III KZ 54/14
PostanowienieIzba Karna2014-11-14
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, które nie rozstrzygnęło o odpowiedzialności karnej określonej osoby za określony czyn, może zostać przyjęty do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń rozstrzygających o sprawstwie, winie albo niewinności lub nieodpowiedzialności określonego oskarżonego co do określonego czynu. W związku z tym, wykluczone jest wznawianie postępowania, w którym nie ujawniono ani domniemanego sprawcy, ani czynu, który miał popełnić. W analizowanej sprawie postępowanie karne z oskarżenia prywatnego zostało umorzone z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia, a wniosek o wznowienie nie dotyczył odpowiedzialności karnej konkretnej osoby.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego postanowieniem o umorzeniu z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia. Wniosek ten został odrzucony przez przewodniczącą Sądu Apelacyjnego jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Oskarżyciel wniósł zażalenie, argumentując, że postępowanie, którego dotyczy wniosek, nie rozstrzygało o odpowiedzialności karnej określonej osoby. Sądy obu instancji wcześniej stwierdziły brak faktycznych podstaw do postawienia zarzutów zniesławienia w Internecie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 54/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 listopada 2014 r. w sprawie z oskarżenia prywatnego E. K. o czyn z art. 212 § 2 k.k. zażalenia wniesionego przez oskarżyciela prywatnego na zarządzenie przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., o odmowie przyjęcia wniosku, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy, o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 marca 2011 r., utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 23 lutego 2011 r., o umorzeniu postępowania na podstawie art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k. z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zażalenie jest bezzasadne. Już w postanowieniu Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 stycznia 2011 r., uchylającym zarządzenie prezesa Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 grudnia 2010 r., o uznaniu na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. prywatnego aktu oskarżenia E. K. za bezskuteczny, zwrócono uwagę, że na stronach internetowych: Starostwa Powiatowego w L., Urzędu Miasta w L., Gazety L. nie ma
2 treści zniesławiających oskarżyciela prywatnego czyli tam właśnie śladów czynów z art. 212 § 2 k.k., oraz na fakt, iż wraz ze skargą nie złożył on żadnych dowodów potwierdzających zarzut zamieszczenia na tych stronach takich treści. Sąd I instancji powinien zatem rozważyć, czy „w ogóle istnieją faktyczne podstawy do wniesienia prywatnego aktu oskarżenia, a nie wzywać oskarżyciela prywatnego do usuwania braków formalnych skargi przez wskazanie osób oskarżonych”, czego ten nie wykonał. Następnie, zarówno w postanowieniu Sądu Rejonowego w L. z dnia 23 lutego 2011 r., II K …/10, o umorzeniu na podstawie art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k. postępowania karnego z oskarżenia prywatnego E. K. z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia, jak i w postanowieniu Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 marca 2011 r., VII Kz …/11, utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu I instancji, wykazano, że brak jest faktycznych podstaw oskarżenia i w związku z tym zachodzi niemożność postawienia komukolwiek, w tym z kręgu osób przesłuchanych przez Policję, zarzutów zawartych w skardze złożonej do jej organu z dnia 2 października 2010 r., „dot. przedruku zniesławiającej (…) publikacji na stronach WWW Starostwa Powiatowego, Urzędu Miejskiego i Gazety L.”. Sądy te wyjaśniły, dlaczego na wymienionych stronach takie publikacje nie pojawiły się. W osobistym wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 marca 2011 r., VII Kz …/11, E. K. nie wskazał podstawy prawnej żądania, ograniczając się do zakwestionowania omówionych wyżej rozstrzygnięć Sądów i załączenia opinii prawnej Departamentu Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2013 r., sugerującej potrzebę zmiany treści art. 488 § 1 k.p.k. przez zobowiązanie Policji także do podejmowania działań zmierzających do identyfikacji sprawcy czynu. Wniosek nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania, ponieważ postępowanie, którego dotyczy, nie rozstrzygało o odpowiedzialności karnej określonej osoby. Odwołanie się w zażaleniu do poglądu wyrażonego w piśmiennictwie, że powyższe zapatrywanie „nie powinno być interpretowane jako wykluczające możliwość wznowienia postępowania mającego za przedmiot inną kwestię niż kwestia odpowiedzialności karnej oskarżonego” (P.Hofmański, E.Sadzik, K.Zgryzek: Kodeks postępowania Karnego. Komentarz, Warszawa 2007, t.III, s. 299) pomija, że dalej autorzy wskazują tylko na kwestię odpowiedzialności Skarbu Państwa za
3 niesłuszne skazanie, a i tu zawsze jest określony podmiot jako odpowiedzialny, tyle, że nie oskarżony. Przede wszystkim jednak, wobec tego, że wniosek o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń rozstrzygających o sprawstwie, winie albo niewinności albo nieodpowiedzialności określonego oskarżonego co do określonego czynu, wykluczone jest wznawianie takiego postępowania, w którym nie tylko nie ujawniono domniemanego sprawcy, ale i czynu, który miał popełnić. Zażalenie przeszło do porządku nad tym okolicznościami, na które, jak wskazano wyżej, zwrócił już uwagę Sąd Okręgowy w O. w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2011 r. i które były kanwą orzeczeń Sądu Rejonowego w L. z dnia 23 lutego 2011 r. i Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 czerwca 2011 r. Nadto, w zażaleniu eksponuje się propozycję de lege ferenda Departamentu Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, pomijając, że ten kierunek interpretacji art. 488 § 1 k.p.k. przyjął Sąd Okręgowy w O. w pierwszym postanowieniu (z 21.I.11 r.), a przede wszystkim pomijając fakt, że oczekiwany przez skarżącego zakres poszukiwań osób dokonujących zniesław iających go wpisów w internecie nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonego zarządzenia stwierdzającego niedopuszczalność przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, które w żadnym razie nie mieści się w ramach określonych treścią art 540 § 1 k.p.k. Dlatego postanowiono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 64/19 2019-07-25Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać odrzucony bez merytorycznego rozpoznania, jeśli z jego treści wynika oczywista bezzasadność?
- II KO 57/24 2024-09-09Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, oparty wyłącznie na kwestionowaniu sprawstwa i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęty, jeśli nie ujawniono nowych faktów lub dowodów?
- V KO 28/17 2017-06-27Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który opiera się na ponownej próbie zakwestionowania ustaleń faktycznych i obarczeniu winą innej osoby, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny, uzasadniając odmowę jego…
- II KO 129/23 2024-02-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na dowodach, które były już przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach lub które nie wskazują na oczywistą błędność prawomocnego wyroku, może stanowić podstawę…
- III KO 72/16 2016-12-14Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który odwołuje się do okoliczności już rozpoznanych w poprzednim postępowaniu o wznowienie, może zostać przyjęty, jeśli nie zawiera argumentacji uzasadniającej jego bezzasad…
Powołane przepisy
art. 212 § 2 KKart. 339 § 3 pkt 2 KPKart. 437 § 1 KPKart. 120 § 2 KPKart. 488 § 1 KPKart 540 § 1 KPK§ 2§ 3 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy