III KZ 29/23

PostanowienieIzba Karna2023-09-26

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Piotr Mirek, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, oparte na oczywistej bezzasadności, może być utrzymane w mocy, gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące sposobu procedowania sądu drugiej instancji i oparcia orzeczeń na sfałszowanej opinii biegłych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w postępowaniu w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, wydane na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., jest związany zakresem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przedmiotem kontroli sądu odwoławczego może być wyłącznie kwestia oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania, a nie inne zarzuty podnoszone przez skazanego, które nie stanowiły podstawy pierwotnego wniosku o wznowienie.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu art. 148 § 2 k.k. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku z powodu oczywistej bezzasadności, wskazując, że wyrok TK dotyczył innej wersji przepisu. Skazany złożył zażalenie, podnosząc dodatkowo zarzuty dotyczące sposobu procedowania sądu drugiej instancji i opinii biegłych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

III KZ 29/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Mirek SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie A. C. skazanego za czyn z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2023 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2023 r., III KO 44/23, o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania, wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r., III KO 44/23, Sąd Najwyższy odmówił – na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. – przyjęcia wniosku A. C. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt II AKa 435/02, wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy wskazał, że powołana – w osobiście sporządzonym przez skazanego wniosku – podstawa wznowienia III KZ 29/23 2 postępowania oparta o treść art. 540 § 2 k.p.k., in concreto nie może mieć zastosowania, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08 (Dz. U. Nr 63, poz. 533), aczkolwiek stwierdzający niekonstytucyjność art. 148 § 2 k.k., dotyczył zmiany brzmienia tego przepisu wprowadzonej (co do sankcji) ustawą z dnia 25 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego i ustawy – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 163, poz. 1363), podczas gdy skazanie A. C. oparte było o treść art. 148 § 2 pkt 2 k.k. sprzed nowelizacji. Skazany A. C., z zachowaniem terminu ustawowego, zaskarżył wskazane wyżej postanowienie. W uzasadnieniu swojego zażalenia po raz kolejny podniósł, że w jego ocenie powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał zastosowanie również w jego sprawie, ponieważ wydany został po zapadnięciu wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie o sygn. II K 71/02, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydanym pod sygn. II AKa 435/02, w którym to postępowaniu skazany został przecież na podstawie niekonstytucyjnego przepisu art. 148 § 2 k.k. W złożonym zażaleniu podniósł nadto zastrzeżenia co do sposobu procedowania w jego sprawie przez Sąd drugiej instancji oraz oparcia merytorycznych orzeczeń na sfałszowanej opinii biegłych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego na uwzględnienie nie zasługuje. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów, w oparciu o przepis art. 545 § 3 k.p.k., jest wydane w tym właśnie trybie postanowienie Sądu Najwyższego w składzie jednego sędziego, którym to postanowieniem odmówiono przyjęcia wniosku niespełniającego wymogu określonego w art. 545 § 2 k.p.k. (przymus adwokacko- radcowski), jako oczywiście bezzasadnego. Bezspornym jest w związku z tym, że zakresem orzekania sądu odwoławczego w takim układzie objęte może być wyłącznie rozstrzygnięcie sądu wznowieniowego pierwszej instancji odnoszące się do kwestii podnoszonych przez skazanego w jego pierwotnym, nie spełniającym wymogów formalnych piśmie, w którym domagał się wznowienia postępowania. Taką i to wyłącznie jedyną okolicznością był w tym wypadku wskazany na wstępie wyrok Trybunału III KZ 29/23 3 Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08. Tym samym poza zakresem orzekania przez Sąd Najwyższy, na obecnym etapie postępowania, pozostać muszą te okoliczności, które nie stanowiły zgłoszonego przez skazanego A. C. w jego piśmie z dnia 27 marca 2023 r. (wpływ do SN 5 kwietnia 2023 r.) wniosku o wznowienie postępowania i wyznaczenie w tym celu obrońcy z urzędu, a które stały się podstawą obecnie rozpoznawanego środka odwoławczego, takie jak sposób procedowania Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie II AKa 435/02, czy też oparcie orzeczeń Sądu Okręgowego w Koszalinie i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na sfałszowanej – zdaniem skazanego – opinii biegłych medycyny sądowej. Nietrafna jest argumentacja skarżącego dotycząca oceny znaczenia powoływanego już w tym postanowieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W całej rozciągłości podzielić należy stanowisko Sądu Najwyższego instancji a quo, że wskazane rozstrzygnięcie sądu konstytucyjnego miało ograniczony zakres. Odnosiło się ono bowiem wyłącznie do tych orzeczeń sądów powszechnych, w których przyjmując za postawę skazania art. 148 § 2 k.k., uwzględniały one brzmienie tego przepisu wprowadzone nowelą z dnia 25 lipca 2005 r., a więc o treści obowiązującej od dnia 26 września 2005 r. Zapadłe w tej sprawie wyroki Sądów pierwszej (5 lutego 2002 r.) i drugiej (15 stycznia 2003 r.) instancji wydane zostały przed tą datą, w związku z czym wskazana wyżej nowelizacja, którą zakwestionował w wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny, nie mogła być podstawą zapadłych w stosunku do A. C. orzeczeń. Pogląd wyrażany przez Sąd Najwyższy w tym przedmiocie w swoich wcześniejszych orzeczeniach jest konsekwentnie podtrzymywany i brak – w ocenie tego składu Sądu Najwyższego – podstaw natury prawnej, aby od tej jednolitej linii orzeczniczej odstępować (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 grudnia 2009 r., II KO 80/09; z dnia 17 grudnia 2009 r., V KO 58/09; z dnia 20 stycznia 2010 r., II KO 102/09; z dnia 27 stycznia 2010 r., II KO 87/09; z dnia 25 lutego 2010 r., II KO 62/09; z dnia 7 kwietnia 2010 r., IV KO 43/10; z dnia 28 kwietnia 2010 r, II KO 71/09; z dnia 17 lutego 2011 r., II KO 70/10; z dnia 25 stycznia 2012 r., II KO 30/11; z dnia 22 stycznia 2020 r., IV KO 91/19). Uwzględniając wskazane wyżej zauważenia, a więc zgodność z prawem wydanego w tej sprawie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2023 III KZ 29/23 4 r., którego trafności zawarta w zażaleniu skazanego argumentacja nie podważyła, postanowiono jak na wstępie. [K.K.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 2 pkt 2 KKart. 437 § 1 KPKart. 545 § 3 KPKart. 540 § 2 KPKart. 148 § 2 KKart. 545 § 2 KPK§ 2 pkt 2§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy