III KS 13/26
PostanowienieIzba Karna2026-05-13
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu, jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę jako niezasadną. Stwierdzono, że nie wystąpiła bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ sposób powołania sędziego na podstawie ustawy z 2017 r. nie stanowi takiej przesłanki. Autor skargi nie wskazał konkretnych argumentów uzasadniających wadliwość procesu nominacyjnego w kontekście wpływu na treść orzeczenia, ani nie zgłaszał zastrzeżeń co do osoby sędziego w toku postępowania przed sądem niższej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego J. L. na wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który uchylił w części wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem w skardze była nienależyta obsada sądu z powodu sposobu powołania sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
III KS 13/26
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie oskarżonego J. L.
oskarżonego o czyny z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 k.k. i in
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 13 maja 2026 r.
skargi obrońcy oskarżonego
na wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 4 listopada 2025 r., sygn. II Ka
295/25 uchylającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z 6 czerwca
2025 r., sygn. II K 307/24 i przekazującego sprawę w uchylonej części Sądowi
Rejonowemu do ponownego rozpoznania
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
postanowił:
1. oddalić skargę;
2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć
oskarżonego.
UZASADNIENIE
J. L. został oskarżony o to, że:
1. w dniu 19 listopada 2022 r. w T. woj. [...], powołując się na fakt, iż jest czynnym
funkcjonariuszem Komendy Policji w W., podżegał funkcjonariuszy Policji,
sierżanta P. S. oraz młodszego aspiranta E. P. z Komendy Miejskiej Policji w
T., do niedopełnienia obowiązków służbowych, poprzez odstąpienie od
III KS 13/26 2
kontroli kierowanego przez niego pojazdu marki B. oznaczonego niemieckimi
tablicami rejestracyjnymi o numerach […] oraz do niesprawdzania wyżej
wymienionych tablic rejestracyjnych w systemie policyjnym, gdyż nie
przynależą one do tego pojazdu i służą mu one do unikania
odpowiedzialności z tytułu popełnianych wykroczeń drogowych, tj. o
przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k.;
2. w dniu 19 listopada 2022 r. w T., woj. [...], powołując się fakt, iż jest czynnym
funkcjonariuszem Komendy Policji w W., podżegał funkcjonariusza Policji,
sierżanta P. S. z Komendy Miejskiej Policji w T., do złożenia niezgodnych z
prawdą zeznań, w toku prowadzonego na podstawie ustawy postępowania
przygotowawczego, z których miało wynikać, iż niemieckie tablice
rejestracyjne o numerach […] znajdujące się na kontrolowanym
samochodzie marki B. zostały mu podmienione przez nieustalone osoby, a
on nie miał o tym wiedzy, tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233
§ 1 k.k.;
3. w dniu 19 listopada 2022 r. w T. woj. [...], posiadał bez wymaganego zezwolenia
3 sztuki nabojów pośrednich kalibru 7,62 x 39 milimetrów, wyprodukowanych
w Polsce w 1974 roku, które to naboje stanowią amunicję
w rozumieniu ustawy o broni i amunicji i na których posiadania wymagane
jest pozwolenie, tj. o przestępstwo z art. 263 § 2 k.k.
Wyrokiem z 6 czerwca 2025 roku, sygn. II K 307/2024, Sąd Rejonowy
w Tarnobrzegu uznał J. L. za winnego tego, że w dniu 19 listopada 2022 r. w T.
nakłaniał funkcjonariusza policji, sierżanta P. S. z Komendy Miejskiej Policji w T. do
złożenia niezgodnych z prawdą zeznań mających służyć za dowód w postępowaniu
w sprawie o wykroczenie, z których miało wynikać, iż niemieckie tablice
rejestracyjne o numerach […] znajdujące się na kontrolowanym samochodzie marki
B. zostały mu podmienione przez nieustalone osoby, a on nie miał o tym wiedzy, tj.
przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i za to na mocy art. 19 § 1
k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. orzekł wobec niego karę pozbawienia wolności w
wymiarze 10 miesięcy, której wykonanie w pkt. III wyroku, na podstawie art. 69 § 1 i
2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat. Na podstawie art.
41 § 1 k.k. sąd nadto orzekł wobec ww. środek karny w postaci zakazu
III KS 13/26 3
wykonywania zawodu policjanta na okres 4 lat, na podstawie art. 230 § 2 k.k.
zarządził zwrot telefon komórkowy marki X. nr IMEI [...] wraz z kartą sim. W pkt. V
Wyroku, Sąd uniewinnił J. L. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 18
§ 2 kk w zw. z art. 231 § 1 kk. Na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2
k.k. w pkt. VI Wyroku postępowanie w zakresie czynu o znamionach określonych
art. 263 § 2 k.k. - umorzył, obciążając oskarżonego, w zakresie tego czynu,
kosztami procesu. Na podstawie art. 45a § 1 k.k., sąd orzekł w pkt. VII wyroku
przepadek 3 naboi kalibru 7,62 x 39 mm. Nadto zasądził od oskarżonego J. L. na
rzecz Skarbu Państwa kwotę 6.150,91 złotych tytułem zwrotu wydatków i kwotę
180 złotych, tytułem opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego oraz
prokurator na jego niekorzyść. Wyrokiem z 4 listopada 2025 r., o sygn. II K 307/24,
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu:
1. uchylił zaskarżony wyrok w pkt V, VI, VII i VIII i sprawę oskarżonego J. L. co do
czynów z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § k.k. i art. 263 § 2 k.k. przekazał
sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;
2. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;
3. zasądził od oskarżonego J. L. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 220,00 złotych,
tytułem kosztów sądowych za obie instancje.
Skargę na powyższy wyrok sądu odwoławczego złożył obrońca J. L. - adw.
M. K., zaskarżając go w całości na jego korzyść i wyrokowi temu zarzucił:
- istnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci
nienależytej obsady sądu tj. wydania zaskarżonego orzeczenia przez sędziego
Sądu Okręgowego X. Y., który został powołany na urząd sędziego w sądzie
powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3 tj. powołanego
do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Sądzie Okręgowym w Tarnobrzegu
postanowieniem Prezydenta RP Nr 1130.[…].2022 z […] 2022 r. na wniosek KRS
Nr […] z […] 2021 r.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
III KS 13/26 4
W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli wniesionej skargi Sąd
Najwyższy nie stwierdził istnienia - na etapie postępowania odwoławczego -
wskazywanego przez obrońcę uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Autor skargi wskazuje na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jaką stanowi, jego zdaniem, fakt wydania
zaskarżonego wyroku przez sąd, w składzie którego zasiadała osoba powołana na
urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z 2017 r.
W tym miejscu należy odnieść się do licznych w ostatnich latach poglądów
doktryny na temat okoliczności związanych z wadliwością procesu nominacyjnego
w kontekście nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
W treści skargi jej autor powołuje się na uchwałę składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23
stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20, OSNK z. 2/2020, poz. 7), w zgodzie
z którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. []
zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd
sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość́ procesu powoływania prowadzi, w
konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (pkt 2 uchwały)”. Zgodnie więc
ze stanowiskiem zaprezentowanym w ww. poglądzie prawnym zmaterializowanie
się uchybienia polegającego na nienależytej obsadzie sądu mającej wynikać z
udziału w procesie nominacyjnym wymaga każdorazowo wskazania wpływu
wadliwości procesu nominacyjnego na treść zaskarżonego orzeczenia. Nadto
III KS 13/26 5
wskazać należy, że ww. uchwała nie ma waloru normatywnego, co wynika wprost z
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., o sygn. U 2/20. W wyroku
tym Trybunał stwierdził, że wskazana uchwała Sądu Najwyższego jest niezgodna z
art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art.
2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii
Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w
Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz
uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm. OTK-A
2020, poz. 61 (Dz. U. z 2020 r. poz. 376).
Zgodnie zaś ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu Sądu Najwyższego
z 23 września 2021 r., sygn. IV KZ 37/21, które Sąd Najwyższy w składzie
orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, od strony formalnej nie ma
instrumentów prawnych po stronie jakiegokolwiek organu, w tym i Sądu
Najwyższego, służących do tego, by weryfikować i negować orzeczenia Trybunału
Konstytucyjnego w aspekcie ich obowiązywania, potencjalnych intencji Trybunału w
zakresie orzekania, czy wreszcie poddawać kontroli poszczególne składy
sędziowskie, w których orzeczenia te były wydawane.
Odnosząc się w dalszym ciągu do poglądów doktryny, przytoczyć należy
uchwałę Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22),
w której Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do przyjęcia
a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w
następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k.
Ww. poglądy prawne nie są jedynymi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
bowiem obok ww. poglądów podkreśla się – i tę linię orzeczniczą Sąd Najwyższy
w niniejszym składzie w pełni akceptuje - że wątpliwość co do bezstronności
sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z
jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami
w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania. Podnoszone zarzuty nie
III KS 13/26 6
mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup
powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22;
postanowienie SN z dnia 4 czerwca 2025 r., IV KK 25/25). Powyższe stanowisko
potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt
P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., w zakresie,
w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu
wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani
na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.
U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art.
179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie
stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podnieść
bowiem trzeba, że sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z 8
grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18 (tak
postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2026 r., sygn., III KO 174/25 i
przywołane w nim orzecznictwo).
Z powyższego zatem wynika, że nawet gdyby przyjąć za uprawniony
wyrażony w skardze pogląd prawny - autor skargi winien wskazać konkretne
argumenty uzasadniające, że jego zdaniem sędzia X. Y. nie spełnia minimalnego
standardu bezstronności i niezawiłości, to skarżący podzielając przytoczone na
wstępie judykaty nawet nie próbował sprostać wymaganiom w orzeczeniach tych
wyrażonych. Ograniczył się de facto do przytoczenia poglądów prawnych, nie
odnosząc ich do sprawy, w której złożył skargę na orzeczenie sądu odwoławczego.
Odnotować również należy, że przed Sądem Okręgowym w Tarnobrzegu,
uczestnicząc jednocześnie w rozprawie apelacyjnej ani skarżący, ani oskarżony nie
zgłaszali jakichkolwiek zastrzeżeń co do osoby sędziego Sądu Okręgowego X. Y. –
choć było to możliwe w trybie zarówno przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy
Prawo o ustroju sądów powszechnych bądź względnie w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
III KS 13/26 7
Z tych też okoliczności również wynika niekonsekwencja skarżącego.
W związku z powyższym Sąd Najwyższy skargę oddalił, obciążając
jednocześnie oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego.
[J.J.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KS 56/25 2026-01-07Czy skarga obrońcy oskarżonej na wyrok sądu odwoławczego, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziów, jest zasadna, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności świadczących o braku ic…
- V KS 14/26 2026-07-01Czy skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziego,…
- III KS 60/25 2026-01-28Czy skarga obrońcy na wyrok sądu odwoławczy uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania s…
- II KS 33/24 2025-02-26Czy skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu wadliwego procesu n…
- IV KS 17/25 2025-11-06Czy skarga obrońcy oskarżonej na wyrok sądu odwoławczego, oparta na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu wadliwego procesu nominacji sędziego, może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do…
Powołane przepisy
art. 18 § 2 KKart. 231 KKart. 539e § 2 KPKart. 231 § 1 KKart. 233
§ 1 KKart. 263 § 2 KKart. 233 § 1 KKart. 19 § 1
KKart. 69 § 1art. 70 § 1 KKart.
41 § 1 KKart. 230 § 2 KK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy