III KS 28/26
Izba Karna2026-06-25
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obrońca oskarżonego może zaskarżyć wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga obrońcy na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest dopuszczalna, jeśli zarzuca naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. (zakaz reformationis in peius). Sąd odwoławczy może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius. W analizowanym przypadku sąd odwoławczy prawidłowo zastosował tę przesłankę, motywując swoje rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego M.M. od popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżyciela prywatnego, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że istnieją podstawy do skazania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie zakazu reformationis in peius. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
III KS 28/26 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.M. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2026 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt III Ka 710/25, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II K 607/23 i przekazujący sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi. UZASADNIENIE M.M. został oskarżony o to, że, w dniu 21 czerwca 2022 r., w R., przy ul. […], działając wspólnie i w porozumieniu z K.Z. spowodował u M.P. obrażenia ciała w postaci stłuczenia twarzy, lewego ramienia, powłok klatki piersiowej po stronie lewej, prawego uda, okolicy lędźwiowej oraz krwiaków lewego ramienia, które
III KS 28/26 2 spowodowały naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II K 607/23, uniewinnił M.M. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, wyrokiem z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt III Ka 710/25, uchylił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej oskarżonego M.M. i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Obrońca M.M. wniósł skargę na powyższy wyrok Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w całości i zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. zdanie drugie w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego Rzeszowie Wydział II Kamy z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 607/23 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w wyniku błędnego uznania, że takie rozstrzygnięcie jest konieczne ze względu na regułę ne peius, tj. z uwagi na zakaz wydania wyroku skazującego wobec oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, co jest następstwem uznania przez Sąd odwoławczy, że ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji nie odpowiada standardom określonym w art. 7 k.p.k., podczas gdy w realiach sprawy taka przesłanka przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie zachodzi, gdyż argumenty Sądu odwoławczego sprowadzają się jedynie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, bez sprecyzowania jakich konkretnie uchybień w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, a także zasad logicznego rozumowania dopuścił się Sąd I instancji w dokonanej ocenie materiału dowodowego.” Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pisemnej odpowiedzi na skargę pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o jej oddalenia oraz o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego kosztów zastępstwa adwokackiego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
III KS 28/26 3 Zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać je sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius, wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k. W niniejszej sprawie u podstaw rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Rzeszowie legło przekonanie tego Sądu o zasadności skazania M.M. za czyn zarzucony mu prywatnym aktem oskarżenia. Sąd ad quem nie mógł jednak sam wydać orzeczenia skazującego, gdyż stała temu na przeszkodzie reguła ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. Podstawa ta mieści się w katalogu przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, wymienionych w art. 437 § 2 k.p.k., a więc wydanie wyroku kasatoryjnego w niniejszej sprawie w analizowanym zakresie było dopuszczalne. Nie oceniając prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym, w tym także trafności dokonanej przez Sąd drugiej instancji oceny materiału dowodowego (nie leży to bowiem w kompetencjach Sądu Najwyższego w postępowaniu w przedmiocie skargi na wyrok sądu odwoławczego - por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r., V KS 3/21), należy stwierdzić, iż tak orzekając Sąd Okręgowy w Rzeszowie nie uchybił treści art. 437 § 2 k.p.k. Uchylił bowiem wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w oparciu o przesłankę z katalogu wymienionego w art. 437 § 2 k.p.k., dostatecznie motywując swoje rozstrzygnięcie. Stąd brak było podstaw do skutecznego zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego w trybie art. 539a k.p.k. Uzasadniając wyrok kasatoryjny, Sąd Okręgowy wskazał, że w świetle materiału dowodowego, a zwłaszcza opinii biegłego, potwierdzającej wystąpienie u pokrzywdzonego obrażeń, które mogły powstać wskutek kilkukrotnego uderzenia przez oskarżonego ręką, istniały podstawy do skazania M.M. za zarzucony mu czyn. Skoro bowiem obrażenia, których doznał pokrzywdzony, mogły powstać w wyniku ciosów zadanych mu przez oskarżonego i K.Z., jak twierdzi pokrzywdzony, wspiera to i czyni wiarygodną przedstawianą przez niego, a sprzeczną z wyjaśnieniami oskarżonego, wersję zdarzenia. Tym samym, zdaniem Sądu odwoławczego, całokształt okoliczności sprawy wskazuje na fakt, że oskarżony został niesłusznie
III KS 28/26 4 uniewinniony. Z uwagi na treść art. 454 § 1 k.p.k., konieczne było w tej sytuacji uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi, Sąd Najwyższy postanowił ją oddalić, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KS 6/18 2018-05-29Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius, jeśli stwierdzone uchybienia mogłyby prowadzić do skazania oskarżonego?
- I KS 41/25 2026-02-03Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w sytuacji, gdy stwierdził błędy w ocenie dowodów przez sąd pi…
- II KS 29/23 2023-09-28Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k. w kontekście zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.)?
- IV KS 64/21 2022-01-12Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.)?
- II KS 22/19 2020-01-16Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius, gdy istniały obiektywne dowody medyczne, których ocena przez sąd pierwszej instancj…
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 437 § 2 KPKart. 454 § 1 KPKart. 7 KPKart. 539a KPKart. 636 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy