III KS 43/23

Izba Karna2023-08-08

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać prawidłowość ocen i ustaleń dokonanych przez sąd odwoławczy, czy też ograniczyć się do badania, czy w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza lub czy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego. Sąd Najwyższy nie staje się sądem III instancji i nie bada prawidłowości ocen i ustaleń dokonanych przez sąd odwoławczy.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonej złożył skargę na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżona miała zamiar zatrzymania środków finansowych dla siebie, a nie ich zabezpieczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonej i obciążył ją kosztami sądowymi postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

III KS 43/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 sierpnia 2023r. w sprawie A.P. oskarżonej o czyn z art. 284§1 k.k. i in. skargi obrońcy oskarżonej na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022r., sygn. akt II AKa 298/22 uchylający wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 1 czerwca 2022r., sygn. akt III K 192/21 na podstawie art. 539e§2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżoną A.P. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Skarga obrońcy oskarżonej nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do III KS 43/23 2 badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Jednocześnie, co w niniejszej sprawie ma fundamentalne znaczenie, przepis ten jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę, nie staje się sądem III instancji. Badaniu zatem podlega to, czy zaistniała któraś z przesłanek określonych w art. 539a§3 k.p.k., nie zaś prawidłowość ocen i ustaleń dokonanych przez sąd odwoławczy, która doprowadziła go do wniosku, że nie było podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Wystarczające jest, że sąd ten przedstawi w tym zakresie swoje rozważania, z których będzie wynikało, iż w jego ocenie wyrok uniewinniający jest nieprawidłowy. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Apelacyjny uznał zasadność zarzutów i wspierającej je argumentacji zaprezentowanych w apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Na k. 258 – 262v Sąd Odwoławczy jednoznacznie wskazał, że jest przekonany o winie oskarżonej i na czym przekonanie to opiera. Konkludując, że w jego ocenie celem działania oskarżonej nie było zabezpieczenie środków znajdujących się na kontach bankowych, lecz zamiar zatrzymania ich dla siebie. I rzeczywiście, trudno uznać za takie zabezpieczenie np. zakup samochodu. Oczywistym jest zatem, że zajmując takie stanowisko Sąd Apelacyjny, w układzie procesowym, jaki wystąpił w przedmiotowej sprawie, nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjnego, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius wyrażonej w art. 454§3 k.p.k. W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną. III KS 43/23 3 Zupełnie odrębną kwestią jest to, czy można te wywody uznać za w pełni trafne. Dotyczy to na przykład twierdzeń związanych z przeznaczeniem części środków bezpośrednio na utrzymanie oskarżonej. Jak wskazano jednak powyżej, Sąd Najwyższy nie ma uprawnień do dokonania rozstrzygnięć w tym zakresie, Sąd Odwoławczy natomiast jednoznacznie wskazał, że w jego ocenie nie ma podstaw do podzielenia argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę raz jeszcze będzie musiał rozważyć argumentację wszystkich stron, a także przedstawioną w uzasadnieniach wyroków Sądów obu instancji i samodzielnie rozstrzygnąć sprawę. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. (Z.K.) [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 284§1 KKart. 539e§2 KPKart. 437§2 KPKart. 439§1 KPKart. 454 KPKart. 539a§3 KPKart. 454§3 KPK§1§2§3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy