III KR 243/75
WyrokIzba Karna1975-10-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd jest zobowiązany do uzasadnienia orzeczenia o zwolnieniu oskarżonego od kosztów sądowych w całości lub części?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek uzasadnienia każdego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, w tym orzeczenia o kosztach sądowych i zwolnienia od nich. Brak uzasadnienia takiego orzeczenia jest nieprawidłowy i utrudnia kontrolę instancyjną.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Koszalinie skazał Henryka K. za przestępstwa z art. 210 § 2 i art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k. na karę 10 lat pozbawienia wolności i grzywny. Sąd zwolnił oskarżonego od opłaty sądowej, nie podając jednak uzasadnienia. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję od wyroku. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy, ale zwrócił uwagę na brak uzasadnienia zwolnienia od opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak. Sędziowie: K. Grzebuła (sprawozdawca), R. Kryże.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Flasiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Henryka K., oskarżonego z art. 210 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 6 maja 1975 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Koszalinie wyrokiem z dnia 6 maja 1975 r. uznał Henryka K. za winnego tego, że w dniu 31 stycznia 1974 r. w K., po uprzednim pobiciu Franciszka L., w trakcie którego używał niebezpiecznego narzędzia w postaci cegły, i doprowadzeniu go w ten sposób do stanu nieprzytomności, zabrał w celu przywłaszczenia kożuch, zegarek i inne przedmioty wartości łącznej co najmniej 1.500 zł, przy czym w wyniku pobicia Franciszek L. doznał obrażeń, które spowodowały rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni, tj. przestępstwa określonego w art. 210 § 2 i art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., i za to na podstawie tych przepisów oraz art. 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 k.k. skazał go na karę 10 lat pozbawienia wolności, 5.000 zł grzywny, z zamianą na wypadek nieuiszczenia jej w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień tej kary za równoważny 100 zł grzywny, oraz orzekł wobec niego karę pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania oraz na rzecz Zespołu Adwokackiego Nr 2 w K. 1.000 zł za obronę z urzędu, zwolnił natomiast oskarżonego od opłaty.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Wojewódzki, zwalniając oskarżonego od opłaty, nie uzasadnił swojego stanowiska, powołał jedynie przepisy art. 2 i 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27, poz. 152), określające obowiązek uiszczenia oraz wysokość opłat w razie skazania oskarżonego przez sąd w pierwszej instancji. Sąd ma obowiązek uzasadnienia każdego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku (art. 372 § 2 k.p.k.). Dotyczy to również orzeczenia o kosztach sądowych (koszty postępowania oraz opłaty), a w szczególności zwolnienia oskarżonego od ponoszenia tych kosztów (...).W praktyce sądów bowiem zdarza się w stosunkowo wielu sprawach zwalnianie oskarżonych od kosztów sądowych w całości albo od opłaty z jednoczesnym zasądzeniem tylko kosztów postępowania, jednakże sądy orzeczeń tych z reguły nie uzasadniają. Praktyka taka jest nieprawidłowa w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego, a ponadto utrudnia sądowi rewizyjnemu kontrolę wyroku w tej części (art. 16 cytowanej ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r.).Zasądzenie od oskarżonego kosztów postępowania oraz opłat jest obowiązkiem sądu i opiera się na ogólnej zasadzie, w myśl której każdy, kto przez swój czyn spowodował postępowanie karne, zobowiązany jest do ponoszenia wszystkich wydatków z tym postępowaniem związanych (art. 554, 547 k.p.k. oraz art. 2 i art. 3 w związku z art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. Nr 27, poz. 152).Odstąpienie od tej ogólnej reguły zasądzania kosztów i opłat uzależnione jest od warunków określonych w art. 556 k.p.k. oraz w art. 17 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy i wymaga zawsze oceny sądu oraz uzasadnienia ze wskazaniem, czym kierował się sąd odstępując od ogólnej zasady zasądzania kosztów sądowych.Ze względu na to, że z akt sprawy nie wynika, by w sprawie zachodziły warunki określone w art. 556 k.p.k. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27, poz. 152), dlatego też opłatę tę zasądzono w niniejszym wyroku.Z przytoczonych względów orzeczono jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KR 134/78 1978-08-24Czy sąd odwoławczy może z urzędu uchylić lub zmienić orzeczenie sądu pierwszej instancji o zwolnieniu oskarżonego od kosztów sądowych, jeśli orzeczenie to nie zostało zaskarżone na niekorzyść oskarżonego?
- IV KZ 60/68 1968-08-17Czy postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania wydane przez sąd pierwszej instancji w składzie jednoosobowym, bez uzasadnienia i bez uwzględnienia indywidualnej roli stron w procesie, jest prawidłowe?
- II KK 508/18 2019-01-24Czy Sąd Apelacyjny, utrzymując w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego o kosztach sądowych, naruszył przepisy postępowania karnego, jeśli w apelacji nie podniesiono zarzutów dotyczących kosztów?
- III KK 573/17 2018-01-23Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów procesu, naruszył przepisy postępowania karnego poprzez nierozważenie i pobieżne ustosunkowanie się do zarzutów apelacji dotyczących…
- WA 27/01 2001-09-28Czy opłaty określone w ustawie o opłatach w sprawach karnych, stanowiące składnik kosztów sądowych, podlegają rozłożeniu według zasad słuszności na podstawie art. 633 k.p.k. w przypadku skazania kilku oskarżonych?
Powołane przepisy
art. 210 § 2 KKart. 210 § 2art. 156 § 1 KKart. 10 § 2 KKart. 36 § 3art. 40 § 1 pkt 3 KKart. 2art. 372 § 2 KPKart. 16art. 554art. 3art. 17
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.