III KS 53/22

Izba Karna2022-09-14

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez sąd odwoławczy, polegające na uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na wyrok sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.). Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie jest uprawniony do wniknięcia w meritum sprawy i oceny, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od zarzucanych mu czynów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok w części dotyczącej jednego z czynów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KS 53/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie D. M. oskarżonego z art. 245 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 września 2022 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 283/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 957/19 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. 1. oddala skargę; 2. obciąża oskarżonego kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 957/19, D. M. został uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu czynów: a) z art. 245 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz b) z art. 190a § 1 k.k. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora, Sąd Okręgowy w 2 Szczecinie, wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 283/22, uchylił zaskarżony wyrok w zakresie uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 245 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w tym zakresie sprawę oskarżonego przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, utrzymując w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w mocy. Skargę od tegoż wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając go w części, w której uchylono nim wyrok Sądu Rejonowego z przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania karnego, mającego wpływ na treść wyroku, a w szczególności obrazę art. 437 § 2 k.p.k. poprzez jego zastosowanie oraz w konsekwencji arbitralne uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, podczas gdy nie zostały wypełnione przesłanki przewidziane w art. 437 § 2 k.p.k. do uchylenia orzeczenia Sądu I instancji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na tę skargę, prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego podlegała oddaleniu. W zarzucie swej skargi obrońca wskazuje, że w sprawie nie zostały spełnione wynikające z art. 437 § 2 k.p.k. przesłanki do wydania zaskarżonego wyroku, zaś w jej uzasadnieniu podnosi, iż pisemne motywy zaskarżonego orzeczenia nie poddają się kontroli instancyjnej, że ograniczają się wyłącznie do przedstawienia kontrowersyjnej wersji stanu faktycznego opartej o wybiórczą ocenę jedynie części materiału dowodowego, a ponadto nie wskazują nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu meriti, pomijając również wskazanie przepisów, jakie rzekomo miały zostać naruszone przez ten Sąd. W konsekwencji w ocenie obrońcy uzasadnienie Sądu odwoławczego nie tylko nie wyjaśnia przyczyn wydania orzeczenia kasatoryjnego, ale nie zawiera także konkretnych wytycznych. Przypomnieć w tej sytuacji od razu trzeba, że skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. 3 (w istocie chodzi tu o § 2 zdanie drugie tego przepisu) lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.). Z kolei art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. zakłada, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Skoro tak, to – pomijając tu odrębną podstawę skargi przeciwkasatoryjnej w postaci naruszenia art. 439 k.p.k., gdyż w rozpatrywanej sprawie na nią się nie powołano – zadaniem obrońcy było wykazanie w skardze, że in concreto nie wystąpiła żadna ze wskazanych przyczyn do wydania orzeczenia uchylającego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Tego w istocie nawet nie próbował uczynić obrońca, polemizując jedynie z rozstrzygnięciem Sądu odwoławczego i wyłącznie formalnie powołując się na naruszenie przepisu art. 437 § 2 k.p.k. Takie postąpienie nie mogło zatem okazać się wystarczające dla uwzględnienia skargi. Zwłaszcza, że obrońca pomija okoliczność, iż Sąd odwoławczy wyraźnie podał w swoim uzasadnieniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał wydanie wyroku skazującego w zakresie zarzucanego oskarżonemu czynu kwalifikowanego z art. 245 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i powołał jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 454 § 1 k.p.k. W postępowaniu skargowym Sąd Najwyższy nie jest uprawniony wnikać w meritum sprawy i oceniać, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego. Tego w istocie oczekuje skarżący od Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie. Rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy jednak do sądów powszechnych. Jak wielokrotnie podkreślano już w orzecznictwie, zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17). In concreto tak właśnie było. Jak już bowiem wskazywano, zdaniem Sądu odwoławczego w omawianym zakresie uzasadnione było wydanie wyroku skazującego. Ocena słuszności tego stanowiska pozostaje zaś poza zakresem 4 kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w ramach niniejszego postępowania. Natomiast takie zapatrywanie Sądu odwoławczego obligowało ten organ do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku, skoro nie wchodziło w grę wydanie wyroku skazującego w instancji odwoławczej (art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.). Wskazane powyżej rozważania świadczą o tym, że nie ma więc racji autor skargi, gdy twierdzi, iż Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku dopuścił się uchybienia przepisowi art. 437 § 2 k.p.k. Z tego też powodu niniejsza skarga została oddalona. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 245 KKart. 157 § 2 KKart. 539e § 2 KPKart. 11 § 2 KKart. 190a § 1 KKart. 437 § 2 KPKart. 437 KPKart. 439 § 1 KPKart. 539a § 3 KPKart. 437 § 2art. 454 KPKart. 439 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy