III KO 87/25

Izba Karna2026-04-23

Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Antoniego Bojańczyka, Ryszarda Witkowskiego, Antoniego Bojańczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na wadliwy sposób powołania na urząd?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie jest zasadny, gdy jego udział w rozpoznaniu sprawy mógłby naruszać zasadę nemo iudex in sua causa (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie). Dotyczy to sytuacji, gdy sędzia, oceniając zasadność sygnalizacji dotyczącej wadliwości postępowania, musiałby ocenić te same okoliczności związane z procedurą powołania na urząd sędziowski, które dotyczą jego samego. W takim przypadku, dla zapewnienia niezależności i niezawisłości sądu, sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Stan faktyczny
Sędzia sprawozdawca wystąpił z wnioskiem o wyłączenie innego sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie dotyczącej sygnalizacji o konieczności wznowienia postępowania kasacyjnego. Wniosek uzasadniono wadliwym konstytucyjnie sposobem powołania sędziego na urząd, identycznym jak w przypadku sędziego orzekającego w postępowaniu kasacyjnym, co mogłoby naruszać zasadę nemo iudex in sua causa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Karnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 87/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie skazanych M. J. i K. S. w związku z sygnalizacją obrońcy w przedmiocie konieczności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego - ( art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2026 r. wniosku sędziego sprawozdawcy o wyłączenie od udziału w sprawie innego wyznaczonego członka składu Sądu Najwyższego, na podstawie art. 40 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 87/25 - SSN Antoniego Bojańczyka. UZASADNIENIE Sędzia sprawozdawca w sprawie III KO 87/25 wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy SSN Antoniego Bojańczyka -wyznaczonego zarządzeniem Prezesa Izby Karnej do składu sądu mającego procedować w przedmiocie sygnalizacji. We wniosku wskazano, że sygnalizacja dotyczy postępowania kasacyjnego zakończonego orzeczeniem wydanym przez SSN Ryszarda Witkowskiego, który ze względu na wadliwy konstytucyjnie sposób powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, nie mógł sformować składu sądu niezależnego, zgodnego z ustawą. III KO 87/25 2 W takiej sytuacji orzekanie w sprawie wznowienia przez skład sądu z udziałem sędziego, który został powołany na urząd sędziego w identycznej procedurze jak sędzia orzekający w postepowaniu kasacyjnym, byłoby złamaniem zasady nemo iudex in sua causa, określonej w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest ze wszech miar zasadny. Istotnie, orzekanie w przedmiocie sygnalizacji przez SSN Antoniego Bojańczyk, z uwagi na okoliczności przytoczone we wniosku dotyczące wadliwej procedury powołania go na urząd sędziego Sądu Najwyższego identycznej z procedurą powołania na taki urząd sędziego Ryszarda Witkowskiego, tworzy bez żadnych wątpliwości stan określony w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Zasadnie twierdzi się, że sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie, oceniając zasadność sygnalizacji będzie jednocześnie musiał ocenić dokładnie te same okoliczności ( istotne w zakresie niezawisłości i niezależności w aspekcie instytucjonalnym) związane z tokiem powołania na urząd sędziowski z udziałem KRS, które dotyczą jego samego. Z tych powodów, wobec braku stanowiska sędziego wskazanego we wniosku o wyłączenie go od rozpoznania tej sprawy, należało – na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. wyłączyć go od udziału w sprawie na mocy postanowienia Sądu Najwyższego. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 40 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1 pkt 2§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy