uznając ten wniosek za oczywiście bezzasadny. Oczywiste jest więc, że ocena wniosku o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadnego została podzielona w instancji odwoławczej, tj. tej, w której orzekała m.in. sędzia Barbara Skoczkowska. W sytuacji, kiedy skazany P. R. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem, w którym to wniosku w istocie przedstawił te same argumenty co w sprawie III KO 13/22, a więc dotyczące pobicia i wymuszenia na nim złożenia określonej treści wyjaśnień przez policjantów w postępowaniu przygotowawczym, nie ulega wątpliwości, że ocena aktualnego wniosku nie może być dokonana bez naruszenia regulacji z art. 41 § 1 k.p.k. przez sędziego, który orzekał już w kwestii wznowienia tego postępowania oceniając argumenty skazanego, niezależnie od tego czy było to w I instancji, czy w postępowaniu odwoławczym. Udział sędziego w wydaniu w przeszłości orzeczenia w sprawie, której przedmiot jest tożsamy z przedmiotem aktualnie prowadzonego postępowania, gdzie ocenie sądu będą podlegały dokładnie te same okoliczności co poprzednio, powodowałby zarówno u stron postępowania, jak i w odbiorze zewnętrznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Usunięcie tych wątpliwości może nastąpić poprzez wyłączenie sędziego, m.in. na skutek jego żądania (art. 42 § 1 k.p.k.), do którego złożenia słusznie doszło w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 545 § 3 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy