III KZ 15/04

POSTANOWIENIE Z DNIA 24 CZERWCA 2004 R. III KZ 15/04 Jeżeli sąd odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy z powodu apelacji strony, dojdzie do przekonania, że apelacja jest oczywiście bezzasadna (art. 457 § 2 k.p.k.), to utrzymując zaskarżony wyrok w mocy obowiązany jest wskazać w wyroku, iż czyni tak uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W przeciwnym wypadku, przy braku takiego rozstrzygnięcia, uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu, zgodnie z art. 457 § 1 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN: A. Tomczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Grzegorza R., skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 24 czerwca 2004 r.,zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 marca 2004 r., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i sprawę – w kwestii wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem – p r z e k a z a ć temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 2 U Z A S A D N I E N I E Skazany Grzegorz R. złożył do Sądu Okręgowego w G. wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, wydanego w jego sprawie, celem wniesienia kasacji (wniosek z dnia 2 października 2003 r.). Jako że uczynił to z przekroczeniem zawitego terminu siedmiodniowego, Prezes Sądu Okręgowego w G. odmówił przyjęcia wniosku zarządzeniem z dnia 15 października 2003 r. Zarządzenie to zaskarżył skazany, a jednocześnie w uzasadnieniu zażalenia wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, nadal wyrażając zamiar wniesienia kasacji. Zaskarżone zarządzenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2004 r., przy czym postanowieniem tym zwrócono akta sprawy Sądowi Okręgowemu w G. celem rozpoznania pisma skazanego, jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku celem wniesienia kasacji. Postanowieniem z dnia 15 marca 2004 r. Sąd Okręgowy w G. wniosku nie uwzględnił i odmówił skazanemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 września 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż w sprawie tej nie zachodzi sytuacja określona w art. 126 § 1 k.p.k., ponieważ skazany został pouczony i miał świadomość, że do sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, który uznał apelację za oczywiście bezzasadną dojść może wyłącznie na wniosek strony, zaś sporządzenie tego uzasadnienia stanowi warunek niezbędny dla ewentualnego uruchomienia procedury związanej z wniesieniem kasacji. 3 Postanowienie to zaskarżył skazany i – nie podnosząc żadnych zarzutów – wniósł o zmianę postanowienia oraz przywrócenie mu stosownego terminu. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż nie jest prawnikiem i terminy zawite były dla niego „niewiadome”, zaś pouczenie sądu w tym zakresie – niezrozumiałe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skazanego, powołującego się na niejasność pouczenia, zasługuje na uwzględnienie. W aktach sprawy Sądu Rejonowego w S. znajduje się protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 24 września 2003 r., z którego wynika, że po ogłoszeniu wyroku Przewodniczący pouczył strony, iż wyrok Sądu Okręgowego w G. wydany tego dnia, po rozpoznaniu sprawy Grzegorza R. z powodu wniesionej przez niego apelacji „... jest prawomocny, a z powodu oczywistej bezzasadności apelacji uzasadnienie na piśmie zostanie sporządzone na wniosek, który należy złożyć w terminie 7 dni”. Na treść tego pouczenia, jako uświadamiającego strony co do dalszego postępowania, wskazuje sąd okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tak sformułowane pouczenie (...) nie zawiera w swej treści informacji od kiedy ów siedmiodniowy termin należy liczyć, ani że jest to termin zawity, nie wskazuje również możliwości, warunków, terminów zaskarżenia prawomocnego wyroku kasacją, a co najważniejsze jest niezgodne z treścią wyroku. Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 września 2003 r. utrzymano w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w S., nie wskazując w treści rozstrzygnięcia, iż stało się tak na skutek uznania apelacji za oczywiście bezzasadną. Z przepisu § 2 art. 457 k.p.k. wynika jednoznacznie, że uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, jeżeli sąd utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Możliwość odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia z urzędu ustawodawca obwarował dodatkowo wymogiem niezgłoszenia zdania 4 odrębnego. Tak więc, to sąd w wyroku a nie przewodniczący składu orzekającego w pouczeniu, decyduje o tym czy apelacja jest zasadna, bądź bezzasadna, a jeżeli bezzasadna, to czy w stopniu oczywistym. Reasumując, jeżeli sąd odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy z powodu apelacji strony, dojdzie do przekonania, że apelacja jest oczywiście bezzasadna (art. 457 § 2 k.p.k.), to utrzymując zaskarżony wyrok w mocy obowiązany jest wskazać w wyroku, iż czyni tak uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W przeciwnym wypadku, przy braku takiego rozstrzygnięcia, uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu, zgodnie z art. 457 § 1 k.p.k. Jako, że w rozpoznawanej sprawie wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 września 2003 r. takiego rozstrzygnięcia nie zawiera, pouczenie na które powołuje się tenże Sąd w motywach zaskarżonego postanowienia jest niewłaściwe. A skoro tak, postanowienie to należało uchylić, natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w G. zobowiązany będzie do wnikliwej oceny zaistniałej sytuacji przez pryzmat, w szczególności przepisu art. 126 § 1 k.p.k.