III KR 169/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Staszkiewicz,Sędziowie: Z. Kapitaniak, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda B. co do odmowy wydania wyroku łącznego postanowiłuchylić wyrok Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 1966 r. i sprawę Edmunda B. o wydanie wyroku łącznego przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku Edmunda B. o wydanie wyroku łącznego, wyrokiem z dnia 28 czerwca 1966 r. orzekł: "I. Odmawia połączenia kar orzeczonych powyższymi wyrokami. II. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa."Rewizję od tego wyroku założył obrońca Edmunda B. i zarzucając obrazę art. 35 k.k. przez odmowę wydania wyroku łącznego mimo istnienia podstaw ku temu, wniósł o "zmianę zaskarżonego wyroku" i "uwzględnienie wniosku skazanego".Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:I. Na wstępie należy stwierdzić, że orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 1966 r. odmawiające połączenia kar orzeczonych w stosunku do oskarżonego Edmunda B., skazanego wyrokami Sądu Powiatowego dla m. Wrocławia z dnia 11 stycznia 1957 r. (V Kp 1239/56) oraz Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 maja 1960 r. (IV K 379/59) trzeba potraktować jako postanowienie, od którego nie służy rewizja (art. 360 k.p.k.), lecz zażalenie (art. 353 k.p.k.). W związku z tym należy traktować jako zażalenie pismo oskarżonego z dnia 8 lipca 1966 r. oraz "rewizję" jego obrońcy z dnia 1 lipca 1966 r.Za takim stanowiskiem przemawiają następujące względy:a) Zgodnie z treścią art. 40 § 1 k.p.k. sądy wydają orzeczenia w postaci wyroków lub postanowień.W myśl kodeksu postępowania karnego wyroki wydawane przez sądy w pierwszej instancji dzielą się na wyroki skazujące, uniewinniające bądź umarzające, przy czym wyroki skazujące i uniewinniające zawierają w swej treści orzeczenie o przedmiocie procesu, natomiast wyroki umarzające - stwierdzenie niedopuszczalności procesu. W myśl art. 26 k.p.k. i art. 35 k.k. ustawa przewiduje także wydanie wyroku orzekającego karę łączną, będącą połączeniem kar orzeczonych w prawomocnych wyrokach (tzw. wyrok łączny). Natomiast obowiązujące prawo karne nie przewiduje w żadnym z przepisów orzeczenia w postaci wyroku odmawiającego orzeczenia kary łącznej, łączącej - na zasadach przewidzianych w art. 31-34 k.k. - kary orzeczone w prawomocnych wyrokach. Skoro więc ustawa nie przewiduje wydania wyroku odmawiającego orzeczenia kary łącznej, to orzeczenie w tym przedmiocie być musi wydane w formie postanowienia.Pogląd odmienny w omawianej wyżej materii byłby sprzeczny z treścią art. 40 § 1 k.p.k.b) Wydanie przez sąd orzeczenia w niewłaściwej formie (tj. w formie wyroku zamiast postanowienia lub odwrotnie) nakazuje potraktowanie go tak, jak gdyby zapadło ono w formie właściwej. Nie jest bowiem istotna nazwa orzeczenia, gdyż decyduje przedmiot i istota jego treści oraz jego procesowe znaczenie.W związku z powyższym powstają konsekwencje co do środka odwoławczego od orzeczenia błędnie nazwanego przez sąd orzekający. Orzeczenie takie podlega zaskarżeniu właściwym środkiem odwoławczym, tj. takim, jaki należałoby założyć, gdyby orzeczenie zapadło we właściwej formie.Z tych względów cytowane wyżej orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu Sąd Najwyższy potraktował jako postanowienie, a złożoną "rewizję" - jako zażalenie.II. Zażalenie sporządzone przez obrońcę skazanego opiera się na zarzucie, że Sąd Wojewódzki odmówił połączenia wyroków z tego powodu, iż czyny objęte drugim wyrokiem oskarżony popełnił po wydaniu pierwszego z nich, aczkolwiek wyrok Sądu Powiatowego dla m. Wrocławia (pierwszy) został wydany w dniu 11 stycznia 1957 r., a wyrok Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu (drugi) obejmuje też m. in. czyn popełniony w okresie od października 1956 r. do stycznia 1957 r.Zarzutowi temu trudno odmówić słuszności, albowiem, jak to wynika z protokołu rozprawy, wniosek o wydanie wyroku łącznego Sąd Wojewódzki rozstrzygał wyłącznie na podstawie odczytania obu wyroków, a nie akt odpowiednich spraw, z odpisu zaś wyroku Sądu Wojewódzkiego (IV K 379/59) z dnia 31 maja 1960 r., znajdującego się w aktach Ws 182/61, istotnie wynika, że jeden z przypisanych skazanemu czynów (z art. 38 m.k.k.) został popełniony w okresie "od października 1956 r. do stycznia 1957 r." Wobec braku akt sprawy lub choćby uzasadnienia tego wyroku nie podobna stwierdzić bez obawy omyłki, czy wyrażenie "do stycznia 1957 r." należy rozumieć tak, że czyn został popełniony w czasie do 1 stycznia 1957 r., a więc do końca grudnia 1956 r. włącznie, czy też że czyn ten skazany popełnił w okresie do końca stycznia 1957 r., co ze względu na datę wyroku Sądu Powiatowego (11 stycznia 1957 r.) ma istotne znaczenie (art. 35 k.k.).Niezależnie od tej wątpliwości o zasadniczym znaczeniu, do zaskarżonego postanowienia z dnia 28 czerwca 1966 r. zakradł się oczywisty błąd polegający na błędnym stwierdzeniu, jakoby Sąd Powiatowy dla m. Wrocławia wyrokiem z dnia 11 stycznia 1957 r. objął czyny skazanego popełnione przezeń w okresie od kwietnia 1955 r. do lutego 1957 r. (a więc zakończenie działań przestępczych nastąpiłoby już po dacie wyroku), zamiast do lutego 1956 r., jak to zresztą wynika z odpisu tego wyroku.W związku z powyższym postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 1966 r. należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego i prawidłowego załatwienia przez tenże Sąd.