III KR 1/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: J. Dziowgo (sprawozdawca), A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Sztumpf.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Adama B. i Kazimierza J., oskarżonych z art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji założonych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego Adama B. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy-Ośrodek w Toruniu z dnia 8 listopada 1968 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneAdam B. i Kazimierz J. oskarżeni zostali o to, że w dniu 28 listopada 1966 r. wzięli udział wraz z innymi nie ustalonymi kilkunastu osobami w dokonaniu rabunku towarów ze stojącego pod semaforem pośpiesznego pociągu towarowego w ten sposób, iż po dwukrotnym uderzeniu kamieniami w twarz i plecy konduktora hamulcowego tegoż pociągu Henryka B. oraz po zagrożeniu użycia wobec niego dalszej przemocy, gdyby bronił konwojowanego mienia, włamali się do kilku wagonów, z których zabrali w celu przywłaszczenia co najmniej wózki dziecięce, worki i kotły wartości 17.929 zł na szkodę Dyrekcji Okręgowej PKP w G., tj. o przestępstwo z art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), natomiast zostali uznani za winnych tego, że tegoż dnia wzięli udział wraz z innymi nie ustalonymi kilkunastu osobami w dokonaniu zaboru towarów ze stojącego pod semaforem pociągu towarowego w ten sposób, iż po uprzednim zerwaniu plomb włamali się do kilku wagonów, z których zagarnęli co najmniej wózki dziecięce, worki i kotły wartości 17.929 zł na szkodę Dyrekcji Okręgowej PKP w G., i za to z mocy art. 2 § 2 lit. b) wymienionej wyżej ustawy zostali skazani: Adam B. na 3 lata więzienia i 10.000 zł grzywny, a Kazimierz J. na 3 lata więzienia i 5.000 zł grzywny, a nadto każdy z nich na dodatkową karę utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat; ponadto Sąd zasądził od nich solidarnie z mocy art. 3311 § 1 k.p.k. 17.929 zł z odsetkami na rzecz Dyrekcji Okręgowej PKP w G.Od powyższego wyroku założyli rewizje: prokurator co do obu oskarżonych oraz obrońca oskarżonego Adama B.Rewizja prokuratora zarzuca: 1) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę do ustalenia, że obaj oskarżeni dokonali włamania, gdy tymczasem z towarzyszących zajściu okoliczności wynika, że dokonali oni rabunku, i 2) rażąco niski wymiar kary.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, o uznanie obu oskarżonych za winnych przestępstwa z art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i o wymierzenie im kar znacznie surowszych.Rewizja obrońcy oskarżonego Adama B. zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę do ustalenia, że Adam B. dokonał włamania, gdy tymczasem wynikami przewodu sądowego nie zostało to ustalone.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego Adama B., a w razie nieuwzględnienia tego wniosku - o znaczne złagodzenie wymierzonej mu kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku rewizja prokuratora buduje na twierdzeniu, że obaj oskarżeni musieli wiedzieć o użyciu przemocy w stosunku do kierownika pociągu Henryka B. przez innych współsprawców napadu i że "trudno byłoby przyjąć", iż obaj oni, stojący obok drzwi brankartu, nie słyszeli przynajmniej gróźb wypowiadanych pod adresem tegoż Henryka B.Zarzut ten nie jest zasadny.Jeżeli kilku współsprawców dopuszcza się rozboju, to za rozbój odpowiadają nie tylko ci, którzy używają przemocy lub groźby, lecz także ci, którzy z nimi współdziałają, gdy zamiarem ich było użycie przemocy lub groźby. Udowodnienie przeto zamiaru jest warunkiem odpowiedzialności za udział w rozboju. W sprawie tej wynikami przewodu sądowego nie wykazano, żeby Adam B. i Kazimierz J. zamierzali dopuścić się rozboju. Podstawowym dowodem w tej sprawie są zeznania świadków Jana W. i Stanisława L., którzy spostrzegli obu oskarżonych w momencie, gdy otwierali drzwi jednego z wagonów i zabierali stamtąd jakieś przedmioty.Przy dużej stosunkowo liczbie napastników i dość chaotycznym przebiegu napaści dokonywanej z dużym pośpiechem Adam B. i Kazimierz J., zaabsorbowani wynoszeniem zawartości z wagonu, mogli nie widzieć tego, co się działo przy tym wagonie, gdzie stał Henryk B., ani też mogli nie słyszeć kierowanych pod jego adresem gróźb. Przy dużym emocjonalnym zaangażowaniu się uczestników napaści i hałaśliwym jej przebiegu pojedyncze groźby mogły ujść uwagi oskarżonych. W tym więc stanie rzeczy, z braku dowodów, że oskarżeni wiedzieli o planowanej napaści na kierownika pociągu, przypisywanie im udziału w rozboju nie znajduje oparcia w wynikach przewodu sądowego.Natomiast istniały wystarczające podstawy do przypisania obu oskarżonym udziału we włamaniu. Oskarżeni wiedzieli, że wagony zawierające przesyłki towarowe są plombowane i że dostanie się do wnętrza wagonu możliwe jest dopiero po usunięciu plomby. Nie jest istotne, który z uczestników plomby zerwał. Skoro oskarżeni, po usunięciu plomb z wagonu, dostali się do jego wnętrza i wynosili stamtąd przewożone przedmioty, to wyczerpali znamiona przypisanego im przestępstwa. Ich udział we włamaniu udowodniony został zeznaniami świadków Jana W. i Stanisława L.Wymierzone oskarżonym kary Sąd Najwyższy uznał za współmierne do stopnia ich zawinienia z motywów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które Sąd Najwyższy w zupełności podzielił.Ze względu na powyższe orzeczono jak w sentencji.