III KZ 82/14

PostanowienieIzba Karna2014-10-28

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, wydane z powodu nieuzupełnienia przez skazanego braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata lub radcy prawnego, jest wadliwe, jeśli skazany podnosi trudną sytuację materialną uniemożliwiającą skorzystanie z pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzono, że zarządzenie to znajduje oparcie w przepisach k.p.k., w szczególności w art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., który przewiduje odmowę przyjęcia wniosku, gdy nie uzupełniono w terminie braku formalnego. Brak ten, wynikający z art. 545 § 2 k.p.k., polega na tym, że wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Niemożność skorzystania z pomocy prawnej z powodu ubóstwa nie stanowi podstawy do uznania wadliwości takiego zarządzenia, gdyż jest to odrębna kwestia, a skazany nie występował o przydzielenie obrońcy z urzędu.
Stan faktyczny
Skazany J. F. złożył pismo zawierające wniosek o „rewizję i wszczęcie postępowania” w kilku sprawach karnych. Sąd Apelacyjny potraktował je jako wniosek o wznowienie postępowania i wezwał skazanego do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie wniosku przez adwokata lub radcę prawnego. Skazany nie uzupełnił braku, podnosząc trudną sytuację materialną. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku. Skazany złożył zażalenie, powtarzając argument o ubóstwie. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 82/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z wniosku skazanego J. F. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2014 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt II AKo […], o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE J. F. przesłał do Sądu Apelacyjnego w […] sporządzone przez siebie pismo, w którym zawarł wniosek o „rewizję i wszczęcie postępowania” w kilku dotyczących go sprawach karnych, w tym w sprawie zakończonej wyrokiem skazującym wydanym przez Sąd Rejonowy w N. (sygn. akt II K […]), utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w E.. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, a do autora skierowano wezwanie do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku, przez sporządzenie go i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. J. F. w zakreślonym terminie wspomnianego braku nie uzupełnił, wobec czego zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt II AKo […], 2 Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. odmówił przyjęcia złożonego przez niego wniosku o wznowienie postępowania. Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany. Nie wskazał, jaką normę prawną narusza to zarządzenie oraz czego się domaga, podniósł natomiast, że nie mógł spełnić wezwania Sądu, bowiem jego sytuacja materialna jest tak zła, iż nie był w stanie zlecić uprawnionemu prawnikowi podjęcia stosownych czynności. Skazany poinformował też o decyzjach, które jeden z sądów podejmował w innej dotyczącej go sprawie karnej oraz o negatywnych skutkach, jakie wyroki skazujące, które uważa za niesprawiedliwe, spowodowały dla niego i jego bliskich. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Należało przyjąć, że intencją skazanego było doprowadzenie do uchylenia zaskarżonego zarządzenia i zlecenia podjęcia w Sądzie właściwym stosownych czynności. Zażalenie nie mogło jednak spowodować takiego rozstrzygnięcia, bowiem przedmiotowe zarządzenie znajduje oparcie w powołanych w jego treści przepisach prawa. Zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k., do którego odsyła art. 545 § 1 k.p.k., należy odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania m.in. wtedy, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 120 § 2 k.p.k., tj. nie zostanie uzupełniony w terminie brak formalny tego pisma procesowego. Wniosek sporządzony przez skazanego był dotknięty brakiem, bowiem art. 545 § 2 k.p.k. stanowi, że „wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego”. Przepis ten ma gwarantować, że nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego wyroku, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania, będzie sporządzony w sposób fachowy i wnoszony wtedy, gdy zachodzą wskazane przez ustawę przesłanki. O wadliwości zaskarżonego zarządzenia nie świadczy podniesiona przez skazanego niemożność skorzystania przez niego z pomocy adwokata (radcy prawnego) z powodu ubóstwa. Kwestia ta jest osobnym zagadnieniem, które należało pozostawić poza obrębem rozważań, w sytuacji gdy w Sądzie Apelacyjnym nie były podejmowane w tym względzie żadne decyzje, bowiem 3 skazany nie występował o przydzielenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wykazał wadliwości zarządzenia, którego wydanie było konsekwencją nieusunięcia braku wniesionego przez niego wniosku o wznowienie postępowania, orzeczono jak na wstępie. O ile skazany konsekwentnie będzie obstawał, że zachodzi któryś z warunków do wznowienia postępowania w jego sprawie (byłoby jednak celowe, by uważne zapoznał się z regulującymi przedmiotowe zagadnienie przepisami, zwłaszcza z art. 540 - 542 k.p.k.), a sytuacja materialna nadal uniemożliwi mu opłacenie adwokata, istnieje możliwość, by wystąpił o wyznaczenie obrońcy z urzędu. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 120 § 2 KPKart. 545 § 2 KPKart. 540§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy