III KZ 6/61
PostanowienieIzba Karna1961-04-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściwość rzeczową sądu w sprawie o przestępstwa decyduje suma szkód wyrządzonych poszczególnymi czynami, czy też kwalifikacja prawna każdego z czynów z osobna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że właściwość rzeczową sądu w sprawach o przestępstwa określa się na podstawie kwalifikacji prawnej każdego zarzucanego czynu z osobna, a nie sumy szkód wyrządzonych tymi czynami. Sformułowanie art. 17 k.p.k. wskazuje, że podstawą oceny właściwości rzeczowej są poszczególne przestępstwa. Odmienne stanowisko prowadziłoby do przypadkowości w ustalaniu właściwości i byłoby sprzeczne z zasadami odpowiedzialności karnej za poszczególne czyny.Stan faktyczny
Oskarżony Eugeniusz W. został oskarżony z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. oraz art. 287 § 2 k.k. Sąd Wojewódzki w Lublinie wydał postanowienie w przedmiocie właściwości rzeczowej, które zostało zaskarżone przez oskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie właściwości rzeczowej bez uwzględnienia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Dźbikowski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Korzeń, Z. Kubec. Prokurator: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu zażalenia Eugeniusza W., oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i art. 287 § 2 k.k., na postanowienie w przedmiocie właściwości rzeczowej Sądu Powiatowego w sprawie, wydane przez Sąd Wojewódzki w Lublinie z dnia 29 października 1960 r.,zażalenie pozostawił bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczne1.Wprawdzie Sąd Wojewódzki istotnie wbrew przepisowi art. 45 k.p.k. nie doręczył oskarżonemu i jego obrońcy odpisu zaskarżonego postanowienia powziętego na posiedzeniu niejawnym ani też z akt nie wynika, by treść tego postanowienia oznajmił im ustnie (prokurator brał udział w posiedzeniu, wobec czego należy przyjąć, że treść postanowienia była mu znana), jednakże skoro obrońca o postanowieniu dowiedział się w dniu 28 listopada 1960 r., jak twierdzi w zażaleniu, a zażalenie wpłynęło 1 grudnia 1960 r., należy uznać je za złożone w terminie przewidzianym w art. 209 k.p.k.2.Wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd o właściwości rzeczowej Sądu Powiatowego w tej sprawie należy uznać za słuszny.Sformułowanie art. 17 k.p.k., używającego we wszystkich punktach § 1 określenia, że Sąd Wojewódzki rozpoznaje w I instancji sprawy "o przestępstwa", upoważnia do wniosku, że podstawą oceny właściwości rzeczowej są zawsze poszczególne przestępstwa (zarzucone czyny). Nie ma racjonalnej przyczyny, by od zasady tej należało odstąpić przy ustalaniu kryteriów właściwości sądu według pkt 6 § 1 art. 17 k.p.k. i przyjmować, że o właściwości rzeczowej w tym wypadku ma decydować między innymi suma szkody wyrządzonej poszczególnymi odrębnie zarzucanymi przestępstwami. Odmienne stanowisko prowadziłoby często do przypadkowości w ustalaniu właściwości według pkt 6 § 1 art. 17 k.p.k., jeśli się zważy, że nie zawsze (z różnych powodów) może nastąpić jednocześnie oskarżenie i osądzenie określonej osoby o wszystkie przestępstwa.Przyjęcie poglądu, że o właściwości decyduje "suma szkody", musiałoby także pociągnąć za sobą z kolei i konsekwencje w dziedzinie prawa materialnego tam, gdzie wysokość szkody ma wpływ na zaostrzenie kwalifikacji prawnej czynu (np. ustawa z dnia 21 stycznia 1958 r. - Dz. U. Nr 4, poz. 11), co byłoby jednak oczywiście sprzeczne z zasadami odpowiedzialności karnej za poszczególne, zabronione pod groźbą kary, czyny (art. 1 k.k.).
Powiązane orzeczenia
- V KK 382/12 2013-01-09Czy sąd niższej instancji, który rozpoznał sprawę należącą do właściwości rzeczowej sądu wyższej instancji, popełnił błąd skutkujący bezwzględną przyczynę odwoławczą?
- VI KO 79/60 1961-01-26Czy rozpoznanie przez sąd powiatowy sprawy o czyn zakwalifikowany w akcie oskarżenia przez oskarżyciela, a w wyroku przez tenże sąd, jako przestępstwo, dla którego rozpoznania sąd powiatowy jest rzeczowo właściwy, obraża…
- III KK 320/13 2013-11-15Czy sąd rejonowy, rozpoznając sprawę na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), może orzec o obowiązku naprawienia szkody solidarnie z innymi współoskarżonymi, którzy nie zostali jeszcze skazani?
- III KK 587/17 2019-03-06Czy sąd niższego rzędu może orzekać w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, a jeśli tak, jakie są konsekwencje prawne takiego działania?
- I KO 73/72 1972-11-17Jaki sąd wojewódzki jest właściwy do rozpoznania sprawy, w której oskarżeni odpowiadają za przestępstwo podlegające właściwości sądu wojewódzkiego oraz za inne przestępstwa podlegające właściwości sądu powiatowego, a wsz…
Powołane przepisy
art. 2 § 1art. 287 § 2 KKart. 45 KPKart. 209 KPKart. 17 KPKart. 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.