III KZ 20/03
PostanowienieIzba Karna2003-07-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty należności sądowych mają zastosowanie do opłaty od kasacji w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że opłata od kasacji w postępowaniu karnym nie jest należnością sądową podlegającą ściągnięciu w trybie egzekucji, lecz warunkiem formalnym skuteczności środka zaskarżenia. Jej nieuiszczenie skutkuje odmową przyjęcia kasacji. W związku z tym, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. dotyczące rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty należności sądowych nie mają zastosowania do opłaty od kasacji. Zastosowanie mają jedynie przepisy Kodeksu postępowania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył kasację, która została odrzucona z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty od kasacji, mimo wezwania. Obrońca w zażaleniu podniósł zarzut obrazy prawa procesowego, wskazując na nierozpoznanie wniosku skazanego o rozłożenie opłaty na raty. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując zastosowanie przepisów dotyczących należności sądowych do opłaty od kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 2 LIPCA 2003 R. III KZ 20/03 Do opłaty od kasacji nie mają zatem zastosowania przepisy rozpo-rządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczanie terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), lecz jedynie przepisy Kodeksu postępo-wania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Marcina B., skazanego z art. 280 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu, w dniu 2 lipca 2003 r. zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 2 kwietnia 2003 r. o odmowie przyjęcia kasacji u t r z y m a ł w mocy zaskarżone zarządzenie. U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji ze względu na nieiuszczenie w terminie, mimo wezwania, wymaganej opła-ty od kasacji. W zażaleniu na rozstrzygnięcie obrońca skazanego pod-niósł zarzut obrazy prawa procesowego, a to art. 530 § 2 w zw. z art. 120
2 § 2 i art. 623 k.p.k. oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie umarzania, rozkła-dania na raty i odraczania terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), przez nierozpoznanie, przed wydaniem tej decy-zji, wniosku skazanego o rozłożenie na raty opłaty od kasacji. W uza-sadnieniu skarżący podniósł, że opłata od kasacji należy do kosztów są-dowych, a zarządzenie jej uiszczenia jest orzeczeniem w rozumieniu art. 93 § 2 k.p.k., przeto nie można decydować o odmowie przyjęcia kasacji z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty przed rozpoznaniem wniosku o rozłożenie płatności tej opłaty na raty. Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazane w środku odwoławczym rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. dotyczy, jak wynika to z jego tytułu oraz z tre-ści § 1 pkt 1, kosztów sądowych „orzeczonych w postępowaniu cywilnym i karnym” W § 2 ust.1 tegoż rozporządzenia mówi się o możliwości sto-sowania ulg w spłacie wobec „należności, których ściągnięcie (…) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami lub powodowałoby (...) zbyt cięż-kie skutki.” Nie budzi zatem wątpliwości, że analizowany akt wykonaw-czy dotyczy jedynie należności sądowych orzeczonych prawomocnie przez sąd, a więc podlegających „ściągnięciu” w trybie egzekucji. Opłata od kasacji należnością taką nie jest. Jej uiszczenie wynika z ustawy jako warunek formalny skuteczności tego środka zaskarżenia. Jej nieuregu-lowanie w wymaganym terminie nie oznacza więc możliwości przymu-sowego jej ściągnięcia, lecz czyni skargę kasacyjną prawnie nieskutecz-ną. To zaś pociąga za sobą konieczność odmowy jej przyjęcia. Zarzą-dzenie wzywające stronę do uiszczenia opłaty od kasacji nie jest przy tym orzeczeniem sądu, co wyraźnie wynika z art. 93 § 2 k.p.k., gdyż że orzeczeniami takimi są jedynie wyroki i postanowienia (§ 1 art. 93 k.p.k. oraz tytuł rozdziału 11 kodeksu). Przedmiotowe zarządzenie nie nakłada
3 przy tym owej opłaty, lecz tylko przypomina o konieczności jej uiszczenia pod określonym rygorem i wzywa do jej uregulowania. Nie ustala ono też jej wysokości, jako że ta wynika z odrębnego aktu wykonawczego do ko-deksu. Do opłaty od kasacji nie mają zatem zastosowania przepisy roz-porządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczanie terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), lecz jedynie przepisy kodeksu postępo-wania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.). W niniejszej sprawie skazany wystąpił o takie zwolnienie i go nie uzyskał. Był więc zobowiązany, po rygorem odmowy przyjęcia kasa-cji, do uregulowania tej opłaty i wezwano go odrębnie do uczynienia te-go. Jego odpowiedzią na to wezwanie był wówczas wniosek o rozłożenie tej opłaty na raty, co było jednak czynnością prawnie nieskuteczną, jako że był to wniosek niedopuszczalny na gruncie opłaty od kasacji. W kon-sekwencji skazany nie uregulował tej opłaty w wyznaczonym terminie. Tym samym zasadnie odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej go doty-czącej, a wskazane w zażaleniu na tę decyzję przepisy proceduralne nie zostały w tej sprawie naruszone. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 21/21 2021-06-14Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu nieuiszczenia opłaty jest zasadne, jeśli obrońca twierdzi, że nie otrzymał wezwania do jej uiszczenia, a jedynie informację o tym wezwaniu?
- III KZ 15/09 2009-03-19Czy postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o rozłożeniu na raty należności sądowych podlega zaskarżeniu kasacją w trybie art. 519 k.p.k. i czy strona wykonująca zawód adwokata lub radcy prawnego…
- III KZ 78/15 2015-12-10Czy w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie, postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym jest wolne od opłat?
- III KK 394/23 2024-01-31Czy kasacja obrońcy skazanego P.D. powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty od kasacji, mimo że skazany był tymczasowo zwolniony z tej opłaty w związku z pozbawieniem wolności?
- IV KZ 31/16 2016-06-01Czy niedołączenie do wniosku o zwolnienie od opłaty kasacyjnej dokumentów wskazujących na trudną sytuację majątkową i rodzinną skazanego stanowi brak formalny wniosku, którego nieuzupełnienie skutkuje odmową przyjęcia ka…
Powołane przepisy
art. 623 KPKart. 280 § 1 KKart. 530 § 2art. 120art. 93 § 2 KPKart. 93 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 2 ust.1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy