III KR 103/74

WyrokIzba Karna1974-09-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego psychologa, która ocenia dowodową wartość zeznań świadka, może być podstawą do podważenia ustaleń faktycznych sądu, jeśli sąd nie uwzględnił tej opinii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ocena dowodów należy wyłącznie do sądu orzekającego, a zadaniem biegłego psychologa jest przedstawienie opinii co do osobowości świadka i jego rozwoju umysłowego, a nie ocena wartości dowodowej zeznań. W sytuacji, gdy opinia biegłego psychologa zawierała ocenę wartości dowodowej zeznań świadka, przekraczając tym samym zakres swoich uprawnień, a jednocześnie nie uzasadniła należycie tej oceny, sąd orzekający nie miał obowiązku jej uwzględniać. Brak uwzględnienia takiej opinii przez sąd nie stanowi uchybienia mogącego mieć wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę Bronisława S., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k. w związku z art. 25 § 2 k.k. Oskarżony wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie, który utrzymał w mocy skazanie. W rewizji podniesiono zarzut nierozważenia przez Sąd Wojewódzki opinii biegłego psychologa, która miała podważać wiarygodność zeznań pokrzywdzonej Lidii S.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy z tymi zmianami, że przyjął, iż oskarżony miał w chwili czynu ograniczoną w znacznym stopniu zdolność jego rozpoznania i kierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 25 § 2 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch (sprawozdawca). Sędziowie: A. Żylewicz, J. Gaj.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 i 20 września 1974 r. sprawy Bronisława S., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k. w związku z art. 25 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 5 lutego 1974 r.przyjmując, że oskarżony miał w chwili czynu ograniczoną w znacznym stopniu zdolność jego rozpoznania i kierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 25 § 2 k.k., z tymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneRewizja nie jest zasadna.Jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie czyni w pełni zadość wymaganiom przepisu art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. ze względu na lakoniczność, to jednak fakt ten nie stanowi uchybienia mogącego mieć wpływ na treść wyroku, gdyż w świetle wyników przewodu sądowego nie ma podstaw do zakwestionowania słuszności skazania oskarżonego za przestępstwa określone w art. 168 § 2 i art. 176 k.k.W szczególności brak przesłanek, które mogłyby podważyć wiarygodność zeznań pokrzywdzonej Lidii S., złożonych na rozprawie, na których Sąd Wojewódzki głównie oparł ustalenia faktyczne zawarte w motywach zaskarżonego wyroku.Wprawdzie w rewizji powołano się, zresztą ogólnie, na opinię biegłego psychologa Zofii M., zarzucając przy tym nierozważenie jej przez Sąd Wojewódzki, jednakże argument ten nie przekonuje.Wymieniony bowiem biegły stwierdzając, że zeznania nieletniej Lidii S. "(...) nie mogą stanowić pełnej wartości dowodowej w sprawie niniejszej", przekroczył zakres swoich uprawnień, gdyż ocena określonego dowodu należy wyłącznie do sądu orzekającego, a zadaniem biegłego psychologa, powołanego w tym wypadku na podstawie art. 174 § 3 k.p.k., jest jedynie przedstawienie po przeprowadzeniu stosownych badań opinii co do osobowości świadka, a w szczególności co do jego rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń.Niezależnie od tego biegły psycholog nie uzasadnił należycie powyższej swojej "oceny", ograniczył się bowiem do teoretycznych rozważań co do umiejętności dzieci w wieku 7-11-12 lat "trafnego określenia swoich obserwacji", "panowania nad swoją pamięcią", "podporządkowania procesów zapamiętywania i produkowania materiałów", "różnicowania tego, co same przeżyły, z tym, co usłyszą", czy wreszcie "interpretowania, zestawiania i porównywania swoich doświadczeń oraz obserwacji". Jeżeli przy tym zważyć, że wymieniony biegły psycholog stwierdził jednocześnie, że: (...) na uwagę zasługuje wysoki wskaźnik - iloraz inteligencji (...) u pokrzywdzonej, że wykazuje ona dużą sprawność umysłową, że jej funkcje umysłowe są powyżej jej wieku i jest dzieckiem wyrobionym społecznie", a ponadto jeżeli uwzględnić okoliczności wynikające z opinii wystawionej pokrzywdzonej przez Szkołę Podstawową w Z. oraz zeznania jej wychowawczyni świadka Heleny S., z których wynika, iż pokrzywdzona jest uczennicą solidną, pilną i wyróżniającą się na tle klasy, to staje się oczywiste, że opinia biegłego psychologa Zofii M. nie przedstawia waloru pełnowartościowego procesowo dowodu i dlatego nierozważenie jej przez Sąd Wojewódzki nie miało jakiegokolwiek wpływu zarówno na ocenę zeznań pokrzywdzonej Lidii S., obciążających oskarżonego, jak i na treść wyroku (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 2 KKart. 25 § 2 KKart. 372 § 1 pkt 1 KPKart. 168 § 2art. 176 KKart. 174 § 3 KPK§ 2§ 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.