III KS 61/23

III KS 61/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Roch SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. N. oskarżonego z art. 56 § 1 w zw. z art. 62 § 2 i art. 7 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 lutego 2024 r., skargi oskarżyciela publicznego na wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt IX Ka 613/23 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II K 595/22 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE III KS 61/23 2 Sąd Okręgowy w Kielcach, wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt IX Ka 613/23, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II K 595/22 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jako podstawę wydania wyroku kasatoryjnego w uzasadnieniu wskazano konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości (pkt 5.3.1.2.1), która miała wynikać z zaniechania przeprowadzenia podstawowych dowodów w sprawie i naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 8 § 1 k.p.k. Skargę na powyższy wyrok wniósł oskarżyciel publiczny, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego. Pierwotna skarga nie zawierała jednak zarzutu naruszenia prawa. Pomimo tego uchybienia została przyjęta w Sądzie Okręgowym w Kielcach i przedstawiona Sądowi Najwyższemu. Dopiero w wyniku działań podjętych przez Sąd Najwyższy (postanowienie z dnia 19 października 20223 r., III KS 61/23, o zwrocie akt sprawy Sądowi Okręgowemu w Kielcach w celu dopełnienia czynności zmierzających do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi w zakresie zawarcia w niej zarzutu naruszenia prawa) skarga ta, na wezwanie, została w terminie uzupełniona przez wskazanie zarzutu naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. polegającego na uznaniu, iż konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, mimo iż Sąd pierwszej instancji przeprowadził wszystkie dowody w całości i w sposób prawidłowy, nie pomijając żadnego z nich, oceniając każdy z przeprowadzonych dowodów prawidłowo i wydał wyrok na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona skarga jest oczywiście zasadna, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Już na wstępie zasygnalizować trzeba, że sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a także późniejsze postępowanie zarówno wnoszącego skargę prokuratora, jak i sędziego dokonującego kontroli wymogów formalnych wniesionego środka zaskarżenia doprowadziły do sytuacji, że rozstrzygnięcie sprawy, która powinna była zostać merytorycznie zakończona w postępowaniu przed Sądem odwoławczym opóźnia się o co najmniej kilka, kilkanaście miesięcy. III KS 61/23 3 Powołana przez Sąd odwoławczy podstawa wydania wyroku kasatoryjnego – konieczność ponowienia w całości przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji (art. 437 § 2 zd. drugie in fine k.p.k.) – zachodzi wówczas, gdy sposób przeprowadzenia dowodów przez sąd a quo dotknięty jest tego typu wadliwościami, że samo częściowe tylko uzupełnienie postępowania dowodowego przez dodatkowe przeprowadzenie dowodów przez instancję odwoławczą byłoby niewystraczające, a to właśnie z powodu uchybień w zakresie sposobu przeprowadzenia całego postępowania dowodowego przed sądem pierwszej instancji. Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie. Przedstawione przez Sąd Okręgowy w Kielcach wskazania co do dalszego postępowania (część 1.9.2 uzasadnienia wyroku), w zakresie, w jakim miałyby stanowić novum w porównaniu z dotychczas przeprowadzonymi czynnościami dowodowymi Sądu Rejonowego, nie potwierdzają tezy, jakoby konieczne było powtórzenie całego przewodu sądowego przed Sądem pierwszej instancji. Ponadto, jeżeli po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez Sąd Okręgowy w Kielcach zajdzie potrzeba dodatkowego przesłuchania oskarżonego czy przesłuchanych już w sprawie świadków, tych czynności władny będzie dokonać także Sąd odwoławczy, bez potrzeby uciekania się do wydawania wyroku kasatoryjnego. Sąd odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie w postępowaniu odwoławczym, samodzielnie będzie zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do konwalidowania stwierdzonych uchybień – pomocne w tej mierze będą z pewnością wskazania co do dalszego postępowania zawarte w części 1.9.2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku. [J.J.] [ał]