III KO 90/15
Izba Karna2016-02-12
Skład orzekający: Józef Dołhy, Kazimierz Klugiewicz, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe fakty lub dowody, ujawnione po uprawomocnieniu się wyroku, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na błąd sądu?Ratio decidendi
Nowe fakty lub dowody mogą być podstawą wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. tylko wtedy, gdy ocenione łącznie z całym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują na błędność lub niesłuszność orzeczenia. Kluczowa jest wiarygodność tych nowych dowodów, ich spójność i jednoznaczność, które mogą podważyć ustalenia przyjęte w prawomocnym wyroku. W przypadku, gdy nowe dowody są niewiarygodne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku ujawniły się nowe fakty i dowody w postaci zeznań świadków, które miały wskazywać, że inna osoba spowodowała obrażenia u pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron. Prokurator wniósł o oddalenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 90/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Barbara Skoczkowska w sprawie P. C. skazanego z art. 148 § 1 i in. kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 12 lutego 2016 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującego w mocy Sądu Okręgowego w R. z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt II K […], postanowił: 1. oddala wniosek o wznowienie postępowania; 2. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. G. D. - Kancelaria Adwokacka w W. - kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za czynności w sprawie o wznowienie postępowania.
2 UZASADNIENIE W złożonym wniosku o wznowienie postępowania obrońca z urzędu skazanego P. C., jako przyczynę i podstawę postulowanego wznowienia, powołał przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. i wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku ujawniły się nowe fakty i dowody nieznane przedtem sądowi, mianowicie zeznania świadków, z których wynika, że inna osoba spowodowała uszkodzenia ciała pokrzywdzonego. W związku z powyższym obrońca złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków N. S. i A. K. „na okoliczność, że słyszeli od P. J., że nie skazany ugodził go nożem tylko S. C.” oraz zeznań E. C. (żony skazanego) „na okoliczność, że słyszała od N. S. i A. K., że P. J. opowiadał im, że dźgała go nożem jego konkubina S. C., a nie skazany”. Prokurator Prokuratury Generalnej, ustosunkowując się do wniosku, pismem z dnia 5 stycznia 2016r. wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Nowe fakty lub dowody, w ujęciu przepisu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., mogą być podstawą wznowienia, jeżeli – ocenione przez pryzmat całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują, że kwestionowane orzeczenie jest błędne czy niesłuszne. Istotne znaczenie ma zatem wiarygodność „nowych faktów lub dowodów”, które ocenione w ścisłym powiązaniu z oceną dotychczas zgromadzonych dowodów, przez ich spójność i jednoznaczność mogą w wiarygodny sposób podważyć prawdziwość ustaleń przyjętych w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Oceniając zatem w tym kontekście wskazane we wniosku okoliczności, które mieliby potwierdzić wnioskowani świadkowie, stwierdzić należy, iż dowodu tego nie można uznać za taki, który mógłby podważać prawdziwość przyjętych w prawomocnym wyroku ustaleń faktycznych dotyczących usiłowania zabójstwa P. J.. Wniosek oparty jest na twierdzeniu, jakoby E. C. – żona skazanego, uzyskała informację, że pokrzywdzony P. J. miał relacjonować N. S. i A. K., iż sprawczynią uszkodzenia jego ciała przy użyciu noża była jego konkubina S. C., a nie skazany P. C..
3 Oczywiste jest zatem, że autor wniosku sugeruje, iż pokrzywdzony P. J. składając zeznania w sprawie (zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i sądowym) dopuścił się przestępstwa z art. 233 § 1 kk. Obrońca pomija przy tym, że podstawą wznowienia w takim wypadku winien być przepis art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., do czego jednak wymagane byłoby stwierdzenie tego czynu orzeczeniem, o którym mowa w art. 541 k.p.k. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że argumentacja wniosku stanowi kolejną próbę pozbawienia wiarygodności zeznań pokrzywdzonego P. J. w celu uprawdopodobnienia prezentowanej w postępowaniu sądowym przez oskarżonego wersji o zadaniu ciosu nożem pokrzywdzonemu przez jego konkubinę S. C.. Przypomnieć należy, że wersja ta była szczegółowo analizowana przez Sąd Okręgowy w R. i została uznana za nieprawdziwą, stworzoną przez P. C. na potrzeby przyjętej przez niego linii obrony. Na jej niewiarygodność wskazuje szereg dowodów, zarówno osobowych, w tym wyjaśnienia oskarżonego złożone w postępowaniu przygotowawczym, jak i rzeczowych (np. stwierdzenie śladów krwi pokrzywdzonego na nożu i spodniach P. C.). Stanowisko sądu meriti w pełni podzielił także Sąd Apelacyjny w […]. W świetle powyższego wskazane we wniosku „nowe dowody” jawią się jako oczywiście niewiarygodne, sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego, i w żaden sposób nie mogą podważyć stanowczych ustaleń faktycznych opartych na dowodach przeprowadzonych w toku prawomocnie zakończonego postępowania. Nie zachodziła zatem potrzeba ustalania podniesionych we wniosku okoliczności w drodze czynności sprawdzających. W realiach sprawy jest oczywiste, iż nie zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., zatem wniosek o wznowienie postępowania należało oddalić. aw
Powiązane orzeczenia
- III KO 27/18 2018-05-10Czy nowe dowody lub fakty, które nie były znane sądowi ani stronom w poprzednim postępowaniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wskazują na wysokie prawdop…
- II KO 4/17 2017-08-09Czy nowe dowody w postaci zeznań świadków i opinii biegłych mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie podważają wiarygodnie ustaleń faktycznych dokonanych w prawomocnym wyroku?
- IV KO 89/12 2013-02-28Czy nowe fakty i dowody, ujawnione po uprawomocnieniu się wyroku, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na błąd sądu?
- II KO 118/22 2023-05-09Czy nowe fakty lub dowody, które ujawniły się po wydaniu prawomocnego orzeczenia skazującego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli wskazują na wysokie prawdopodobieństwo błędu sądowego?
- III KO 44/14 2014-12-04Czy nowe fakty lub dowody, które nie były znane sądowi w poprzednim postępowaniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli nie wskazują na wysokie prawdopodobieńs…
Powołane przepisy
art. 148 § 1art. 540 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 233 § 1 kk.art. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 541 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy