III KZ 2/25

PostanowienieIzba Karna2025-02-25

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wydane z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, jest prawidłowe, jeśli oskarżyciel prywatny nie zareagował na pouczenie o możliwości ubiegania się o zwolnienie od opłat i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Stwierdzono, że Przewodniczący Sądu Okręgowego prawidłowo wezwał oskarżyciela prywatnego do uzupełnienia braków formalnych kasacji, w tym do jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenia opłaty. Oskarżyciel został również pouczony o możliwości ubiegania się o zwolnienie od opłat i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Brak reakcji na te pouczenia obciąża wyłącznie skarżącego, a ponieważ braki nie zostały uzupełnione, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji było zasadne.
Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny wniósł pismo zatytułowane „Zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie…”, które zostało uznane za kasację. Przewodniczący Sądu Okręgowego wezwał oskarżyciela do uzupełnienia braków formalnych kasacji (podpis adwokata/radcy prawnego, opłata) oraz pouczył o możliwości ubiegania się o zwolnienie od opłat i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Oskarżyciel nie uzupełnił braków formalnych ani nie skorzystał z możliwości zwolnienia od opłat czy wyznaczenia pełnomocnika. W konsekwencji Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia kasacji. Oskarżyciel wniósł zażalenie, podnosząc brak środków finansowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

III KZ 2/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie J. M. i J.G. uniewinnionych od popełnienia czynu z art. 212 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2025 r. zażalenia oskarżyciela prywatnego A.G. na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1596/23, o odmowie przyjęcia kasacji, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie . UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1596/23, Sąd Okręgowy w Szczecinie utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II K 359/21, uniewinniający J.M. i J.G. od zarzucanego im przez oskarżyciela prywatnego A.G. czynu określonego w art. 212 § 1 k.k. III KZ 2/25 2 Na wniosek złożony w terminie wniosek oskarżyciela prywatnego sporządzone zostało pisemne uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego, które doręczono A.G. w dniu 8 października 2024 r. (k.408). W dniu 15 października 2024 r. oskarżyciel prywatny nadał w urzędzie pocztowym pismo zatytułowane „Zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie…”, które – z uwagi na jego treść – uznane zostało za jego osobistą kasację od powołanego na wstępie wyroku Sądu drugiej instancji (pkt. 1 zarządzenia Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt IV Ka 1596/23 – k. 413). Zarządzeniem tym wezwano jednocześnie A.G. (pkt 2) w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do uzupełnienia braków formalnych kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata bądź radcę prawnego oraz dołączenie dowodu opłaty od kasacji w kwocie 450 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządzenia pod rygorem odmowy przyjęcia kasacji. W pkt. 3 wskazanego zarządzenia pouczono wreszcie oskarżyciela prywatnego o prawie oraz sposobie do złożenia w tym terminie wniosku o zwolnienie od opłaty oraz wniosku o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Zarządzenie powyższe doręczono adresatowi w dniu 4 listopada 2024 r., co A.G. pokwitował własnoręcznym podpisem (k. 415). Ponieważ w zakreślonym terminie (do dnia 12 listopada 2024 r.) oskarżyciel prywatny nie uzupełnił braków formalnych, zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1596/23, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. odmówiono przyjęcia jego osobistej kasacji. Zażalenie na to zarządzenie wniósł z zachowaniem terminu A.G. podnosząc w jego treści, że nie był w stanie usunąć w terminie braków formalnych kasacji, ponieważ jest niezdolny do pracy, a w związku z tym nie dysponował i nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi, na dowód czego dołączył do środka odwoławczego Orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS (k. 425). Natomiast w kolejnych pismach z dnia 21 i 24 lutego 2025 r. (daty wpływu do SN) oskarżyciel prywatny zakwestionował wydany w jego sprawie wyrok Sądu odwoławczego podnosząc pod adresem tego orzeczenia szereg zastrzeżeń tak natury faktycznej, jak i prawnej. III KZ 2/25 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie oskarżyciela prywatnego na uwzględnienie nie zasługuje. W ramach postępowania okołokasacyjnego Przewodniczący IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Szczecinie dopełnił wszelkich czynności, które obowiązany był podjąć w związku z inicjatywą oskarżyciela prywatnego po wydaniu przez Sąd drugiej instancji wyroku utrzymującego w mocy zaskarżone apelacją orzeczenie Sądu Rejonowego w Świnoujściu. Świadczy o tym przedstawiony wyżej przebieg tych czynności, do których nie można zgłosić jakichkolwiek zastrzeżeń. Uczestniczący w rozprawie apelacyjnej A.G. pouczony został o terminie i sposobie wniesienia kasacji, a pomimo tego złożył nadzwyczajny środek zaskarżenia nie spełniający wymogów formalnych m.in. z art. 526 § 2 k.p.k. W związku z tym zasadnie wezwany został do uzupełnienia tych braków (art. 120 § 1 k.p.k.) co jednak nie spotkało się z jego strony z jakąkolwiek reakcją. Nie stanowi przy tym usprawiedliwienia dla bezczynności oskarżyciela prywatnego podnoszony przez niego w zażaleniu fakt nie posiadania środków finansowych zarówno na uiszczenie opłaty, jak i na ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy okoliczności tej nie kwestionuje należy wszelako zważyć, że w pkt. 3 zarządzenia z dnia z dnia 29 października 2024 r., Przewodniczący IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Szczecinie pouczył A.G. o możliwości ubiegania się o zwolnienie od opłaty od kasacji oraz o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu, wskazując termin i sposób postępowania w tym przedmiocie. Brak reakcji na to pouczenie obciążą więc wyłącznie skarżącego. Skoro braki formalne kasacji sporządzonej osobiście przez samego oskarżyciela prywatnego nie zostały w zakreślonym terminie uzupełnione, nie podjął też wyżej wymieniony działań, o których został pouczony, wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia takiej kasacji było prawidłowe znajdując podstawę prawną w przepisach art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. Żadnego znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia nie miały przy tym te wszystkie uwagi, które zawarte zostały w pismach skarżącego z dnia 21 i 24 lutego 2025 r. Przedmiotem kontroli odwoławczej Sądu Najwyższego nie były bowiem wydane w sprawie wyroki Sądu Rejonowego w Świnoujściu i Sądu Okręgowego w III KZ 2/25 4 Szczecinie, a do poprawności tych orzeczeń odnoszą się zastrzeżenia zgłaszane przez A.G. w powołanych pismach, lecz wyłącznie zasadność wydanego zarządzenia z dni 5 grudnia 2024 r. o odmowie przyjęcia kasacji, do tej zaś materii powyższe wystąpienia w najmniejszym nawet stopniu się nie odnosiły. Uwzględniając zgodności z prawem kwestionowanej przez autora zażalenia decyzji procesowej tj. zarządzenia wydanego w trybie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k., której wniesiony środek odwoławczy nie podważył, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 120 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 526 § 2 KPKart. 120 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy