III KZ 56/18

PostanowienieIzba Karna2019-01-31

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie tego sądu o przekazaniu sprawy według właściwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego. Zgodnie z art. 466 § 2 k.p.k., organem właściwym do rozpoznania takiego zażalenia jest sąd odwoławczy. Wykładnia systemowa art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. przesądza, że przepis ten ma zastosowanie zarówno do prezesa sądu pierwszej instancji, jak i prezesa sądu odwoławczego.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o przekazaniu sprawy według właściwości. Zastępca Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia tego zażalenia. Obrońca zaskarżył to zarządzenie do Sądu Najwyższego, zarzucając obrazę przepisów k.p.k. dotyczących dopuszczalności zażalenia. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego przyjął zażalenie i zarządził jego przedstawienie Sądowi Najwyższemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w [...] jako wyłącznie właściwemu do jej rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 56/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie L. W. oskarżonego z art. 296a § 1 i 4 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2019 r. zażalenia obrońcy oskarżonego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II AKo […], o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II AKo […], o przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu we W. według właściwości, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł stwierdzić swoją niewłaściwość i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II AKo […], Sąd Apelacyjny w […] – procedując w przedmiocie rozpoznania wniosków sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym we W. o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt II K […], dotyczącej oskarżonych L. W. i A. R. – na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we W. według właściwości. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył obrońca oskarżonego L. W. 2 Zarządzeniem z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II AKo […], Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] odmówiła – na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. – przyjęcia wskazanego wyżej zażalenia, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Zarządzenie powyższe zaskarżył obrońca oskarżonego L. W.. We wniesionym i adresowanym do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w […] zażaleniu zarzucił obrazę przepisu art. 429 § 1 k.p.k. mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez uznanie, że na postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości wydane na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. nie przysługuje zażalenie, pomimo iż z przepisu art. 35 § 3 k.p.k. wynika wprost, że zażalenie przysługuje na każde postanowienie w przedmiocie właściwości. W konkluzji wniósł o zmianę zarządzenia poprzez przyjęcie do rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 września 2018 r. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt AKo […], Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […], stwierdzając, że zażalenie odpowiada warunkom formalnym, wskazany środek odwoławczy przyjął oraz zarządził przedstawić sprawę w celu wyznaczenia terminu posiedzenia. Następnie sprawa wraz z zażaleniem została przedstawiona do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści art. 27 k.p.k. wynika, że Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Ustawa, a w tym wypadku przepisy Kodeksu postępowania karnego, nie przewidują możliwości rozpoznania przez Sąd Najwyższy zażalenia na zarządzenie prezesa sądu (przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.) o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienia inne niż zapadłe w toku postępowania okołokasacyjnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r., I KZP 26/12, OSNKW 2013, z. 4, poz. 27) lub też wydane w układzie procesowym, w którym Sąd Najwyższy byłby uprawniony do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2014 r., III KZ 45/14, 3 LEX nr 1551521). W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które ten skład w pełni podziela, wyrażono jednoznaczny pogląd, że Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., V KZ 66/07, R-OSNKW 2007, poz. 2404). Z kolei w art. 466 § 2 k.p.k. przewidziano, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu jest sąd odwoławczy. Wykładnia systemowa art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. przesądza, że przepis ten ma zastosowanie zarówno do prezesa sądu pierwszej instancji, jak i prezesa sądu odwoławczego. Wobec tego, gdy prezes sądu wyda zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego, wówczas właściwym do jego rozpoznania, zgodnie z powołanym na wstępie przepisem, jest ten sam sąd odwoławczy (zob. D. Świecki (w:) D. Świecki (red.): Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2017, t. II, s. 391, teza 4). Powyższe uwarunkowania bez wątpienia dostrzegł Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w […], który przyjmując przedmiotowe zażalenie zarządzeniem z dnia 9 listopada 2018 r. zarządził jednocześnie jego przedstawienie z aktami w celu wyznaczenia terminu posiedzenia. W tym układzie przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu nastąpiło wbrew treści wskazanego zarządzenia. Uwzględniając całokształt przeprowadzonych rozważań zażalenie obrońcy oskarżonego L. W. należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […], jako wyłącznie – w tym zakresie – właściwemu. Na marginesie zauważyć należy, że w aktach sprawy brak zwrotnego potwierdzenia przez obrońcę odbioru zarządzenia z dnia 3 października 2018 r., co w sytuacji nadania niniejszego zażalenia w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji w dniu 6 listopada 2018 r. czyni otwartą kwestię zachowania warunków do jego przyjęcia. W tym stanie rzeczy, postanowiono jak na wstępie. Na postanowienie niniejsze zażalenie nie przysługuje (art. 426 § 1 k.p.k.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 296a § 1art. 35 § 1 KPKart. 42 § 1art. 429 § 1 KPKart. 35 § 3 KPKart. 27 KPKart. 93 § 2 KPKart. 466 § 2 KPKart. 429 KPKart. 458 KPKart. 426 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy